Thị trường chứng khoán Nga 'bốc hơi' 4,23% chỉ trong một ngày: Chuyện gì đã xảy ra?

Vào ngày 22 tháng 6 năm 2026, thị trường chứng khoán Nga đã trải qua một trong những ngày tồi tệ nhất trong gần bốn năm. Chỉ số MOEX Russia (IMOEX) đóng cửa giảm 4,23% xuống còn 2.318,28 điểm, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ ngày 26 tháng 9 năm 2022, thời điểm Tổng thống Vladimir Putin công bố 'động viên một phần' cho cuộc chiến ở Ukraine . Trong phiên giao dịch, chỉ số này có lúc chạm mức 2.300,42 điểm . Đợt bán tháo đã kéo dài chuỗi giảm 15 tuần liên tiếp của chỉ số MOEX, đưa chỉ số chuẩn này xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2023 .

Ba cuộc khủng hoảng đan xen đã hội tụ để tạo nên cuộc hỗn loạn: quyết định lãi suất gây thất vọng của ngân hàng trung ương, cuộc khủng hoảng nhiên liệu ngày càng sâu sắc do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, và đồng rúp suy yếu buộc Bộ Tài chính phải hủy đấu thầu trái phiếu hàng tuần.

Cú châm ngòi: Quyết định cắt giảm lãi suất gây thất vọng

Chất xúc tác trực tiếp cho sự sụp đổ là quyết định của Ngân hàng Trung ương Nga (Bank of Russia) trong tuần trước đó, khi chỉ cắt giảm lãi suất chủ chốt 25 điểm cơ bản (0,25%) xuống 14,25% từ mức 14,5% . Mức cắt giảm này thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường. Thay vì báo hiệu sự nhẹ nhõm, nó khiến các nhà đầu tư tin rằng chi phí vay cao sẽ còn kéo dài lâu hơn dự kiến .

Điều này đã dập tắt hy vọng về một chu kỳ nới lỏng mạnh mẽ hơn và khuếch đại tâm lý bi quan trên toàn bộ thị trường chứng khoán, đặc biệt là các lĩnh vực có nợ cao như năng lượng . Các công ty phụ thuộc nhiều vào tín dụng giá rẻ, bao gồm các công ty năng lượng và vận tải lớn nhất của Nga, phải đối mặt với áp lực tài chính kéo dài. Tờ The Moscow Times đưa tin rõ ràng rằng việc cắt giảm khiêm tốn đã 'báo hiệu rằng chi phí vay cao sẽ kéo dài lâu hơn so với kỳ vọng của các nhà đầu tư' .

Gazprom lao dốc: Lần đầu tiên dưới 100 rúp kể từ năm 2009

Gazprom — gã khổng lồ năng lượng thuộc sở hữu nhà nước của Nga và là phong vũ biểu cho toàn bộ thị trường — là nạn nhân dễ thấy nhất của đợt bán tháo. Cổ phiếu của hãng đã giảm xuống mức thấp nhất là 98,28–98,41 rúp, lần đầu tiên phá vỡ ngưỡng tâm lý 100 rúp kể từ tháng 1 năm 2009 (một số nguồn cho là tháng 11 năm 2008) . Cổ phiếu này đã mất từ 5,82% đến 5,94% giá trị trong ngày . Có thời điểm, mức lỗ trong phiên lên tới 6,4% .

Tờ Kommersant đã liên kết trực tiếp sự sụt giảm kéo dài của cổ phiếu Gazprom với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái kéo dài của Ukraine vào năng lực lọc dầu của Nga, vốn đã làm gián đoạn hoạt động trong nhiều tuần . Tính đến ngày 18 tháng 6, cổ phiếu Gazprom đã giao dịch ở mức 106,2 rúp, mức thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2024 và là mức yếu nhất kể từ năm 2008 . Hãng thông tấn Pravda đưa tin cổ phiếu đã giảm 'xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008' .

Đồng rúp suy yếu và thị trường trái phiếu đóng băng

Thị trường tiền tệ và trái phiếu cũng có những dấu hiệu đau khổ tương tự. Đồng rúp suy yếu xuống mức hơn 74,5 rúp đổi một đô la. TradingEconomics ghi nhận tỷ giá USD/RUB ở mức 74,7600 vào ngày 23 tháng 6, tăng 0,69% so với phiên trước, trong khi longforecast.com ghi nhận mức 74,4967 . Đồng tiền này đã giảm từ mức cao nhất trong ba năm là 70 vào cuối tháng 5 khi bối cảnh tài khóa xấu đi .

Vào ngày 23 tháng 6, Bộ Tài chính Nga đã hủy đấu thầu trái phiếu OFZ hàng tuần, với lý do 'biến động gia tăng trên thị trường tài chính' và điều kiện thị trường không thuận lợi, với mục đích khôi phục sự ổn định . Quyết định này là một sự khác biệt hiếm hoi so với thông lệ, vì các cuộc đấu thầu OFZ thường được tổ chức theo lịch trình hàng tuần . Quyết định này được đưa ra sau nhiều tuần nhu cầu yếu đi: trước đó, Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov đã công khai chỉ trích các ngân hàng nhà nước lớn — Sberbank và VTB — vì sự miễn cưỡng tham gia đấu thầu trong các phiên gần đây .

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái 'bóp nghẹt' nguồn cung nội địa

Mặc dù việc cắt giảm lãi suất là nguyên nhân trực tiếp, nhưng một cuộc khủng hoảng cơ cấu sâu sắc hơn đang hình thành bên dưới bề mặt. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào năng lực lọc dầu của Nga đã làm gián đoạn hoạt động trong nhiều tuần, với hiệu ứng tích lũy đang hạn chế nguồn cung nhiên liệu nội địa .

Nhiều nguồn tin lưu ý rằng cuộc khủng hoảng thị trường chứng khoán diễn ra trong bối cảnh này. Chiến dịch máy bay không người lái, leo thang vào mùa xuân và đầu mùa hè năm 2026, đã nhắm vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa lớn, tạo ra tình trạng thiếu hụt dầu diesel và xăng dây chuyền.

Lưu ý quan trọng: Các kết quả tìm kiếm hiện có, mặc dù xác nhận bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và mối liên hệ với sự suy giảm của Gazprom, nhưng không thể xác minh độc lập các tuyên bố về một cuộc khủng hoảng nhiên liệu ảnh hưởng đến 'hơn 50 khu vực của Nga' hoặc các biện pháp hạn chế cụ thể. Những chi tiết này có thể đã xuất hiện trên truyền thông Nga hoặc Ukraine vào những ngày xung quanh ngày 22 tháng 6 nhưng không được ghi lại trong các tìm kiếm đã thực hiện. Cần có một tìm kiếm chuyên sâu để xác nhận những phản ứng chính sách cụ thể đó.

Những cổ phiếu giảm mạnh nhất

Trong khi sự sụp đổ của Gazprom chiếm các tiêu đề, các công ty lớn khác của Nga còn chịu mức lỗ phần trăm lớn hơn. Theo cơ quan điều tra độc lập của Nga Agentstvo, những cổ phiếu giảm mạnh nhất vào ngày 22 tháng 6 là:

• VK (mạng xã hội): -8,9%
• Rosneft (dầu khí): -8,7%
• Aeroflot (hàng không): -8,1%

CIAN (bất động sản) cũng ghi nhận mức lỗ đáng kể . Bản chất lan rộng của sự suy giảm, ảnh hưởng đồng thời đến cổ phiếu công nghệ, năng lượng, vận tải và bất động sản, nhấn mạnh rằng đợt bán tháo này là một sự hoảng loạn trên toàn thị trường chứ không phải là nhiễu động của một ngành cụ thể.

Triển vọng: Điều gì tiếp theo?

Chỉ số MOEX hiện đã mất hơn 15% giá trị kể từ đầu năm 2026 và giảm khoảng 15,5% trong 12 tháng qua . Các nhà phân tích cảnh báo về những khoản lỗ tiếp theo . Sự kết hợp giữa lãi suất cao kéo dài, vị thế tài khóa xấu đi và cuộc xung đột leo thang vào cơ sở hạ tầng năng lượng tạo ra một vòng luẩn quẩn gây áp lực kinh tế, điều mà các nhà hoạch định chính sách Nga sẽ khó có thể phá vỡ.

Ngân hàng trung ương hiện phải đối mặt với một sự lựa chọn khó khăn: cắt giảm lãi suất mạnh mẽ hơn để hỗ trợ nền kinh tế và chấp nhận rủi ro đồng rúp mất giá thêm, hoặc giữ lãi suất cao để bảo vệ đồng tiền và chấp nhận một cuộc suy thoái kéo dài. Cả hai con đường đều mang rủi ro giảm giá đáng kể cho cổ phiếu Nga.