Xe thuần xăng xuống dưới 50% doanh số ô tô mới toàn cầu

Xe chỉ chạy xăng chiếm 49% doanh số ô tô mới toàn cầu trong giai đoạn tháng 1–6/2026, lần đầu xuống dưới mốc một nửa theo phân tích của Nikkei dựa trên dữ liệu Mobility Global. Lượng bán xe thuộc nhóm này giảm 10% so với cùng kỳ, còn 20,25 triệu chiếc; thống kê không bao gồm một số xe cỡ lớn. 8

Đây là thay đổi đáng chú ý trong cơ cấu thị trường, nhưng không có nghĩa phần lớn xe mới bán ra đều là xe điện chạy pin. Điểm mấu chốt nằm ở cách phân loại: xe hybrid cũng không được tính vào nhóm “chỉ chạy xăng”, dù nhiều mẫu hybrid vẫn sử dụng nhiên liệu xăng. 48

Con số 49% nói lên điều gì?

Theo cùng phân tích, xe chỉ chạy xăng từng chiếm 73% doanh số toàn cầu năm 2021. Sau năm năm, tỷ trọng giảm xuống dưới một nửa. Tuy vậy, phép so sánh này chỉ cho thấy cơ cấu thị trường đã dịch chuyển nhanh; nó không cho biết chính xác phần giảm đó chuyển sang xe hybrid, xe điện chạy pin hay các loại phương tiện khác. 8

Vì thế, không nên đánh đồng mốc “xe thuần xăng dưới 50%” với việc xe điện đã chiếm đa số. Đây là hai cách đo khác nhau, và xe hybrid nằm ngoài nhóm được dùng để tính con số 49%. 48

Giá xăng, giá pin và chính sách đều có thể tác động

Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí sử dụng thấp hơn của xe điện có thể trở nên hấp dẫn hơn. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định môi trường giá dầu cao khiến người tiêu dùng chú ý hơn đến lợi ích kinh tế của xe điện; nhìn chung, xe điện có chi phí vận hành thấp hơn xe dùng động cơ đốt trong nhờ hiệu suất cao hơn. Đây là một yếu tố trong sự dịch chuyển, chứ không đủ để kết luận giá nhiên liệu là nguyên nhân duy nhất. 12

Giá xe và chi phí pin cũng ảnh hưởng đến quyết định mua. IEA cho biết giá pin trung bình giảm 8% trong năm 2025. BloombergNEF cũng nêu giá pin giảm và các mẫu xe điện dễ tiếp cận hơn là những yếu tố hỗ trợ mức độ phổ biến của xe điện. Tuy nhiên, khả năng chi trả và hiệu quả kinh tế khi sở hữu xe vẫn khác nhau giữa các thị trường. 4019

Chính sách có thể khiến nhu cầu thay đổi theo thời điểm. IEA liên hệ đà giảm doanh số ô tô trong nửa đầu năm tại Trung Quốc và Mỹ với áp lực kinh tế cùng những thay đổi về chính sách. Doanh số xe điện giảm trong quý I rồi tăng 35% trong quý II so với quý trước. Diễn biến trái chiều này cho thấy tổng số liệu sáu tháng có thể che khuất những thay đổi đáng kể bên trong năm. 9

Các khu vực chuyển dịch không đồng đều

Theo phân tích của Nikkei, mức giảm của xe chỉ chạy xăng rõ nhất tại Trung Quốc và châu Âu. Trong khi đó, IEA cho biết nhu cầu yếu hơn ở Trung Quốc và Mỹ góp phần kéo doanh số ô tô toàn cầu giảm trong nửa đầu năm. Vì vậy, tỷ trọng xe thuần xăng đi xuống vẫn có thể đồng thời xuất hiện với doanh số xe điện chững lại hoặc giảm ở một số thị trường. 89

Trung Quốc vẫn là thị trường lớn của xe điện hóa, nhưng số liệu cần được đọc đúng phạm vi. Một báo cáo tính cả xe hybrid sạc ngoài ghi nhận 4,58 triệu xe điện hóa bán ra tại Trung Quốc và 2,35 triệu tại châu Âu trong nửa đầu năm. Những con số này không phải doanh số riêng của xe điện chạy pin. 1

Ngoài các thị trường lớn đó, BloombergNEF ghi nhận đà phổ biến xe điện đang tăng tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, các nguồn hiện có không đưa ra số liệu so sánh tương đương cho Đông Nam Á, châu Đại Dương và Hàn Quốc để xác định từng khu vực đóng góp bao nhiêu vào tỷ trọng xe thuần xăng toàn cầu 49%.

Triển vọng tăng trưởng vẫn là dự báo

BloombergNEF dự báo xe điện sẽ chiếm 27% doanh số ô tô toàn cầu năm 2026, tăng từ 9% năm 2021; tổ chức này cũng dự phóng xe điện sẽ chiếm 52% tổng số xe chở khách vào năm 2035. Đây là các dự báo, không phải kết quả đã chắc chắn. Hơn nữa, tỷ lệ 27% không thể so sánh trực tiếp với tỷ trọng 49% của xe chỉ chạy xăng, vì hai con số dùng những nhóm phân loại khác nhau. 19

Kết luận thận trọng nhất là: xe chỉ chạy xăng đã xuống dưới một nửa doanh số xe mới toàn cầu, trong khi xe hybrid và xe điện ngày càng chiếm phần lớn hơn trong cơ cấu thị trường. Tốc độ thay đổi tiếp theo sẽ phụ thuộc vào nhu cầu từng khu vực, giá xe và pin, chi phí nhiên liệu cũng như chính sách.