Kính AI, thiết bị ghi âm và bài toán niềm tin với người xung quanh

Sức hút của thiết bị cũng là nguồn gây lo ngại

Kính AI và các thiết bị đeo có thể giúp người dùng chụp ảnh, hỏi trợ lý ảo hoặc ghi chú mà không cần cầm điện thoại. Nhưng để làm được điều đó, chúng phải thu nhận những gì đang diễn ra quanh người đeo — và người đứng cạnh có thể không biết mình đang bị ghi hình hay ghi âm.

Ray-Ban Meta cho thấy hai mặt của xu hướng này. EssilorLuxottica cho biết đã bán 7 triệu cặp kính AI trong năm 2025; đồng thời, một số địa điểm ở Anh đã hạn chế sử dụng kính vì lo ngại ghi hình kín đáo, còn các vụ kiện tại Mỹ đang đặt câu hỏi về cách thiết bị và dữ liệu được xử lý. Doanh số cao không tự động chứng minh rằng thiết bị đã được xã hội chấp nhận rộng rãi. 3517

Người bị ghi lại thường không có quyền lựa chọn

Người đeo có thể quyết định bật camera hoặc micro. Người xung quanh thì thường khó nhận biết thiết bị đang thu gì, và càng khó chủ động từ chối. Đây là bài toán về sự đồng thuận của người ngoài cuộc — không chỉ là lựa chọn riêng tư của người mua thiết bị.

Trong một vụ kiện tại Mỹ, hơn 70 người cáo buộc kính Meta ghi lại hình ảnh nhạy cảm rồi đưa nội dung đến nhân viên ở nước ngoài để xem xét và gắn nhãn. Meta phủ nhận cáo buộc; các nội dung trong đơn kiện chưa được tòa xác nhận là sự thật. 13 Những tranh chấp như vậy khiến câu hỏi không chỉ là “đèn báo có sáng không”, mà còn là “sau khi ghi lại, dữ liệu được lưu trữ, chuyển đi và xem xét như thế nào”.

Đèn báo và thiết kế bảo vệ chưa giải quyết hết vấn đề

Meta cho biết kính có đèn LED báo hiệu khi ghi hình, camera sẽ ngừng hoạt động nếu đèn bị che, và hãng đang bổ sung biện pháp để camera tắt nếu phát hiện đèn bị can thiệp hoặc phá hỏng. 810

Tuy nhiên, tín hiệu này có thể không bao quát mọi trường hợp sử dụng camera. Theo thông tin về các mẫu mới, một số tính năng AI dùng camera — chẳng hạn hỏi thiết bị nhận diện một địa danh hay loài cây — có thể không bật đèn báo ghi hình. Điều đó khiến người đứng gần khó biết camera đang được dùng ra sao. 7 Vì vậy, một biện pháp kỹ thuật có thể hạn chế việc cố tình che đèn, nhưng chưa chắc đã giúp người ngoài cuộc hiểu rõ khi nào thiết bị đang thu nhận thông tin.

Bỏ camera hoặc ghi theo thao tác chủ động: hữu ích nhưng chưa đủ

Một số thiết bị không có camera, như máy ghi âm hoặc pin AI, tránh được phần rủi ro liên quan đến hình ảnh. Cách ghi chỉ bắt đầu khi người dùng chủ động bấm nút cũng giúp việc thu âm có chủ đích hơn so với ghi liên tục.

Plaud cho biết âm thanh trên một số thiết bị của hãng được giữ lại trên máy cho đến khi người dùng chọn xử lý hoặc chuyển đi; dịch vụ của hãng cũng có lưu trữ đám mây và tạo bản chép lời bằng AI. Thiết kế không camera hoặc trì hoãn việc tải dữ liệu lên có thể giảm một số nguy cơ, nhưng không thay thế việc thông báo cho người tham gia, xin sự đồng thuận khi cần, và nói rõ dữ liệu được lưu hay chia sẻ như thế nào.

AI xử lý tại thiết bị có thể giảm rủi ro, không phải lời bảo đảm tuyệt đối

Xử lý nhiều dữ liệu hơn ngay trên thiết bị có thể hạn chế lượng thông tin phải gửi lên đám mây. Nhưng người dùng vẫn cần biết dữ liệu nào được giữ lại, dữ liệu nào được tải lên và liệu có người thật xem xét hay không. Cách thông báo ghi âm, ghi hình cũng cần đủ rõ với những người không sở hữu thiết bị.

Ở nơi làm việc, máy ghi chú cuộc họp có thể tiện dụng, nhưng doanh nghiệp vẫn phải cân nhắc quy định nội bộ, nội dung trao đổi mật và quyền lợi của người được ghi lại. 4

Trước mắt là trợ lý chuyên dụng, chưa phải người thay thế smartphone

Khả năng cao các thiết bị AI đeo trên người sẽ phát triển theo những công dụng cụ thể — như kính rảnh tay hay máy ghi chú cuộc họp — thay vì nhanh chóng thay thế điện thoại. Thử thách then chốt là làm cho chúng đủ hữu ích mà không buộc khách hàng và người xung quanh phải tin vào lời cam kết về quyền riêng tư mà thiếu thông tin rõ ràng. 128