Dầu tăng giá kéo theo làn sóng lo ngại về lạm phát và lãi suất

Giá dầu bật tăng ngày 24/9/2026 khiến nhà đầu tư lo rằng chi phí năng lượng cao sẽ làm lạm phát dai dẳng và lãi suất phải duy trì ở mức cao hơn. Lợi suất trái phiếu chính phủ đi lên, vàng giảm, còn chứng khoán chịu sức ép. Tuy vậy, diễn biến không đồng nhất giữa các khu vực: chứng khoán Mỹ phục hồi phần lớn mức giảm trong phiên sau tin về khả năng Mỹ và Iran đàm phán.19

Thị trường biến động ra sao?

• Trái phiếu chính phủ: Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,196%, mức cao nhất kể từ năm 2007; lợi suất kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất trong hơn 20 năm. Tại châu Âu, lợi suất trái phiếu Đức và Pháp cũng ở vùng cao nhất nhiều năm. Ở Nhật Bản, lợi suất kỳ hạn 10 năm chạm 3,06%, cao nhất kể từ năm 1996.1719
• Cổ phiếu: Chỉ số STOXX 600 của châu Âu giảm 0,6%. Tại Mỹ, S&P 500 và Nasdaq gần như đi ngang sau khi hồi phục từ mức thấp đầu phiên, trong khi Dow Jones giảm khoảng 0,3%. Thị trường châu Á phân hóa: chỉ số MSCI châu Á ngoài Nhật Bản giảm, còn Nikkei của Nhật tăng.417
• Vàng: Giá vàng giảm khi nhà đầu tư cân nhắc khả năng lãi suất cao hơn. Vàng không tạo ra lợi suất định kỳ, nên thường kém hấp dẫn hơn khi lợi suất của các tài sản khác tăng. Một bản tin thị trường ghi nhận vàng giảm khoảng 1% trong ngày.

Vì sao giá dầu và kinh tế vững làm tăng áp lực?

Giá dầu tăng khoảng 3%, lên mức cao nhất trong một tuần, sau vụ tấn công nhằm vào Saudi Arabia làm dấy lên lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Đàm phán về việc mở lại eo biển Hormuz chưa cho thấy nhiều tiến triển, khiến nhà đầu tư lo chi phí năng lượng sẽ làm tăng áp lực lạm phát. Dầu sau đó hạ khỏi đỉnh phiên khi xuất hiện thông tin các nhà đàm phán Mỹ và Iran đang bàn về một thỏa thuận theo từng giai đoạn; tin này góp phần giúp chứng khoán Mỹ hồi phục.19

Không chỉ giá dầu gây sức ép lên trái phiếu. Các báo cáo cho thấy hoạt động kinh doanh tại Mỹ và châu Âu mạnh hơn, trong khi giá đầu vào vẫn tăng. Điều đó làm suy yếu kỳ vọng rằng tăng trưởng chậm lại sẽ sớm mở đường cho việc hạ lãi suất.18 Kỳ vọng của giới giao dịch nghiêng nhiều hơn về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất: một bản tin thị trường ước tính xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp kế tiếp là 71%, so với 55% một tuần trước.

Lợi suất tăng cũng có thể làm chi phí vay vốn cao hơn và gây sức ép lên định giá cổ phiếu, khiến tác động của cú tăng giá dầu lan rộng ra ngoài thị trường năng lượng.

Những gì dữ liệu chưa thể kết luận

Các bản tin cho thấy mối liên hệ giữa dầu tăng giá, nỗi lo lạm phát và áp lực lên trái phiếu cùng các tài sản rủi ro. Tuy nhiên, chúng chưa xác định riêng giá các sản phẩm lọc dầu đóng góp bao nhiêu vào đợt biến động này so với dầu thô, cũng chưa chứng minh việc doanh nghiệp vay vốn để đầu tư vào AI là nguyên nhân trực tiếp của đợt bán tháo.

Tin tức cũng đề cập việc gia hạn đình chiến thương mại Mỹ–Trung, nhưng chưa cung cấp đủ bằng chứng để giải thích riêng diễn biến của thị trường Trung Quốc so với bức tranh chung là chứng khoán châu Á biến động trái chiều.

Điểm nổi bật của phiên là sự giằng co giữa hai tín hiệu: dầu tăng và hoạt động kinh tế vững khiến nỗi lo lãi suất gia tăng, trong khi tin về khả năng ngoại giao Mỹ–Iran tạm thời làm dịu cú sốc năng lượng. Vì vậy, các thị trường không giảm đồng loạt.