Gói kích thích mới của Trung Quốc gồm những gì, và có thể vực dậy nhu cầu đến đâu?

Các biện pháp Trung Quốc công bố ngày 29/9 là đợt kích thích lớn nhất kể từ tháng 9/2024. Tuy vậy, đây chủ yếu là hỗ trợ tín dụng có mục tiêu và trợ lãi cho một nhóm người mua nhà, chứ chưa phải một gói cứu trợ tài khóa rộng khắp. Giới phân tích nhận định động thái này có thể tăng cơ hội đạt mục tiêu tăng trưởng 4,5%–5% trong năm 2026, nhưng chưa đủ để đảo chiều tình trạng cầu yếu hay đà suy giảm của bất động sản. 21

Ba nhóm biện pháp chính

• Hạ chi phí vốn cho hạ tầng: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương nước này) giảm 0,25 điểm phần trăm lãi suất của khoản cho vay bổ sung có cầm cố (PSL) kỳ hạn một năm, từ 1,75% xuống 1,5%. PSL là kênh vốn giá thấp dành cho các ngân hàng chính sách để tài trợ dự án; phạm vi hỗ trợ nay được mở rộng sang sáng kiến “Sáu mạng lưới”, gồm hạ tầng nước, lưới điện, năng lực tính toán và viễn thông thế hệ mới, cùng các mạng lưới đường ống ngầm đô thị và logistics. Mục tiêu là giảm chi phí vay và khuyến khích đầu tư vào các dự án này. 11416
• Thêm hạn mức tín dụng có mục tiêu: Trung Quốc bổ sung tổng cộng 700 tỷ nhân dân tệ hạn mức tái cấp vốn, hướng nguồn tín dụng ngân hàng đến các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ, nông nghiệp và doanh nghiệp nhỏ. Trong đó, 200 tỷ nhân dân tệ dành cho đổi mới công nghệ và 500 tỷ nhân dân tệ cho nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ. Hạn mức mới giúp ngân hàng có thêm nguồn để cho vay, nhưng không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn sẽ vay hoặc tăng chi tiêu. 313
• Trợ lãi vay mua nhà lần đầu: Từ ngày 1/10, người mua nhà lần đầu đủ điều kiện có thể nhận khoản trợ cấp tương đương 1 điểm phần trăm tiền lãi hằng năm. Nhà phải có giá không quá 1,5 triệu nhân dân tệ và diện tích không quá 120 m²; phần dư nợ được tính trợ cấp bị giới hạn ở mức 1 triệu nhân dân tệ mỗi hộ. Chương trình dự kiến áp dụng thí điểm trong một năm, nhưng người vay đủ điều kiện có thể nhận trợ cấp tối đa năm năm. Nói cách khác, một năm là thời hạn triển khai ban đầu của chương trình, không phải thời gian trợ lãi tối đa cho từng khoản vay. 14511

Hỗ trợ có mục tiêu, tác động còn bị giới hạn

Các biện pháp có thể giảm bớt chi phí mua nhà cho một số hộ gia đình và thúc đẩy đầu tư vào những lĩnh vực được ưu tiên. Nhưng điều kiện áp dụng khá hẹp, còn hiệu quả của các hạn mức tín dụng phụ thuộc vào việc doanh nghiệp và ngân hàng có sẵn sàng vay, cho vay và chi tiêu hay không. 12

Phản ứng của nhà đầu tư khá dè dặt: thị trường chưa được thuyết phục rằng các biện pháp nhỏ lẻ này đủ sức xử lý điểm yếu căn bản của nhu cầu. Một số đánh giá cũng cho rằng trợ lãi vay khó tạo ra sự phục hồi bền vững cho thị trường bất động sản nếu đứng riêng lẻ. 1213

Chính phủ Trung Quốc vẫn có thể đưa ra thêm hỗ trợ tài khóa, nhưng các thông báo hiện tại chưa xác nhận một gói bổ sung như vậy. Sự thận trọng của giới phân tích phản ánh nhu cầu tiêu dùng và đầu tư yếu, thị trường nhà ở suy giảm kéo dài, cũng như giới hạn của việc hạ chi phí vốn khi người vay còn thiếu niềm tin. Vì vậy, nới lỏng tiền tệ đang được hướng vào một số mục tiêu cụ thể, thay vì được xem là giải pháp thay thế cho các biện pháp hỗ trợ nhu cầu trên diện rộng. 1212