Chiến sự Ukraine có thể giúp Triều Tiên nâng cấp quân đội ra sao?

Kyrylo Budanov cho rằng Triều Tiên đang biến sự hỗ trợ dành cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine thành cơ hội tăng cường sức mạnh quân sự của chính mình. Theo ông, Bình Nhưỡng cung cấp vũ khí và vật tư, đưa binh sĩ tham chiến, rồi tận dụng kinh nghiệm thu được để cải tiến vũ khí — trong đó có máy bay không người lái (UAV) tấn công một chiều. 29

Những cuộc diễn tập gần đây và hình ảnh được công bố tại các cơ sở công nghiệp quốc phòng cho thấy UAV ngày càng hiện diện rõ trong hoạt động quân sự của Triều Tiên. Tuy nhiên, chúng không tự xác nhận quy mô sản xuất hàng loạt như Budanov nêu, cũng không cho thấy một cuộc tấn công sắp xảy ra.

Hỗ trợ Nga có thể mang lại gì cho Triều Tiên?

Theo lập luận của Budanov, quan hệ giữa Bình Nhưỡng và Moscow không chỉ là việc Triều Tiên gửi vũ khí sang Nga. Binh sĩ Triều Tiên còn có thể tích lũy kinh nghiệm tác chiến trực tiếp; trong khi đó, nước này tìm cách áp dụng những bài học từ chiến trường vào quá trình phát triển quân sự của mình. Budanov cũng nói Bình Nhưỡng đang tiếp nhận các loại vũ khí mới, trong đó có một số mẫu có nguồn gốc từ Nga. 29

Budanov còn cho biết Nga hỗ trợ Triều Tiên xây dựng năng lực sản xuất UAV tầm xa kiểu Shahed, thông qua việc chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm chế tạo. 11 Đây là thông tin được dẫn theo lời ông; các bài tường thuật hiện có không làm rõ cụ thể phạm vi hay điều khoản của hoạt động hỗ trợ này.

Diễn tập và hình ảnh tại nhà máy cho thấy điều gì?

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), cuộc diễn tập ngày 12/9 kết hợp tên lửa đạn đạo tầm ngắn, pháo phản lực, tên lửa hành trình và hai loại UAV. Reuters cũng đưa tin Triều Tiên công bố một cuộc bắn đạn thật có sự tham gia của UAV, tên lửa và pháo binh. 717 Cuộc diễn tập cho thấy nhiều hệ thống vũ khí được thử nghiệm trong cùng một hoạt động; riêng điều đó chưa đủ để đánh giá chúng sẽ phối hợp hiệu quả đến đâu nếu xảy ra xung đột.

Hình ảnh được công bố sau các chuyến thăm cơ sở công nghiệp quốc phòng của Kim Jong Un từ ngày 16 đến 18/9 cho thấy một số loại UAV, bao gồm UAV tấn công một chiều. Những hình ảnh này cho thấy UAV là một phần hữu hình trong quá trình xây dựng quân sự của Triều Tiên, nhưng không tự chứng minh nhận định của Budanov rằng nước này đã thiết lập sản xuất hàng loạt. 2

Lao động Triều Tiên trong ngành UAV của Nga

Một dấu hiệu khác cho thấy quan hệ quân sự và công nghiệp giữa hai nước đang gần gũi hơn là số lao động Triều Tiên được cho là đang làm việc tại Nga. Bloomberg dẫn báo cáo của Nhóm Giám sát Đa phương về Trừng phạt (MSMT) ước tính có tới 25.000 người Triều Tiên làm việc trong ngành công nghiệp UAV của Nga, trong đó có các cơ sở ở Alabuga, nơi lắp ráp máy bay không người lái. Đây là con số ước tính, không phải số liệu kiểm đếm đã được xác nhận.

Truyền thông nhà nước Triều Tiên cũng đưa tin Kim Jong Un cam kết “mở rộng và làm sâu sắc” hợp tác với Nga. Các thông tin này cho thấy quan hệ hai bên không chỉ xoay quanh việc cung cấp vật tư cho chiến trường. Tuy vậy, chúng chưa xác định cụ thể Triều Tiên sẽ nhận được loại công nghệ quân sự hay chuyên môn nào để đổi lại.

Vì sao Budanov lo ngại — và giới hạn của bằng chứng

Cảnh báo của Budanov dựa trên khả năng kinh nghiệm chiến đấu, vũ khí được cải tiến và hợp tác chặt chẽ hơn với Moscow sẽ mở rộng các lựa chọn quân sự của Triều Tiên, qua đó làm tăng nguy cơ leo thang trên bán đảo Triều Tiên. 9 Đây là cảnh báo về năng lực và rủi ro trong tương lai, không phải bằng chứng cho thấy một cuộc tấn công sắp xảy ra.

Các thông tin hiện có cần được phân biệt theo mức độ: phát biểu của Budanov mô tả cách Triều Tiên có thể đang học hỏi và nâng cấp; các cuộc diễn tập và hình ảnh tại nhà máy cho thấy hoạt động về vũ khí; còn con số lao động là một ước tính từ báo cáo bên ngoài. Gộp lại, những dữ kiện này cho thấy mối quan hệ quân sự giữa Nga và Triều Tiên đang đáng chú ý hơn, nhưng chưa xác định được thời điểm hay khả năng xảy ra xung đột.