Robot hình người Trung Quốc đã sẵn sàng bước vào đời sống và nhà máy chưa?

Ngành robot hình người Trung Quốc đang rời sân khấu trình diễn để thử sức trong những công việc cụ thể, có giám sát — chứ chưa thể thay thế một lực lượng lao động đa năng. Phân loại bưu kiện, đóng gói điện thoại, làm một số việc trên dây chuyền và giao đồ ăn trong khách sạn là những hướng ứng dụng đã được thử nghiệm. Y tế và chăm sóc người cao tuổi vẫn là mục tiêu xa hơn, bởi trong các môi trường này, độ tin cậy và an toàn đặc biệt quan trọng. Việc triển khai trên quy mô lớn ngoài các dự án thí điểm vẫn chưa thành hiện thực. 678

Từ màn trình diễn đến công việc có khách hàng trả tiền

Một màn biểu diễn bắt mắt chưa chứng minh được robot có thể làm việc ổn định qua nhiều ca. Theo một ước tính của ngành, doanh số robot hình người toàn cầu năm 2025 vào khoảng 7.000 chiếc; nhiều robot trong số đó chưa làm công việc tạo ra giá trị sản xuất, mà được mua cho nghiên cứu hoặc thu thập dữ liệu. Thước đo thương mại thực sự là liệu robot có thể làm đi làm lại một nhiệm vụ, an toàn và đủ tiết kiệm để khách hàng tiếp tục trả tiền hay không. 46

Các nhà sản xuất Trung Quốc đang thử đưa robot vào môi trường logistics, nhà máy và dịch vụ. Một số trường hợp như xử lý bưu kiện, đóng gói sản phẩm hay hỗ trợ trên dây chuyền cho thấy hướng đi khả thi, nhưng chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể triển khai hàng loạt. 6

Unitree và khoảng cách giữa kỳ vọng với thị trường thực

Unitree cho thấy cả tiềm năng lẫn sự phấn khích của nhà đầu tư. Công ty có lãi khi lên sàn — điểm khác biệt so với nhiều doanh nghiệp cùng ngành — dù tại thời điểm đó, chỉ một phần nhỏ robot của hãng được dùng trong ứng dụng thương mại. Cổ phiếu Unitree tăng hơn gấp năm lần so với giá IPO khi kết phiên giao dịch đầu tiên tại Thượng Hải vào tháng 8/2026, đưa giá trị công ty lên khoảng 50 tỷ USD. Mức tăng này phản ánh kỳ vọng lớn, nhưng chưa nói lên quy mô thị trường đã được chứng minh bằng nhu cầu thực tế. 9

Dòng vốn lớn thúc đẩy cuộc đua, nhưng chưa bảo đảm nhu cầu

Trung Quốc thúc đẩy robot hình người trong bối cảnh muốn củng cố năng lực sản xuất và ứng phó với lực lượng lao động già hóa. Số doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã vượt 150 theo một thống kê gần đây. Tuy nhiên, khi nhiều công ty cùng chạy đua gọi vốn và niêm yết, câu hỏi không chỉ là họ có bao nhiêu đơn hàng, mà còn là doanh thu đó có đến từ nhu cầu thương mại bền vững hay phụ thuộc vào các dự án được nhà nước hậu thuẫn. Các cơ quan quản lý được cho là đang thận trọng hơn với những hồ sơ IPO để xem xét định giá và chất lượng doanh thu. 12153

Nút thắt nằm ở khả năng tự xử lý tình huống

Phần cứng mạnh và khả năng di chuyển linh hoạt chưa đủ để robot xử lý tốt những vật thể lạ hoặc tình huống bất ngờ. Để cải thiện, các công ty cần dữ liệu từ những nhiệm vụ trong thế giới thực nhằm huấn luyện hệ thống. Nhưng việc xây dựng hạ tầng thu thập dữ liệu cũng chưa chắc là một mô hình kinh doanh có lãi: Reuters ghi nhận một trung tâm phụ thuộc vào trợ cấp chưa có con đường rõ ràng để đạt lợi nhuận. 714

Nguy cơ bong bóng vì thế là có thật, nhưng không đồng nghĩa toàn ngành chắc chắn sẽ sụp đổ. Những công ty có cơ hội tồn tại cao hơn là những đơn vị biến các dự án thí điểm thành hợp đồng được khách hàng độc lập trả tiền và tái ký, dùng các lần triển khai đó để thu thập dữ liệu, đáp ứng yêu cầu an toàn và kiểm soát chi phí. Màn trình diễn ấn tượng, đơn hàng lớn hay định giá cao — tự chúng — chưa đủ để bảo đảm điều đó. Unitree có lợi thế hiếm thấy là đã có lãi; còn công ty nào khác vượt qua được phép thử thương mại vẫn chưa rõ. 369