Vì sao nguồn LNG từ Qatar có thể vẫn thiếu hụt trong mùa đông 2026?

LNG từ Qatar có thể vẫn khan hiếm trong mùa đông 2026, theo nhận định của Yukio Kani, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc JERA — một trong những doanh nghiệp mua khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới. Hai nút thắt chính là hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz chưa ổn định và thiệt hại tại các cơ sở xuất khẩu của Qatar. Một số tàu đã đi qua trở lại, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa nguồn hàng đã trở về mức bình thường và đáng tin cậy. 210

Tác động không chỉ giới hạn ở Qatar. Châu Âu đang cần bổ sung dự trữ khí đốt trước mùa đông, còn người mua ở cả châu Âu lẫn châu Á phải tìm nguồn thay thế cho lượng hàng thiếu hụt từ Trung Đông. Kani dự báo giá LNG giao ngay có thể tiếp tục tăng hoặc duy trì ở mức cao; mức biến động cụ thể vẫn khó xác định. 348

Hai nút thắt khiến LNG Qatar khó trở lại

Eo biển Hormuz là tuyến đường trọng yếu đối với hàng xuất khẩu của Qatar. Lượng tàu chở LNG qua đây đã tăng, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến sự và hoạt động xuất khẩu bình thường chưa được khôi phục. 10 Kani nói ông không kỳ vọng LNG của Qatar sớm quay lại thị trường. 2

Vận tải không phải trở ngại duy nhất. Tổ hợp xuất khẩu LNG Ras Laffan của Qatar đang hoạt động dưới công suất sau khi bị hư hại hồi tháng 3. Việc sửa chữa các cơ sở bị ảnh hưởng được dự báo sẽ kéo dài: QatarEnergy ước tính cần từ ba đến năm năm, trong khi Kani cho rằng một số hạng mục có thể không được khôi phục trong vòng hai đến ba năm. Những mốc này cho thấy quá trình hồi phục có thể kéo dài quá mùa đông năm nay, nhưng chưa xác định chính xác khi nào xuất khẩu sẽ trở lại công suất tối đa. 15

Thông báo bất khả kháng kéo dài tình trạng thiếu hàng

QatarEnergy đã gia hạn thông báo bất khả kháng với một số khách hàng ở châu Á và châu Âu. Đây là thông báo cho biết doanh nghiệp không thể thực hiện một số nghĩa vụ giao hàng theo hợp đồng. Công ty năng lượng Italy Edison cho biết các lô hàng từ Qatar sẽ chưa được nối lại trước đầu tháng 12/2026. 1

Khi thiếu các lô hàng này, người mua phải tìm nguồn khác để bù đắp. Họ đang hướng tới Mỹ và những nhà cung cấp khác, nhưng việc thay thế LNG từ Qatar cũng làm tăng cạnh tranh giữa các bên mua ở châu Âu và châu Á. Không phải khách hàng nào cũng chịu mức thiếu hụt như nhau hoặc có cùng lựa chọn thay thế. 68

Vì sao giá giao ngay có thể tiếp tục neo cao?

Dự báo của Kani phản ánh sự kết hợp giữa nguồn cung giảm và nhu cầu tìm hàng thay thế tăng. Ông cảnh báo lượng dự trữ khí đốt thấp ở châu Âu cùng gián đoạn tại Hormuz có thể đẩy giá LNG giao ngay lên; từ tháng 6, ông cũng nhận định giá có thể giữ tương đối cao khi châu Âu tích trữ khí đốt trước mùa đông. 34

Trong cuộc phỏng vấn ngày 2/10, Kani cho biết giá LNG giao ngay vào thời điểm đó cao khoảng gấp đôi so với một năm trước và nói thị trường đang lo ngại về mùa đông sắp tới. Đây là nhận định tại thời điểm phỏng vấn, không phải dự báo chính xác mức giá sẽ tăng bao nhiêu. Diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào lượng hàng sẵn có, mức độ an toàn và ổn định của tuyến Hormuz, cũng như mức độ cạnh tranh giữa các bên mua. 2

Kani cũng cảnh báo nguồn cung khí đốt Nga cho châu Âu dự kiến dừng vào ngày 1/1/2027. Điều này có thể làm tăng nhu cầu tìm nguồn thay thế của châu Âu; tuy nhiên, các thông tin được dẫn ở đây không nêu cụ thể chi tiết hay cách thức thực hiện một lệnh cấm của EU. 11

Tàu qua Hormuz nhiều hơn chưa đồng nghĩa xuất khẩu đã bình thường

Số tàu đi qua Hormuz tăng là dấu hiệu cải thiện nhất định, nhưng lưu lượng vẫn thấp hơn xa mức trước chiến sự, trong khi QatarEnergy tiếp tục gia hạn việc đình chỉ giao hàng cho một số khách hàng. 10 Khôi phục xuất khẩu trên diện rộng phụ thuộc cả vào việc tàu có thể qua lại an toàn, ổn định hơn lẫn tiến độ sửa chữa năng lực xuất khẩu bị hư hại. Các nguồn hiện chưa đưa ra thời hạn chắc chắn cho hai điều kiện này. 15

Các hoạt động ngoại giao vẫn tiếp diễn, nhưng không đồng nghĩa đã có thỏa thuận về vận tải. Ngày 2/10, lãnh đạo Nhật Bản và Qatar thảo luận tại Tokyo về xung đột liên quan đến Iran và tình trạng gián đoạn hàng hải. Qatar cũng được đề nghị chuyển các đề xuất của Iran liên quan đến eo biển Hormuz tới Mỹ.

Riêng một bản tin cho biết Iran đã kín đáo đề cập khả năng cho phép thanh sát viên hạt nhân tiếp cận trở lại các cơ sở bị ném bom để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt. Đây là thông tin về một khả năng trong đàm phán hạt nhân, không phải thỏa thuận mở lại Hormuz. 18

Với các bên mua LNG, điểm đáng chú ý trước mắt là tàu qua lại nhiều hơn chưa bảo đảm nguồn cung từ Qatar sẽ sớm trở lại bình thường. Chừng nào vận tải và năng lực xuất khẩu bị hư hại chưa được khôi phục, châu Âu và châu Á vẫn phải cạnh tranh để giành các lô hàng thay thế, khiến giá giao ngay dễ bị tác động thêm nếu xảy ra gián đoạn mới. 2610