Kế hoạch đầu tư thêm 20 tỷ USD của doanh nghiệp Đài Loan vào Mỹ: điều gì đã rõ?

Bộ trưởng Kinh tế Đài Loan Kung Ming-hsin cho biết các doanh nghiệp Đài Loan dự kiến đầu tư thêm 20 tỷ USD vào Mỹ. Ông đưa ra con số này ngày 2/9 tại lễ khai trương gian hàng Mỹ ở SEMICON Taiwan, triển lãm ngành bán dẫn tổ chức tại Đài Bắc, đồng thời nêu nhu cầu về ứng dụng AI là một động lực.2

Tuy nhiên, đây là con số về kế hoạch đầu tư, chưa phải danh sách dự án chi tiết đã được công bố. Ông Kung không nêu tên doanh nghiệp, địa điểm hay lĩnh vực cụ thể sẽ nhận khoản vốn này.2 Vì vậy, cần phân biệt con số 20 tỷ USD với các cam kết đầu tư riêng đã được công bố, trong đó có kế hoạch lớn hơn nhiều của TSMC tại Arizona.

Nhu cầu AI và chip là động lực chính

Ông Kung gắn kế hoạch đầu tư với nhu cầu ngày càng tăng đối với các ứng dụng AI. Các tường thuật về phát biểu của ông cũng mô tả đơn hàng AI và chip đang mạnh, tạo bối cảnh cho các doanh nghiệp cân nhắc mở rộng đầu tư.24

Kế hoạch này diễn ra cùng lúc Mỹ thúc đẩy đưa thêm hoạt động sản xuất bán dẫn về trong nước. Reuters nêu sức ép đó trong bối cảnh TSMC đầu tư xây dựng nhà máy tại Arizona.1 Dù vậy, các nguồn hiện có không cho biết khoản 20 tỷ USD sẽ được dùng cho cơ sở hay hoạt động sản xuất nào.

Không nên gộp khoản này với đầu tư của TSMC

Reuters đưa tin TSMC đang đầu tư 265 tỷ USD vào các nhà máy ở Arizona.1 Đây là con số riêng, lớn hơn nhiều so với khoản đầu tư bổ sung 20 tỷ USD mà Bộ trưởng Kung đề cập. Thông báo ngày 2/9 không xác nhận khoản 20 tỷ USD thuộc cam kết của TSMC, cũng chưa cho biết số tiền sẽ được chia cho những doanh nghiệp hay dự án nào.2

Một số bài viết cho biết kế hoạch bổ sung có các doanh nghiệp ngoài TSMC tham gia. Tuy nhiên, tại thời điểm công bố, các công ty và dự án cụ thể chưa được nêu tên công khai.27 Thông tin đã có vì thế mới xác lập quy mô dự kiến và động lực từ nhu cầu thị trường, chứ chưa cho thấy khoản đầu tư sẽ được triển khai ra sao.

Quan chức Mỹ hoan nghênh kế hoạch

Bill Frauenhofer, quan chức Bộ Thương mại Mỹ dự lễ khai trương gian hàng, đón nhận thông tin theo hướng tích cực. Trong phần tường thuật sau đó về SEMICON Taiwan, ông gọi quan hệ hợp tác Đài Loan–Mỹ là “phi thường” và nói hai bên đều có lợi ích gắn với việc hợp tác thành công.

Phản hồi này cho thấy hai bên coi trọng hợp tác bán dẫn, nhưng không bổ sung thông tin về doanh nghiệp nào sẽ đầu tư, họ sẽ xây dựng gì hay khi nào các dự án có thể được triển khai.