Đợt bán tháo trái phiếu Pháp đang đẩy chi phí vay của chính phủ lên cao và thử thách niềm tin của nhà đầu tư vào kế hoạch ngân sách. Khi giá trái phiếu giảm, lợi suất tăng; đồng thời, nhà đầu tư đòi mức sinh lời cao hơn đáng kể để nắm giữ nợ Pháp thay vì trái phiếu chính phủ Đức. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về tác động lan rộng trong khu vực đồng euro, nhưng các thông tin hiện có chưa cho thấy Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sắp can thiệp.
3
6
Lợi suất trái phiếu Pháp đã tiến sát 5% ra sao?
Các báo cáo ghi nhận lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm đạt đỉnh gần 5% vào cuối tuần, nhưng con số cụ thể không thống nhất. Một bản tin nêu mức khoảng 4,93%; các báo cáo khác đề cập 4,96% và 4,989%, trong khi một số nguồn nói lợi suất có lúc vượt 5%.
4
6
8
11
17 Đến ngày 6/10, Trading Economics cho biết lợi suất đã giảm về 4,75%.
4
Các nguồn chưa xác định rõ vì sao số liệu đỉnh khác nhau. Thời điểm quan sát hoặc mức giá thị trường được ghi nhận có thể khác, nhưng không thể xác nhận điều đó chỉ từ các bản tin hiện có. Có thể kết luận thận trọng rằng lợi suất đã áp sát 5%, còn thông tin về việc vượt ngưỡng này trong chốc lát không nhất quán giữa các nguồn.
Chênh lệch lợi suất — phần bù mà nhà đầu tư đòi hỏi khi cho Pháp vay thay vì Đức — cũng tăng mạnh. Một số báo cáo đưa mức chênh lệch lên khoảng 1,5 điểm phần trăm, tức hơn 150 điểm cơ bản tại một thời điểm, gần các ngưỡng gắn với khủng hoảng nợ eurozone năm 2011–2012.
7
8
12 Một bản tin sau đó ghi nhận mức khoảng 146 điểm cơ bản.
18 Trái phiếu Đức thường được xem là chuẩn tham chiếu an toàn hơn trong khu vực đồng euro; vì vậy, khoảng cách nới rộng cho thấy nhà đầu tư muốn được trả thêm để nắm giữ trái phiếu Pháp.
12
Vì sao nhà đầu tư bán trái phiếu Pháp?
Áp lực thị trường gắn với lo ngại về tài chính công của Pháp và khó khăn chính trị trong việc thông qua ngân sách giảm thâm hụt. Theo Reuters, nhà đầu tư bán trái phiếu Pháp trong khi mua nợ chính phủ Đức; một bản tin cũng cho biết một công ty quản lý tài sản Nhật Bản đã bán toàn bộ trái phiếu chính phủ Pháp mà họ nắm giữ.
1
6 Trường hợp này cho thấy có nhà đầu tư nước ngoài rút lui, nhưng không đủ để xác định quy mô bán ra của khối ngoại nói chung.
Kế hoạch ngân sách năm 2027 của chính phủ đề xuất nỗ lực điều chỉnh tài khóa 54 tỷ euro, với mục tiêu đưa thâm hụt xuống 5% GDP năm 2027, từ mức dự kiến 5,4% năm 2026. Kế hoạch còn phải trải qua tranh luận tại quốc hội và vấp phải sự phản đối trong bối cảnh biểu tình, cũng như các lực lượng chính trị đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra từ ngày 18/4 đến 2/5/2027.
1 Chính phủ vì thế phải cân bằng giữa yêu cầu giảm thâm hụt của nhà đầu tư với cái giá chính trị của việc hạn chế chi tiêu và áp dụng các biện pháp thuế.
Tác động lan sang các thị trường khác đến đâu?
Đồng euro suy yếu trong bối cảnh thị trường lo ngại căng thẳng vay nợ của Pháp có thể lan rộng. Tuy nhiên, đây không phải mối quan ngại chính trị duy nhất gây sức ép lên đồng tiền chung: các bản tin cũng đề cập tình hình bất ổn tại Tây Ban Nha.
1
18 Một báo cáo ghi nhận chênh lệch vay nợ của Italy nới rộng cùng lúc áp lực bán trái phiếu Pháp quay trở lại.
14 Diễn biến đồng thời này chưa chứng minh rằng việc bán trái phiếu Pháp là nguyên nhân duy nhất.
Các thông tin hiện có không xác lập được một đợt biến động trái phiếu tương tự tại Bỉ hay Hy Lạp do tình hình Pháp gây ra. Nhìn rộng hơn, các nguồn cho thấy thị trường lo ngại rủi ro lan truyền trong khu vực đồng euro, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận cụ thể tác động lên trái phiếu của từng quốc gia.
3
Điều gì có thể quyết định việc ECB can thiệp?
Không nên mặc định ECB sẽ hỗ trợ thị trường trái phiếu Pháp. Các tin gần đây cho biết ECB không được kỳ vọng sẽ can thiệp cho Pháp; một bản tin khác nói các nhà hoạch định chính sách ECB và Bộ trưởng Tài chính Pháp đã bác bỏ nhu cầu ổn định thị trường ngay lập tức.
7
17 Điểm mấu chốt là liệu căng thẳng thị trường có trở thành mối đe dọa rộng hơn với các thị trường eurozone hay vẫn chỉ là sự định giá lại rủi ro tài khóa và chính trị riêng của Pháp.
3
7
Hiện các nguồn chưa nêu rõ ngưỡng kích hoạt hay thời điểm có thể có hành động từ ECB. Khả năng Pháp thông qua và duy trì kế hoạch ngân sách vẫn là yếu tố quan trọng trong cách nhà đầu tư đánh giá rủi ro vay nợ của nước này; mức độ lan rộng tiếp theo của áp lực thị trường vẫn là điều chưa chắc chắn.
1
7