Các CEO AI phản biện cảnh báo của Dario Amodei, rồi ký thỏa thuận tự nguyện với Trump

Cuộc gặp tại Nhà Trắng ngày 29/9 đặt hai thông điệp cạnh nhau: một số lãnh đạo công nghệ chất vấn cảnh báo về rủi ro AI của CEO Anthropic Dario Amodei, nhưng sau đó vẫn cùng Tổng thống Donald Trump đưa ra một thỏa thuận an toàn tự nguyện. Tuy vậy, việc ký chung không đồng nghĩa họ đã thống nhất về mức độ rủi ro hay vai trò của chính phủ trong quản lý AI. 2

Điều gì xảy ra tại cuộc gặp?

Theo một bản tin được dẫn lại trong các tường thuật, một nhóm lãnh đạo công nghệ đã chất vấn Amodei trong phiên họp quy mô nhỏ. Thông tin hiện có không đủ để xác định chính xác diễn biến cuộc trao đổi hay ai đã nói gì. Các nguồn này cũng không xác nhận rằng tác động của AI đến việc làm là một phần của cuộc chất vấn cụ thể đó.

Bất đồng lớn hơn về cách quản lý thì rõ ràng hơn. Amodei từng kêu gọi ban hành quy định yêu cầu kiểm toán độc lập đối với các hệ thống AI tiên tiến. Trong khi đó, Trump ủng hộ để các công ty tự giám sát thay vì áp dụng thêm hạn chế liên bang. 4 Sau cuộc gặp, Amodei nói AI có “những rủi ro rất thực”, nhưng cách ứng phó vẫn đang được thảo luận. 2

Thỏa thuận tự nguyện yêu cầu doanh nghiệp làm gì?

Thỏa thuận Nhà Trắng về Siêu trí tuệ nêu các cam kết liên quan đến kiểm soát nội bộ và rà soát an toàn. Các công ty cũng cam kết phối hợp với kiểm toán viên độc lập để đánh giá liệu hệ thống AI có hoạt động theo đúng ý định của nhà phát triển hay không, đồng thời có biện pháp ngăn truy cập hoặc xâm nhập trái phép. 315

Trump gọi thỏa thuận là “ràng buộc về đạo đức” và nói các công ty sẽ tự giám sát. Tuy nhiên, các bản tin mô tả đây là cam kết tự nguyện, không có tính cưỡng chế pháp lý. Nói cách khác, đây là cam kết của ngành, không phải quy định liên bang mới. 411

Sự khác biệt này rất quan trọng: thỏa thuận đề cập đến các bước giám sát, nhưng chưa giải quyết việc bên ngoài có thể bắt buộc doanh nghiệp thực hiện chúng hay không, cách thực thi ra sao, hoặc liệu cam kết có được chuyển thành luật sau này không. Các bản tin cho biết khả năng đưa một số biện pháp vào luật trong tương lai vẫn được để ngỏ.

Những câu hỏi giám sát còn bỏ ngỏ

Trump nêu ý tưởng thành lập một ủy ban gồm 10 người để giám sát ngành. Theo các tường thuật hiện có, đây mới là phương án đang được cân nhắc, chưa phải một cơ quan đã được thành lập. 210

Các nguồn cũng không xác nhận thông tin về một cơ chế tự quản riêng của ngành đã bị bỏ dở, hay giải thích cơ chế đó sẽ liên hệ thế nào với thỏa thuận vừa ký. Dù việc Anthropic tham gia gắn với cuộc gặp và tranh luận rộng hơn về quản lý AI, chưa có bằng chứng xác lập rằng công ty ký thỏa thuận nhằm hàn gắn quan hệ với chính quyền trước một đợt IPO, hoặc một đợt IPO sắp diễn ra. 45

Cùng ký cam kết, chưa cùng quan điểm

Cuộc gặp tạo ra tiếng nói chung về một số biện pháp bảo vệ, nhưng chưa đem lại đồng thuận về vai trò của chính phủ. Amodei ủng hộ kiểm toán độc lập được bảo đảm bằng quy định; Trump ưu tiên để doanh nghiệp tự nguyện giám sát. Câu hỏi còn nguyên là: ai sẽ đặt ra và thực thi các yêu cầu an toàn cho AI? 4

Vì vậy, thỏa thuận nên được hiểu là một khuôn khổ tự nguyện cho hành động của doanh nghiệp, chứ không phải bằng chứng rằng các lãnh đạo đã thống nhất về mức độ rủi ro của AI hay cho rằng tự quản là đủ.