Nhà mạng châu Âu có thể được thêm thời gian thay thiết bị Huawei

Các chính phủ EU muốn bỏ hạn chót cố định 36 tháng mà Ủy ban châu Âu đề xuất để nhà mạng di động loại bỏ thiết bị của các nhà cung cấp bị xếp vào nhóm rủi ro cao. Thay vì áp dụng một mốc thời gian chung, dự thảo của các chính phủ đề xuất xây dựng lộ trình dựa trên mức độ rủi ro an ninh, vòng đời thiết bị và khả năng tìm phương án thay thế. Đây mới là đề xuất trong quá trình đàm phán, chưa phải luật; yêu cầu cuối cùng và thời hạn thực hiện vẫn chưa được quyết định. 1912

Nhà mạng có thể được nới thời gian đến đâu?

Trong đề xuất đưa ra hồi tháng 1, Ủy ban châu Âu đặt ra thời hạn 36 tháng để loại bỏ thiết bị mạng di động của các nhà cung cấp bị xác định là rủi ro cao. Dự thảo của các chính phủ EU muốn bỏ mốc cố định này, để các bên đàm phán có thể thiết kế lịch trình phù hợp với từng trường hợp. 9151

Điều đó có thể giúp một số nhà mạng có thêm thời gian thay thiết bị, nhưng hiện chưa có quyết định chính thức về việc gia hạn hay lịch trình mới. Đề xuất không nêu đích danh Huawei; tuy vậy, nếu bị xếp vào nhóm rủi ro cao, Huawei và các công ty công nghệ Trung Quốc khác được dự báo sẽ chịu tác động đáng kể. 19

Những yếu tố nào có thể quyết định lộ trình?

Theo đề xuất của các chính phủ EU, thời gian loại bỏ thiết bị sẽ được cân nhắc dựa trên:

• Mức độ rủi ro an ninh được xác định: rủi ro được đánh giá càng cao có thể càng tạo cơ sở cho việc loại bỏ nhanh hơn. 12
• Vòng đời thiết bị và hạ tầng: thời gian sử dụng còn lại của thiết bị đang lắp đặt có thể ảnh hưởng đến tốc độ thay thế hợp lý. 12
• Khả năng có thiết bị thay thế: lộ trình có thể phụ thuộc vào việc công nghệ thay thế đã sẵn có hay chưa. 12

Đề xuất chưa nêu cách đo lường các yếu tố này hoặc thời hạn cụ thể sẽ áp dụng. Những chi tiết đó vẫn cần được thống nhất trong quá trình đàm phán. 112

Bài toán an ninh và chi phí

Đề xuất của Ủy ban châu Âu hướng tới việc biến các hạn chế đối với nhà cung cấp bị xác định là rủi ro cao thành quy định có tính ràng buộc trong những lĩnh vực trọng yếu. Ủy ban nêu các lo ngại như nguy cơ an ninh mạng, sự can thiệp từ nước ngoài và mức độ phụ thuộc vào nhà cung cấp công nghệ ngoài EU. Huawei đã chỉ trích cách tiếp cận được đề xuất. 27

Ở chiều ngược lại, các nhà mạng cảnh báo việc thay thiết bị có thể tiêu tốn tới 40 tỷ euro. Đây là ước tính của ngành, không phải con số đã được thống nhất hay chi phí cuối cùng. Các nhà mạng cho rằng một chương trình thay thế gấp có thể gây sức ép lên ngân sách dành cho những ưu tiên khác của mạng lưới. 146

Đây là điểm giằng co chính: lộ trình ngắn hơn có thể đẩy nhanh mục tiêu an ninh, còn lộ trình dài hơn hoặc linh hoạt hơn sẽ giúp nhà mạng có thêm thời gian xử lý việc thay thế và chi phí đi kèm. Cách các bên cân đối những ưu tiên này sẽ ảnh hưởng đến nội dung quy định cuối cùng. 1612

Nước nào và nhà mạng nào có thể bị ảnh hưởng nhiều nhất?

Khối lượng thiết bị cần thay sẽ phụ thuộc một phần vào những nhà cung cấp nào bị xếp vào nhóm rủi ro cao và tỷ lệ thiết bị của họ trong mạng lưới mỗi nhà mạng. Các thông tin hiện có chưa đủ cơ sở để xếp hạng đáng tin cậy những quốc gia hay công ty chịu ảnh hưởng lớn nhất, nên việc đưa ra danh sách cụ thể lúc này sẽ là quá sớm. 113

Điều gì còn phải ngã ngũ?

Dự thảo của các chính phủ EU sẽ cần được dung hòa với đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu trong quy trình lập pháp của EU. Trước khi các bên thống nhất luật cuối cùng, nhà mạng di động vẫn chưa có hạn chót chung cho toàn EU. Những câu hỏi lớn còn bỏ ngỏ là yêu cầu loại bỏ thiết bị sẽ mang tính ràng buộc đến đâu và nhà mạng sẽ được linh hoạt thế nào để thực hiện. 179