Ro Khanna muốn biết ai đã tìm cách lấy cắp “trọng số” của các mô hình AI

Nghị sĩ Ro Khanna muốn biết liệu OpenAI, Anthropic, Google, Meta và SpaceX có ghi nhận nỗ lực nào từ Trung Quốc hoặc các tác nhân thù địch khác nhằm truy cập trái phép vào trọng số mô hình AI hay không. Ông cũng yêu cầu các công ty giải thích những biện pháp an ninh mạng họ đang dùng để bảo vệ tài sản này.713

Lý do là trọng số có thể quyết định năng lực vận hành của một mô hình. Nếu bị lấy cắp, chúng có thể giúp đối phương có được mô hình thay vì chỉ học hỏi từ một phần đầu ra của nó. Khanna cảnh báo việc đó có thể làm xói mòn lợi thế AI của Mỹ và gây rủi ro an ninh quốc gia. Tuy nhiên, yêu cầu cung cấp thông tin không đồng nghĩa ông khẳng định Trung Quốc đã đánh cắp trọng số của các công ty này.413

Đánh cắp trọng số khác gì với chưng cất AI?

Trọng số là các tham số số học được hình thành trong quá trình huấn luyện, góp phần quyết định cách mô hình hoạt động. Lấy được trọng số có thể đồng nghĩa với việc có thể vận hành một bản sao của mô hình. Còn chưng cất là dùng đầu ra của một mô hình lớn để huấn luyện một mô hình khác; đó không phải là lấy trực tiếp trọng số của mô hình ban đầu.

Giới chức Mỹ đã cáo buộc một số công ty AI Trung Quốc sử dụng đầu ra từ các mô hình Mỹ để huấn luyện sản phẩm của họ. OpenAI và Anthropic cũng đã báo cáo những trường hợp bị chưng cất. Dù vậy, Reuters ghi nhận hiện có ít vụ được biết đến trong đó tác nhân xấu thực sự đánh cắp trọng số mô hình.617

Từ an ninh doanh nghiệp đến cạnh tranh Mỹ–Trung

Với Khanna, bảo vệ các mô hình AI tiên tiến vừa là trách nhiệm an ninh mạng của doanh nghiệp, vừa liên quan đến việc hạn chế năng lực AI nhạy cảm bị phát tán. Ông đồng thời kêu gọi Mỹ và Trung Quốc hợp tác về các biện pháp an toàn AI, như tiêu chuẩn và cơ chế giám sát. Các nhà phân tích cảnh báo rằng tranh cãi leo thang quanh cáo buộc sao chép có thể khiến nỗ lực đối thoại khó khăn hơn.2518

Tranh luận về ai sẽ đặt ra hàng rào an toàn

Chính quyền Trump đã nói sẽ mời một số nhà phát triển tự nguyện gửi các mô hình có năng lực tấn công mạng tiên tiến để chính phủ kiểm tra trước khi phát hành. Cách tiếp cận này dựa một phần vào sự tham gia của doanh nghiệp; còn câu hỏi của Khanna yêu cầu các công ty giải trình cụ thể hơn về những gì họ biết và cách họ bảo vệ mô hình.

Các nguồn hiện có không cho thấy việc kiểm tra tự nguyện sẽ ngăn được hành vi đánh cắp trọng số, cũng không xác nhận trọng số của bất kỳ công ty nào trong nhóm năm hãng đã bị lấy cắp.71113