Ngày 18/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump bảo vệ quyết định hoãn các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga, nói ông không muốn làm Moscow “rời bàn đàm phán” khi đang thương lượng chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine. Ông tuyên bố có “tiến triển lớn” và đề cập đến các cuộc đàm phán con tin, nhưng không cho biết người bị bắt giữ là ai.
2
21
Cùng ngày, Trump cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không muốn kết thúc chiến tranh và chỉ trích Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Đây là lập luận của Trump; các nguồn được cung cấp không xác nhận cáo buộc của ông về động cơ của Zelensky.
20
21
Sắc lệnh đã hoãn những biện pháp nào?
Trump ký sắc lệnh hôm 16/10, trước thời điểm các biện pháp dự kiến có hiệu lực. Đạo luật Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 được ông ký ngày 18/9; Điều 115 cho phép tổng thống miễn áp dụng các biện pháp theo luật nếu gửi Quốc hội xác nhận bằng văn bản rằng việc miễn trừ phục vụ lợi ích quốc gia.
1
3
Các biện pháp bị hoãn gồm một số lệnh trừng phạt và hạn chế, thuế đối với hàng hóa Nga, cùng mức thuế bổ sung nhắm vào hàng hóa từ các nước mua lượng lớn dầu hoặc khí đốt Nga. Những bài tường thuật về luật nêu mức thuế có thể lên tới 500% với hàng hóa Nga và 100% với hàng hóa từ một số nước mua năng lượng Nga; sắc lệnh miễn áp dụng nhiều phần trong gói này.
10
Việc hoãn trừng phạt diễn ra sau một động thái riêng nhằm nới hạn chế đối với dầu diesel Nga. Thỏa thuận diesel mà Trump công bố với Tổng thống Nga Vladimir Putin được ông mô tả là cách đưa thêm nhiên liệu ra thị trường trong lúc giá năng lượng tăng.
3
6
15
Lý do của Trump và phản ứng từ Ukraine, Quốc hội
Trump nói áp dụng trừng phạt vào lúc này có thể đẩy Nga khỏi tiến trình thương lượng. Ông cũng lập luận rằng Nga đang hỗ trợ Iran “rất ít, nếu có”, để giải thích vì sao Washington vẫn có thể duy trì liên hệ với Moscow.
21
Ông đồng thời cáo buộc Zelensky dùng các nhà máy lọc dầu Nga làm mục tiêu. Trong khi đó, một bản tin cho biết Nhà Trắng đã gây sức ép để Ukraine dừng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Nga; Kyiv từng tạm thời làm theo đề nghị rồi nối lại các cuộc tấn công. Cùng lúc, Nga tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
20
Zelensky gọi việc hoãn trừng phạt là “sai” và kêu gọi những người ủng hộ Ukraine lên tiếng ủng hộ các biện pháp mới của Mỹ.
2
18 Một nhóm 12 thượng nghị sĩ Mỹ, trong đó có sáu nghị sĩ Cộng hòa, đã kêu gọi Trump rút lại thỏa thuận dầu diesel với Nga.
19
Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright bảo vệ quyết định của Trump và bác bỏ cách gọi đây là “phao cứu sinh kinh tế” cho Nga. Tuy nhiên, một số bản tin mô tả việc hoãn trừng phạt và mở đường cho dầu diesel Nga là sự hỗ trợ kinh tế cho Moscow.
2
3
Tuyên bố ngừng tấn công năng lượng và thực tế chiến sự
Trump từng tuyên bố Nga và Ukraine đồng ý ngừng tấn công các cơ sở năng lượng. Một bài tường thuật cho biết tuyên bố này được đưa ra mà chưa được Zelensky xác nhận trước; sau đó Nga tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái, trong đó có vụ đánh trúng một nhà máy điện ở Kharkiv.
9
Các nguồn cũng ghi nhận Ukraine mở các đợt tấn công bằng máy bay không người lái trên lãnh thổ Nga và Mỹ nối lại chia sẻ tình báo với Ukraine. Tuy nhiên, tài liệu hiện có không đủ để xác nhận đầy đủ các chi tiết về con số hơn 1.000 máy bay không người lái, phát biểu cụ thể của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, hay lý do Trump tránh gọi Putin là “nhà độc tài”. Tương tự, không có căn cứ đủ rõ trong nguồn được cung cấp để xác định văn bản mà Trump nói ông có thể ký sau đó, hoặc tóm lược chính xác đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh về sức ép buộc Kyiv nhượng bộ.
Điểm đối lập được các nguồn thể hiện rõ là: Trump nói nhượng bộ kinh tế giúp duy trì đàm phán, còn Ukraine và những người chỉ trích lo ngại các biện pháp ấy làm giảm sức ép lên Nga trong khi chiến sự vẫn tiếp diễn.
2
3
18