Hong Kong muốn mở rộng động lực tăng trưởng, từ AI đến Bắc Bộ Đô thị

Kế hoạch phát triển 5 năm đầu tiên của Hong Kong và Địa chỉ Chính sách 2026, được Trưởng đặc khu John Lee công bố ngày 16/9/2026, đặt công nghệ và các ngành mới vào trung tâm chiến lược tăng trưởng. Song song, chính quyền muốn củng cố vai trò quốc tế của Hong Kong trong tài chính và thương mại, đồng thời đưa ra các biện pháp về nhà ở và gia đình.134

Điểm đáng chú ý là kế hoạch đưa ra những tham vọng cụ thể cho đổi mới, nhưng không ấn định một con số tăng trưởng GDP cố định cho giai đoạn đến năm 2030. Ông Lee nói tăng trưởng thực sẽ duy trì trong “một phạm vi hợp lý”, còn mục tiêu hằng năm được điều chỉnh theo điều kiện thực tế.2

Công nghệ và AI: mục tiêu dài hạn vượt mốc 2030

Hong Kong muốn gần gấp đôi chi tiêu cho công nghệ và đổi mới, đồng thời thúc đẩy việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào nhiều ngành hơn. Kế hoạch nêu các lĩnh vực ưu tiên gồm AI và robot, y tế, vi điện tử, năng lượng mới và sản xuất tiên tiến. Đây cũng là những lĩnh vực gắn với định hướng công nghệ chiến lược của Trung Quốc.2317

Một mốc cần đọc chính xác: mục tiêu nâng tổng chi tiêu trong nước cho hoạt động đổi mới lên 3% GDP được đặt ra sau năm 2030, không phải hạn chót của kế hoạch 2026–2030. Tỷ lệ được nêu làm mốc so sánh là 1,63% vào năm 2024.3

Bắc Bộ Đô thị và mối liên kết với Thâm Quyến

Chính quyền muốn đẩy nhanh phát triển Bắc Bộ Đô thị, khu vực rộng khoảng 30.000 ha gần Thâm Quyến. Quy hoạch này hướng tới việc dành đất cho các doanh nghiệp công nghệ, xây dựng khu đại học và kết nối giáo dục, nghiên cứu với hoạt động công nghiệp.112

Ý tưởng là tạo thêm một động lực đổi mới ở phía bắc, bổ trợ cho thế mạnh tài chính lâu nay của Hong Kong. Kế hoạch đồng thời định hướng khu vực này gắn với mạng lưới công nghệ rộng hơn giữa Hong Kong và Thâm Quyến.7

Giữ thế mạnh tài chính, thương mại và thu hút nhân tài

Kế hoạch không đặt mục tiêu thay thế tài chính bằng công nghệ. Thay vào đó, Hong Kong muốn duy trì và củng cố các vai trò quốc tế về tài chính, hàng hải, hàng không và thương mại, đồng thời phát triển thành trung tâm đổi mới – công nghệ và điểm đến của nhân tài chất lượng cao.5

Ông Lee cũng nêu nhu cầu thu hút nhân lực từ đại lục và nước ngoài để hỗ trợ quá trình chuyển dịch kinh tế, bên cạnh việc đào tạo nhân tài trong nước. Lý do chính quyền nêu là dân số già hóa và tốc độ hình thành các ngành mới có thể vượt quá khả năng đào tạo nhân lực trong thời gian ngắn.13

Định hướng này được đặt trong bối cảnh Hong Kong chủ động gắn kế hoạch phát triển 2026–2030 với Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc. Nói cách khác, tham vọng công nghệ của Hong Kong vừa nhằm mở rộng nguồn tăng trưởng tại chỗ, vừa kết nối sâu hơn với định hướng phát triển quốc gia.

Thưởng sinh con và giảm thuế trước bạ cho một số gia đình

Để khuyến khích các gia đình sinh thêm con, khoản thưởng cho trẻ thứ hai trở lên được nâng từ 20.000 lên 30.000 đô la Hong Kong, áp dụng trong ba năm. Gia đình đủ điều kiện cũng có thể được giảm tối đa 20.000 đô la Hong Kong tiền thuế trước bạ khi mua nhà trong khoảng thời gian quy định quanh ngày sinh con.

Theo thông tin công bố, trẻ phải sinh tại Hong Kong từ ngày chính sách có hiệu lực và có cha hoặc mẹ là thường trú nhân Hong Kong; việc mua nhà phải nằm trong khoảng từ một năm trước đến hai năm sau khi sinh. Đây là các điều kiện cụ thể của biện pháp, không phải quyền lợi áp dụng tự động cho mọi người mua nhà.

Giáo dục, an ninh quốc gia và lòng yêu nước

Kế hoạch đề cập việc đưa AI từng bước vào hoạt động học tập, giảng dạy và đánh giá ở trường học. Đồng thời, giáo dục lòng yêu nước, giáo dục quốc gia, giáo dục an ninh quốc gia và giáo dục giá trị sẽ được lồng ghép vào hoạt động giảng dạy thường ngày.

Điều kế hoạch chưa cam kết

Các biện pháp cho thấy chính quyền muốn xử lý đồng thời hai áp lực: tìm nguồn tăng trưởng mới và duy trì lực lượng lao động, dân số. Đầu tư công nghệ, phát triển khu vực gần Thâm Quyến và tuyển dụng nhân tài hướng tới mục tiêu đầu; thưởng sinh con và hỗ trợ nhà ở nhắm tới mục tiêu sau.12313

Tuy vậy, đây là định hướng và mục tiêu chính sách, không phải bằng chứng rằng các biện pháp chắc chắn sẽ tạo ra tăng trưởng hoặc đảo chiều xu hướng dân số. Và khác với các chỉ tiêu đổi mới, Hong Kong chưa đưa ra một mức tăng GDP cố định đến năm 2030.23