Roche đưa AI vào nghiên cứu thuốc, nhưng chưa có bằng chứng về phòng thí nghiệm tự vận hành

Trung tâm nghiên cứu mới của Roche tại Boston quy tụ chuyên môn về khám phá thuốc, phát triển lâm sàng, khoa học dữ liệu và AI. Nhưng một trung tâm có ứng dụng AI không tự động đồng nghĩa với phòng thí nghiệm tự khám phá thuốc; các nguồn hiện có cũng chưa xác nhận một số mục tiêu và con số được gắn với chiến lược AI của Roche.24

Trung tâm Boston cho thấy điều gì?

Roche và Genentech cho biết Trung tâm Đổi mới Roche Genentech Boston được mở làm đầu mối nghiên cứu về tim mạch, thận và chuyển hóa, quy tụ các chuyên gia trong những lĩnh vực này cùng các nhóm khoa học dữ liệu và AI.2 Theo Roche, cơ sở rộng 95.000 foot vuông, với quy mô 500 người, kết hợp sinh học khám phá và sinh học chuyển dịch, phát triển lâm sàng, khoa học dữ liệu — bao gồm AI — dưới cùng một mái nhà.4

Roche cũng mô tả các nhà khoa học nghiên cứu của mình đang kết hợp dữ liệu và AI trong những lĩnh vực như nhãn khoa, khoa học thần kinh, miễn dịch học và ung thư học.13 Những thông tin này cho thấy AI là một phần trong hoạt động nghiên cứu rộng hơn, chứ không chứng minh AI tự điều hành hoặc tự thực hiện các thí nghiệm trong phòng lab.

Có AI không đồng nghĩa với phòng thí nghiệm tự vận hành

Một trung tâm nghiên cứu có thể sử dụng công cụ AI và làm việc chung giữa nhà khoa học dữ liệu với các nhóm phòng thí nghiệm, lâm sàng mà không cần để AI tự tiến hành thí nghiệm. Để xác định một phòng lab có thực sự tự vận hành hay không, cần biết AI được quyền chọn hoặc kiểm soát những công đoạn nào, khâu nào vẫn cần con người xem xét và kết quả được kiểm chứng ra sao. Các mô tả được trích dẫn về trung tâm Boston không cung cấp những chi tiết đó.24

Sự phân biệt này cũng quan trọng khi diễn giải tham vọng “độc lập về AI” rộng hơn của Roche. Các nguồn hiện có xác nhận AI được sử dụng trong nghiên cứu của công ty, nhưng chưa chứng minh thí nghiệm đang được thực hiện mà không có sự giám sát trực tiếp của con người, cũng như chưa cho biết năng lực đó đã tiến xa đến đâu.

Những mục tiêu được nhắc đến nhưng chưa được xác minh ở đây

Các nguồn dùng cho bài viết này không xác nhận những tuyên bố cụ thể về mục tiêu của Target Nexus, tỷ lệ quyết định trong danh mục nghiên cứu có ghi nhận đóng góp của AI, tỷ lệ thành công ở thử nghiệm giai đoạn III, khoản tiết kiệm 2 tỷ franc Thụy Sĩ trong chi phí R&D hay mục tiêu đưa tối đa 20 thuốc mới ra thị trường vào năm 2030. Không nên xem các thông tin đó là đã được xác thực bởi thông báo về trung tâm Boston hoặc mô tả chung của Roche về việc sử dụng AI được dẫn ở đây.

Đặc biệt, để đánh giá một con số về tỷ lệ thành công thử nghiệm, cần biết cách tính, khoảng thời gian và dữ liệu thử nghiệm làm cơ sở. Còn mục tiêu ra mắt thuốc thể hiện tham vọng, không phải cam kết chắc chắn rằng thuốc sẽ được phê duyệt hoặc thương mại hóa.

Bước đi này có thể gợi mở điều gì cho ngành dược?

Nếu trong tương lai, hệ thống AI có thể hỗ trợ lựa chọn thí nghiệm, điều phối quá trình thực hiện rồi phân tích kết quả theo một vòng lặp liên tục, cách các nhóm nghiên cứu tổ chức giai đoạn khám phá ban đầu có thể thay đổi. Nhưng khả năng đó khác với bằng chứng cho thấy cách làm này đã cải thiện năng suất hoặc kết quả điều trị cho bệnh nhân.

Tự động hóa nhiều hơn cũng khiến việc kiểm chứng, bảo đảm an toàn trong phòng thí nghiệm và xác định rõ trách nhiệm của con người trở nên quan trọng. Những nguồn được dẫn ở đây mô tả một môi trường nghiên cứu có ứng dụng AI, nhưng không cho thấy Roche đã loại bỏ sự giám sát của con người khỏi các thí nghiệm khám phá thuốc.