AI có thể trở thành hệ sinh thái “quá lớn để sụp đổ”?

Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City Jeff Schmid cho rằng Fed cần nhìn vào làn sóng AI như một hệ sinh thái tài chính có liên kết, chứ không chỉ xem xét từng công ty công nghệ riêng lẻ. Câu hỏi ông đặt ra là liệu mạng lưới doanh nghiệp và hợp đồng quanh AI, trong đó có hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu, có đang lớn và gắn kết đến mức sự cố ở một mắt xích có thể gây ảnh hưởng rộng hơn hay không. Đây là rủi ro cần đánh giá, không phải kết luận rằng ngành AI đã “quá lớn để sụp đổ”. 1

Vì sao Fed cần nhìn vào các mối liên kết?

Việc phát triển AI và xây dựng trung tâm dữ liệu liên quan đến nhiều doanh nghiệp, hợp đồng và hoạt động đầu tư. Theo Schmid, Fed cần hiểu mạng lưới này đang hình thành ra sao, quy mô đến đâu và liệu các liên kết tài chính trong đó có thể tạo ra vấn đề mang tính hệ thống hay không. Trước đó, ông cũng nhận định tình hình tài chính xoay quanh việc mở rộng lĩnh vực AI đáng được theo dõi. 12

Mối quan tâm nằm ở khả năng tác động dây chuyền: nếu các doanh nghiệp phụ thuộc lẫn nhau về tài chính hoặc nghĩa vụ hợp đồng, khó khăn của một bên có thể ảnh hưởng đến những bên khác. Những phát biểu của Schmid đặt ra yêu cầu tìm hiểu các mối liên hệ này trước khi kết luận mức độ rủi ro. 1

Liên hệ với khủng hoảng tài chính 2007–2009

Schmid nhắc đến khủng hoảng tài chính 2007–2009, giai đoạn các định chế tài chính lớn được hỗ trợ bằng nguồn lực công khi quy mô và tác động tiềm tàng của họ làm dấy lên lo ngại về thiệt hại rộng hơn. Ông đặt câu hỏi liệu hệ sinh thái AI đang mở rộng có thể khiến nhà hoạch định chính sách đối mặt với tình thế tương tự trong một cuộc khủng hoảng tương lai: để một mắt xích lớn sụp đổ và chấp nhận nguy cơ gián đoạn lan rộng, hay can thiệp để hạn chế hậu quả. 1

Đây là phép so sánh về hệ quả có thể phát sinh từ sự liên kết, không đồng nghĩa hệ sinh thái AI hiện nay tương đương với hệ thống tài chính trước khủng hoảng, hay một gói cứu trợ chắc chắn sẽ xảy ra. Các thông tin hiện có cho thấy Schmid đang nêu vấn đề để Fed điều tra và đánh giá. 13

Fed cần làm rõ điều gì?

Trọng tâm là lập bản đồ các quan hệ tài chính trong quá trình phát triển AI và trung tâm dữ liệu: doanh nghiệp nào gắn với nhau qua hợp đồng hoặc nguồn vốn, và liệu khó khăn ở một công ty hay một bộ phận có thể lan ra ngoài phạm vi đó hay không. Schmid nhấn mạnh việc xem xét quy mô ngành cùng tình hình tài chính để nhận diện nguy cơ hệ thống tiềm tàng. 12

Một ngành tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa với việc ngành đó đương nhiên đe dọa toàn hệ thống. Cảnh báo của Schmid là các cơ quan quản lý cần hiểu rõ mạng lưới này trước khi đánh giá liệu quy mô và mức độ liên kết của nó có thể khiến một sự cố trong tương lai gây ảnh hưởng đến nền kinh tế rộng hơn hay không. 12