Đầu tháng 10/2026, El Niño ở Thái Bình Dương đã mạnh và còn tiếp tục tăng cường. Tuy nhiên, nói rằng riêng đợt El Niño năm nay chắc chắn mạnh nhất trong nhiều thế kỷ, thậm chí 1.000 năm, là kết luận vượt quá những gì số liệu hiện tại xác nhận. Nhiệt độ ghi nhận trong một ngày, chỉ số theo trung bình ba tháng, dự báo về đỉnh sức mạnh và dữ liệu khí hậu lưu giữ trong san hô đều cho biết những điều khác nhau.
1
3
8
10
Số liệu ở Thái Bình Dương cho thấy gì?
Ngày 29/9, nhiệt độ mặt biển trung bình ngày tại vùng Niño 3.4 được báo cáo là 85,73°F (khoảng 29,85°C), mức cao nhất trong dữ liệu hiện có của khu vực này. Nhưng đó là một lần đo nhiệt độ theo ngày, không phải kết quả xếp hạng cuối cùng về sức mạnh tổng thể của cả đợt El Niño.
8
Chỉ số Oceanic Niño Index (ONI) của NOAA, tính theo trung bình ba tháng, đạt +1,8°C trong giai đoạn tháng 6–8, thuộc ngưỡng El Niño mạnh. NOAA cũng ghi nhận độ lệch nhiệt độ mặt biển vượt +3,0°C ở phía đông vùng xích đạo Thái Bình Dương. Hai con số này nói về các cách đo và khu vực khác nhau, nên không thể xem là tương đương.
1
6
Dự báo của NOAA: khả năng cao, chưa phải kỷ lục đã xác lập
Trung tâm Dự báo Khí hậu NOAA ước tính khả năng El Niño đạt mức rất mạnh trong mùa thu và mùa đông 2026–2027 ở Bắc bán cầu là trên 90%. Riêng giai đoạn tháng 10–12, cơ quan này đưa ra xác suất 75% rằng chỉ số RONI trung bình ba tháng đạt ít nhất +2,5°C — mức có thể vượt các đợt El Niño trong hồ sơ quan trắc từ năm 1950.
3
4
Đây là dự báo về điều có thể xảy ra, không phải xác nhận rằng kỷ lục đã bị phá. NOAA cũng lưu ý: một đợt El Niño mạnh khiến các tác động đặc trưng của hiện tượng này dễ xảy ra hơn, nhưng không có nghĩa chúng chắc chắn sẽ xuất hiện ở mọi nơi.
18
Nghiên cứu san hô Galápagos nói gì về mốc 1.000 năm?
Nghiên cứu sử dụng san hô hiện đại và san hô cổ ở quần đảo Galápagos để tái dựng biến động El Niño trong khoảng 1.000 năm. Kết quả cho thấy các đợt El Niño trong 40 năm gần đây mạnh hơn gần 40% so với thời kỳ tiền công nghiệp, đồng thời vượt mức ghi nhận trong phần lớn giai đoạn tiền công nghiệp của hồ sơ này.
Phát hiện đó đặt những biến động gần đây vào bối cảnh lịch sử dài hạn. Nhưng nó không tự chứng minh rằng đợt El Niño 2026, vốn vẫn đang phát triển, là một sự kiện đơn lẻ mạnh nhất trong 1.000 năm. Kết quả nghiên cứu nói về xu hướng sức mạnh của các đợt El Niño gần đây; còn đỉnh cuối cùng của đợt năm nay vẫn là điều phải chờ theo dõi.
3
Rủi ro thời tiết có thể khác nhau tùy nơi
El Niño làm thay đổi các hình thái thời tiết trên toàn cầu. Một số khu vực có thể đối mặt với nguy cơ nóng, hạn hán hoặc thiếu nước cao hơn; nơi khác có thể hứng mưa lớn và lũ lụt. Các bản tin đã ghi nhận thời tiết cực đoan bắt đầu xuất hiện ở nhiều nơi, nhưng tác động cụ thể phụ thuộc vào từng vùng.
7
21
Tại Mỹ, nên theo dõi dự báo theo mùa và thông tin thời tiết tại địa phương thay vì cho rằng cả nước sẽ chịu cùng một kiểu tác động. NOAA cho biết một sự kiện có cường độ lịch sử có thể làm tăng khả năng xuất hiện các tác động thường gắn với El Niño, nhưng không bảo đảm kết quả cho từng địa điểm.
18
Vì sao các nhà khoa học kêu gọi chuẩn bị từ bây giờ?
Dự báo cho thấy El Niño có thể trở nên rất mạnh, trong khi các rủi ro như nắng nóng, lũ lụt và hạn hán cần thời gian để lên phương án ứng phó. Báo cáo phân tích dự báo thành rủi ro của Ủy ban châu Âu nhấn mạnh giá trị của việc hành động trước khi hiện tượng đạt đỉnh, thay vì chờ thiệt hại xảy ra mới phản ứng.
19
Chiến dịch Alerta El Niño cũng kêu gọi các chính phủ triển khai biện pháp phòng ngừa và thích ứng từ sớm, nhằm đón trước những tác động có thể đến trong các tháng tới.
Thông điệp thực tế là không nên xem nhẹ cảnh báo, nhưng cũng không nên coi những kịch bản cực đoan nhất là điều đã chắc chắn. Đầu tháng 10/2026, El Niño đang mạnh lên và có triển vọng tiếp tục tăng cường; mức kỷ lục cuối cùng và tác động tại từng địa phương vẫn còn bất định.
3
18