Tín hiệu từ hành tinh Beta Pictoris b có thể là dấu vết cực quang ngoài Hệ Mặt Trời

Các nhà thiên văn cho biết họ đã ghi nhận những đợt sóng vô tuyến lặp lại, cùng một thành phần phát xạ ổn định hơn, từ khu vực Beta Pictoris b — một ngoại hành tinh khí khổng lồ. Nhóm nghiên cứu xem đây là ứng viên cho lần đầu tiên phát xạ vô tuyến được phát hiện trực tiếp từ một hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. Tuy vậy, tín hiệu này không phải bằng chứng về thông điệp từ nền văn minh ngoài hành tinh, và phát hiện vẫn cần được xác nhận. 311

Vì sao nhóm nghiên cứu quy tín hiệu cho hành tinh?

MeerKAT, một hệ kính thiên văn vô tuyến đặt tại Nam Phi, quan sát hệ Beta Pictoris rồi đối chiếu vị trí nguồn phát hiện được với vị trí đã biết của hành tinh b, ngôi sao chủ và một hành tinh khác trong hệ. Vị trí nguồn vô tuyến phù hợp với Beta Pictoris b, đồng thời không phù hợp về mặt thống kê với ngôi sao chủ. 413

Việc xác định chính xác nguồn phát rất quan trọng: tín hiệu vô tuyến trong một hệ hành tinh có thể đến từ ngôi sao hoặc hành tinh, và trước đây các quan sát chưa thể truy vết chắc chắn nguồn phát đến một ngoại hành tinh cụ thể.

Dấu hiệu phù hợp với cực quang tự nhiên

Các đợt sóng vô tuyến nhanh, lặp lại và có phân cực tròn mạnh mang những đặc điểm phù hợp với cơ chế phát xạ electron-cyclotron maser. Cơ chế này có thể xảy ra khi các hạt mang điện chuyển động trong từ trường, và gắn với phát xạ vô tuyến cực quang ở các hành tinh. Vì vậy, lời giải thích được nhóm nghiên cứu đề xuất là hoạt động cực quang tự nhiên, chứ không phải tín hiệu nhân tạo. 38

Từ trường có thể rất mạnh, nhưng kết quả còn sơ bộ

Nếu cách diễn giải trên đúng, tần số cao nhất ghi nhận được hàm ý từ trường tại vùng phát xạ đạt ít nhất khoảng 1,25 kilogauss (tương đương khoảng 1.250 gauss). Nghiên cứu mô tả đây là phép đo trực tiếp đầu tiên về cường độ từ trường của một ngoại hành tinh. 2

Dù vậy, kết quả hiện được công bố dưới dạng bản thảo chưa qua bình duyệt. Các quan sát tiếp theo cần kiểm tra xem tín hiệu có tiếp tục xuất hiện tại vị trí của Beta Pictoris b hay không, đồng thời đánh giá thêm cách giải thích về cực quang và từ trường. 1112