Câu chuyện lâu đời đó hiện đang bị thách thức bởi hai vật thể nhỏ bé, khiêm tốn được phát hiện bởi những người dùng máy dò kim loại: một con tem dập bằng hợp kim đồng ở Kent (Anh) và một khuôn dập (patrice) bằng đồng trên đảo Tåsinge của Đan Mạch. Cùng nhau, chúng đã mở ra một bức tranh phức tạp và gây tranh cãi hơn nhiều về nơi chiếc mũ — hoặc ít nhất là phần kim loại trang trí của nó — thực sự được chế tạo.

Con tem dập Lynsted (2024)

Năm 2024, nhà phát hiện kim loại Stephen Newbury đã khai quật một con tem dập nhỏ bằng hợp kim đồng gần Lynsted, Kent . Các chuyên gia xác định niên đại của nó vào cuối thế kỷ thứ 6 hoặc đầu thế kỷ thứ 7, cùng thời kỳ với ngôi mộ Sutton Hoo . Tiến sĩ Andrew Richardson từ Hội đồng Hạt Kent mô tả đây là con tem dập duy nhất thuộc loại này từng được tìm thấy ở Anh .

Những con tem dập như thế này được sử dụng để dập các tấm kim loại trang trí cho mũ bảo hiểm cao cấp. Kích thước và thiết kế của tem Lynsted rất khớp với các tấm nổi trên mũ bảo hiểm Sutton Hoo . Như một báo cáo đã lưu ý, "Phát hiện nhỏ bé nhưng đáng chú ý này cung cấp bằng chứng quan trọng cho thấy những chiếc mũ bảo hiểm như Sutton Hoo có thể đã được chế tạo ở Kent" . Hội đồng Hạt Kent đã công khai tuyên bố rằng con tem gợi ý những món đồ biểu tượng như mũ bảo hiểm Sutton Hoo "có thể đã được chế tạo ngay tại đây ở Kent" .

Khuôn dập Tåsinge (2023/2025)

Hai năm trước phát hiện ở Lynsted, nhà khảo cổ học kiêm nhà phát hiện kim loại Jan Hjort đã tìm thấy một khuôn dập (patrice) bằng hợp kim đồng trên đảo Tåsinge thuộc quần đảo Nam Funen của Đan Mạch . Tin tức chính thức được công bố vào tháng 3 năm 2025 .

Khuôn dập Tåsinge có kích thước khoảng 5 x 4 cm, mô tả một chiến binh cưỡi ngựa trong tư thế giống một cách nổi bật với mảng "Chiến binh ngã xuống" (Fallen Warrior) trên mũ bảo hiểm Sutton Hoo . Bảo tàng Quốc gia Đan Mạch tuyên bố rằng việc so sánh chi tiết về quần áo, kiểu tóc, vũ khí, giải phẫu và dây cương ngựa cho thấy "sự tương đồng nổi bật" giữa hai họa tiết . Người phụ trách mảng Viking của bảo tàng, Peter Pentz, lập luận rằng khuôn dập này cho thấy chiếc mũ bảo hiểm có thể đã được sản xuất ở Nam Scandinavia — cụ thể là Đan Mạch — thay vì Thụy Điển .

Bảo tàng Quốc gia chính thức đề xuất rằng phát hiện này "có thể thay đổi hiểu biết của chúng ta về cán cân quyền lực ở Bắc Âu vào thế kỷ thứ 7, với Đan Mạch đóng một vai trò trung tâm hơn so với suy nghĩ trước đây" .

Cách những phát hiện này thách thức giả thuyết nhập khẩu từ Thụy Điển

Trong nhiều thập kỷ, giả thuyết nguồn gốc Thụy Điển dựa trên những điểm tương đồng về hình tượng với mũ bảo hiểm Vendel và Valsgärde — các họa tiết chiến binh cưỡi ngựa chung không tìm thấy ở nơi nào khác vào thời điểm đó . Sự đồng thuận là chiếc mũ được chế tạo ở Uppland, Thụy Điển, hoặc chịu ảnh hưởng nặng nề từ các xưởng thủ công Thụy Điển .

Con tem Lynsted trực tiếp thách thức điều này bằng cách cho thấy công nghệ dập để sản xuất các tấm kim loại trang trí như vậy đã tồn tại ở Kent. Hiện có bằng chứng cho thấy các tấm trang trí — ít nhất — có thể được chế tạo tại địa phương ở nước Anh Anglo-Saxon .

Khuôn dập Tåsinge thách thức giả thuyết Thụy Điển bằng cách đưa ra một nguồn gốc Scandinavia thay thế. Bởi vì họa tiết "Chiến binh ngã xuống" của nó có nhiều điểm chi tiết cụ thể hơn với mũ bảo hiểm Sutton Hoo so với các điểm tương đồng ở Thụy Điển, một số học giả cho rằng nó chỉ đến một xưởng thủ công ở Đan Mạch, không phải Thụy Điển .

Các giả thuyết nguồn gốc thay thế hiện đang được xem xét

Những lưu ý quan trọng

Không có giả thuyết đơn lẻ nào được khẳng định. Các nhà phê bình chỉ ra rằng các điểm tương đồng với Thụy Điển vượt xa một họa tiết — bao gồm cấu trúc mũ, hình dạng mào và thiết kế tổng thể — vì vậy một khuôn dập (Tåsinge) không nhất thiết lấn át mô hình rộng hơn đó . Như một người bình luận đã lưu ý, "mối liên hệ giữa Sutton Hoo và Mälardalen không chỉ dừng lại ở phần trang trí dập trên mũ" .

Tương tự, con tem Lynsted là cái duy nhất thuộc loại này ở Anh . Vẫn chưa được chứng minh rằng nó được sử dụng cụ thể cho mũ bảo hiểm Sutton Hoo thay vì một vật thể tương tự . Mục danh mục của Bảo tàng Anh về chiếc mũ cũng lưu ý rằng khuôn dập Tåsinge có sự khác biệt so với tấm ốp trên mũ — chẳng hạn như hình ngã xuống mang một chiếc khiên, không thấy trên hình ảnh Sutton Hoo — gợi ý "một sự phổ biến rộng rãi hơn của họa tiết phổ biến này trong giới tinh hoa châu Âu thời Trung Cổ sơ khai, thay vì một điểm xuất xứ duy nhất" .

Tình trạng bằng chứng hiện tại ủng hộ một bức tranh phức tạp hơn: truyền thống trang trí của chiếc mũ có khả năng dựa trên một mạng lưới các xưởng thủ công trên khắp khu vực Biển Bắc, với Kent, Đan Mạch và Thụy Điển đều là những ứng cử viên hợp lý.

Câu chuyện lâu đời đó hiện đang bị thách thức bởi hai vật thể nhỏ bé, khiêm tốn được phát hiện bởi những người dùng máy dò kim loại: một con tem dập bằng hợp kim đồng ở Kent (Anh) và một khuôn dập (patrice) bằng đồng trên đảo Tåsinge của Đan Mạch. Cùng nhau, chúng đã mở ra một bức tranh phức tạp và gây tranh cãi hơn nhiều về nơi chiếc mũ — hoặc ít nhất là phần kim loại trang trí của nó — thực sự được chế tạo.

Con tem dập Lynsted (2024)

Năm 2024, nhà phát hiện kim loại Stephen Newbury đã khai quật một con tem dập nhỏ bằng hợp kim đồng gần Lynsted, Kent . Các chuyên gia xác định niên đại của nó vào cuối thế kỷ thứ 6 hoặc đầu thế kỷ thứ 7, cùng thời kỳ với ngôi mộ Sutton Hoo . Tiến sĩ Andrew Richardson từ Hội đồng Hạt Kent mô tả đây là con tem dập duy nhất thuộc loại này từng được tìm thấy ở Anh .

Những con tem dập như thế này được sử dụng để dập các tấm kim loại trang trí cho mũ bảo hiểm cao cấp. Kích thước và thiết kế của tem Lynsted rất khớp với các tấm nổi trên mũ bảo hiểm Sutton Hoo . Như một báo cáo đã lưu ý, "Phát hiện nhỏ bé nhưng đáng chú ý này cung cấp bằng chứng quan trọng cho thấy những chiếc mũ bảo hiểm như Sutton Hoo có thể đã được chế tạo ở Kent" . Hội đồng Hạt Kent đã công khai tuyên bố rằng con tem gợi ý những món đồ biểu tượng như mũ bảo hiểm Sutton Hoo "có thể đã được chế tạo ngay tại đây ở Kent" .

Khuôn dập Tåsinge (2023/2025)

Hai năm trước phát hiện ở Lynsted, nhà khảo cổ học kiêm nhà phát hiện kim loại Jan Hjort đã tìm thấy một khuôn dập (patrice) bằng hợp kim đồng trên đảo Tåsinge thuộc quần đảo Nam Funen của Đan Mạch . Tin tức chính thức được công bố vào tháng 3 năm 2025 .

Khuôn dập Tåsinge có kích thước khoảng 5 x 4 cm, mô tả một chiến binh cưỡi ngựa trong tư thế giống một cách nổi bật với mảng "Chiến binh ngã xuống" (Fallen Warrior) trên mũ bảo hiểm Sutton Hoo . Bảo tàng Quốc gia Đan Mạch tuyên bố rằng việc so sánh chi tiết về quần áo, kiểu tóc, vũ khí, giải phẫu và dây cương ngựa cho thấy "sự tương đồng nổi bật" giữa hai họa tiết . Người phụ trách mảng Viking của bảo tàng, Peter Pentz, lập luận rằng khuôn dập này cho thấy chiếc mũ bảo hiểm có thể đã được sản xuất ở Nam Scandinavia — cụ thể là Đan Mạch — thay vì Thụy Điển .

Bảo tàng Quốc gia chính thức đề xuất rằng phát hiện này "có thể thay đổi hiểu biết của chúng ta về cán cân quyền lực ở Bắc Âu vào thế kỷ thứ 7, với Đan Mạch đóng một vai trò trung tâm hơn so với suy nghĩ trước đây" .

Cách những phát hiện này thách thức giả thuyết nhập khẩu từ Thụy Điển

Trong nhiều thập kỷ, giả thuyết nguồn gốc Thụy Điển dựa trên những điểm tương đồng về hình tượng với mũ bảo hiểm Vendel và Valsgärde — các họa tiết chiến binh cưỡi ngựa chung không tìm thấy ở nơi nào khác vào thời điểm đó . Sự đồng thuận là chiếc mũ được chế tạo ở Uppland, Thụy Điển, hoặc chịu ảnh hưởng nặng nề từ các xưởng thủ công Thụy Điển .

Con tem Lynsted trực tiếp thách thức điều này bằng cách cho thấy công nghệ dập để sản xuất các tấm kim loại trang trí như vậy đã tồn tại ở Kent. Hiện có bằng chứng cho thấy các tấm trang trí — ít nhất — có thể được chế tạo tại địa phương ở nước Anh Anglo-Saxon .

Khuôn dập Tåsinge thách thức giả thuyết Thụy Điển bằng cách đưa ra một nguồn gốc Scandinavia thay thế. Bởi vì họa tiết "Chiến binh ngã xuống" của nó có nhiều điểm chi tiết cụ thể hơn với mũ bảo hiểm Sutton Hoo so với các điểm tương đồng ở Thụy Điển, một số học giả cho rằng nó chỉ đến một xưởng thủ công ở Đan Mạch, không phải Thụy Điển .

Các giả thuyết nguồn gốc thay thế hiện đang được xem xét

Những lưu ý quan trọng

Không có giả thuyết đơn lẻ nào được khẳng định. Các nhà phê bình chỉ ra rằng các điểm tương đồng với Thụy Điển vượt xa một họa tiết — bao gồm cấu trúc mũ, hình dạng mào và thiết kế tổng thể — vì vậy một khuôn dập (Tåsinge) không nhất thiết lấn át mô hình rộng hơn đó . Như một người bình luận đã lưu ý, "mối liên hệ giữa Sutton Hoo và Mälardalen không chỉ dừng lại ở phần trang trí dập trên mũ" .

Tương tự, con tem Lynsted là cái duy nhất thuộc loại này ở Anh . Vẫn chưa được chứng minh rằng nó được sử dụng cụ thể cho mũ bảo hiểm Sutton Hoo thay vì một vật thể tương tự . Mục danh mục của Bảo tàng Anh về chiếc mũ cũng lưu ý rằng khuôn dập Tåsinge có sự khác biệt so với tấm ốp trên mũ — chẳng hạn như hình ngã xuống mang một chiếc khiên, không thấy trên hình ảnh Sutton Hoo — gợi ý "một sự phổ biến rộng rãi hơn của họa tiết phổ biến này trong giới tinh hoa châu Âu thời Trung Cổ sơ khai, thay vì một điểm xuất xứ duy nhất" .

Tình trạng bằng chứng hiện tại ủng hộ một bức tranh phức tạp hơn: truyền thống trang trí của chiếc mũ có khả năng dựa trên một mạng lưới các xưởng thủ công trên khắp khu vực Biển Bắc, với Kent, Đan Mạch và Thụy Điển đều là những ứng cử viên hợp lý.