Vì sao đầu tư AI đang trở thành mối lo lạm phát của Fed?

Thành quả năng suất từ AI thường được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp làm ra nhiều hơn với ít nguồn lực hơn, qua đó giảm áp lực giá. Nhưng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Lisa Cook cho rằng lợi ích ấy có thể chưa đến kịp: trước mắt, khoản đầu tư khổng lồ để xây dựng hạ tầng AI đang làm nhu cầu tăng lên và có nguy cơ trở thành một trong những nguồn gây lạm phát đáng lo nhất trong năm 2027. Bà cũng lưu ý các cú sốc nguồn cung ngày càng thường xuyên và có tác động dai dẳng hơn dự kiến, khiến nhà hoạch định chính sách khó xem chúng là biến động nhất thời. 38

Đầu tư đi trước, năng suất có thể theo sau

Các doanh nghiệp đã công bố kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá hơn 1,5 nghìn tỷ USD; tính đến tháng 5, mới chỉ một phần nhỏ trong số đó được hiện thực hóa. Điều này đồng nghĩa nhu cầu đầu tư đáng kể vẫn còn ở phía trước. 2

Tác động không chỉ nằm ở giá chip, máy tính hay phần mềm. Việc xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu còn cần điện, nước, vật liệu và nhân công xây dựng—những đầu vào mà nhiều ngành khác cũng sử dụng. Khi các dự án AI cạnh tranh để giành nguồn lực, áp lực giá có thể lan rộng hơn. 6

Cook không phủ nhận tiềm năng tăng năng suất của AI. Bà dự đoán những cải thiện này có thể giúp giảm lạm phát ở mức khiêm tốn trong vài năm tới, nhưng không kỳ vọng chúng xuất hiện đủ sớm để bù lại áp lực giá đang lan rộng trong ngắn hạn. 5

Cú sốc nguồn cung khó bị xem là “tạm thời”

Ngoài nhu cầu liên quan đến AI, giá dầu cao hơn cũng là một mối lo trước mắt. Xung đột ở Trung Đông tạo thêm bất định và có thể gây gián đoạn nguồn cung; những tác động này có thể cộng dồn với áp lực từ việc mở rộng hạ tầng AI. 167

Theo Cook, các cú sốc nguồn cung gần đây vừa xuất hiện thường xuyên hơn, vừa kéo dài hơn dự kiến. Vì vậy, chúng ngày càng có ý nghĩa đối với chính sách tiền tệ. Bà cũng lưu ý phản ứng phù hợp có thể khác nhau tùy theo ngành và bản chất của cú sốc. 38

Fed sẽ cân nhắc điều gì?

Lạm phát PCE toàn phần của Mỹ—chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân mà Fed theo dõi—ở mức 3,4% trong tháng 8, cao hơn mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Lạm phát PCE lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, là 3,0%; đây là thước đo khác với con số toàn phần 3,4%.

Fed vừa tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, và Cook tham gia bỏ phiếu ủng hộ quyết định đó. 3 Nếu các cú sốc nguồn cung lặp lại hoặc kéo dài, Fed có thể thận trọng hơn trước việc cho rằng đợt tăng giá sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, đây là hàm ý từ những lo ngại của Cook, không phải lời cam kết sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất. Bà đã nói về áp lực lạm phát phía trước nhưng không khẳng định cần tiếp tục nâng lãi suất. 3