EUV vẫn là khoảng cách lớn trong cuộc đua thiết bị chip

Trung Quốc có thể còn phải mất nhiều năm mới tự phát triển được máy quang khắc cực tím bước sóng ngắn (EUV) — công nghệ then chốt trong sản xuất các dòng chip tiên tiến. Frank Rohmund, lãnh đạo mảng bán dẫn của tập đoàn quang học Đức Zeiss, cho rằng khoảng 15 năm là một ước tính hợp lý. UBS cũng nhận định trong thập niên tới khó có phương án thay thế khả thi cho công nghệ EUV hàng đầu của ASML. Đây là các dự báo, không phải thời hạn chắc chắn; chúng cũng nói về những cột mốc có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. 13

Vì sao EUV khó bắt kịp?

Quang khắc là công đoạn dùng ánh sáng để tạo các họa tiết mạch điện siêu nhỏ trên tấm wafer, nền vật liệu để sản xuất chip. EUV là công nghệ tiên tiến nhất trong cuộc đua thiết bị đang được nhắc đến ở đây. Nhận định của UBS tập trung vào khả năng Trung Quốc tạo ra thiết bị có thể thay thế công nghệ EUV của ASML. Rohmund lưu ý rằng rất khó định lượng chính xác tiến độ của Trung Quốc, vì vậy con số 15 năm không nên được hiểu như một chiếc đồng hồ đếm ngược. 13

Thách thức không chỉ nằm ở việc thiết kế một cỗ máy. Zeiss là nhà cung cấp các linh kiện quang học chuyên biệt quan trọng trong hệ thống EUV của ASML, cho thấy chuỗi cung ứng các bộ phận chính cũng là một phần của bài toán. 2

DUV có thể tiến nhanh hơn, nhưng không phải EUV

Hướng đi có triển vọng gần hơn của Trung Quốc là quang khắc DUV nhúng — một thế hệ công nghệ cũ hơn EUV. Theo dự báo được UBS dẫn lại, Trung Quốc có thể đạt sản xuất quy mô lớn thiết bị DUV nhúng trong 2–5 năm. Điều đó có thể đánh dấu bước tiến trong năng lực sản xuất thiết bị trong nước, nhưng không đồng nghĩa Trung Quốc đã tạo được đột phá EUV hay thay thế được các hệ thống tiên tiến nhất của ASML. 3

Phân biệt hai mốc này rất quan trọng: dự báo về sản xuất DUV không phải bằng chứng cho thấy khoảng cách EUV đã được thu hẹp. Các đánh giá hiện có xem đây là hai lộ trình công nghệ riêng biệt. 3

Kiểm soát xuất khẩu có thể tạo tác động hai chiều

Các biện pháp kiểm soát được đưa tin đã ngăn việc xuất khẩu máy EUV sang Trung Quốc; một số thiết bị DUV nhúng tiên tiến cũng phải đáp ứng yêu cầu cấp phép. Những hạn chế này làm giảm khả năng tiếp cận thiết bị nước ngoài. Tuy nhiên, Rohmund cảnh báo việc mở rộng kiểm soát có thể khiến Trung Quốc có thêm động lực đẩy nhanh đổi mới trong nước. 2311

Vì vậy, khó có thể kết luận các biện pháp hạn chế chỉ có lợi cho một phía. Chúng có thể cản trở khả năng tiếp cận công cụ hiện có, nhưng cũng có thể thúc đẩy nỗ lực xây dựng phương án nội địa. Các nguồn hiện có chưa cho biết phản ứng đó sẽ diễn ra nhanh đến đâu hoặc có thể thu hẹp khoảng cách công nghệ ở mức nào. 2

Nhu cầu AI và kế hoạch tăng công suất của Zeiss

Nhu cầu liên quan đến AI cũng đang tác động đến thị trường thiết bị bán dẫn. Theo một bài viết về phản ứng của Zeiss trước nhu cầu tăng đối với linh kiện quang học ngành bán dẫn, công ty đã mở rộng trụ sở sản xuất bán dẫn, đang xây dựng thêm năng lực sản xuất tại một địa điểm khác và cho biết có thể tiếp tục mở rộng nếu cần.

Đây là thông tin về việc Zeiss tăng năng lực để đáp ứng nhu cầu, không phải tuyên bố rằng công ty đang triển khai kế hoạch cụ thể nhằm đối phó với sự phát triển EUV của Trung Quốc hay các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Bức tranh ngành vì thế gồm cả cuộc đua công nghệ quang khắc tiên tiến lẫn bài toán cung ứng thêm linh kiện quang học khi nhu cầu tăng.

Các dự báo cho thấy điều gì?

Tóm lại, Trung Quốc có thể tiến nhanh hơn ở mảng DUV, trong khi các ước tính về việc tự phát triển máy EUV hoặc một phương án thay thế khả thi vẫn tính bằng ít nhất một thập niên. Mốc 15 năm của Zeiss là đánh giá từ một nhà cung cấp lớn trong ngành; dự báo của UBS cũng là nhận định của giới phân tích, không phải lịch trình được bảo đảm. 13

Ba yếu tố đáng chú ý là vai trò của linh kiện quang học Zeiss trong chuỗi cung ứng EUV của ASML, tác động hai mặt của kiểm soát xuất khẩu và nhu cầu tăng do AI thúc đẩy Zeiss bổ sung công suất. Các yếu tố này sẽ góp phần định hình thị trường, nhưng những thông tin hiện có chưa xác định được khi nào — hoặc liệu — Trung Quốc có thể bắt kịp các hệ thống EUV hiện nay hay không. 23