Trung Quốc xây ngành phim AI bằng trợ cấp và chi phí thấp — cơ hội đi cùng rủi ro dư cung

Trung Quốc đang tìm cách biến video do AI tạo ra thành một ngành công nghiệp bằng cách vừa hạ chi phí sản xuất, vừa xây dựng thị trường cho loại nội dung này. Chính quyền các địa phương thu hút studio bằng trợ cấp, mặt bằng giá thấp và năng lực điện toán; các nền tảng phát trực tuyến cũng hậu thuẫn nội dung AI. Kết quả cho thấy nước này có thể sản xuất với quy mô lớn, nhưng chưa chứng minh được phần đông tác phẩm có thể tạo doanh thu hoặc đủ khác biệt để duy trì đà tăng trưởng ấy. 115

Trợ lực từ địa phương và nền tảng

Thượng Hải đã cung cấp năng lực điện toán và các mô hình AI trên nền tảng đám mây để hỗ trợ nhà sản xuất phim ngắn nhiều tập. Tại Bắc Kinh, quận Hoài Nhu — nơi có hoạt động sản xuất phim — cấp phiếu hỗ trợ giảm chi phí điện toán. Theo đài truyền hình nhà nước CCTV, trong nửa đầu năm 2026, chi phí làm một phút phim ngắn AI giảm từ khoảng 5.000 nhân dân tệ xuống còn vài trăm nhân dân tệ. Nền tảng phát trực tuyến iQIYI cũng tuyên bố sẽ dồn toàn lực cho AI. 1815

Nhiều tác phẩm chưa đồng nghĩa với nhiều cú hit

Theo DataEye, 221.900 chương trình AI mới được phát hành trên Douyin trong nửa đầu năm 2026, nhưng chỉ 1.055 chương trình vượt mốc 100 triệu lượt xem. Khoảng cách đó cho thấy nguồn cung nội dung rất lớn, trong khi thành công nổi bật vẫn tập trung ở một phần nhỏ. 1

Tham vọng cũng đang vươn ra ngoài những phim ngắn xem trên điện thoại: phim khoa học viễn tưởng AI dài 90 phút Sanxingdui: Future Memories đã được cấp phép chiếu công khai. Đây là dấu hiệu cho thấy các nhà sản xuất muốn thử sức với định dạng dài hơn, chứ chưa phải bằng chứng bộ phim sẽ thành công tại phòng vé. 16

Thị trường quốc tế của các ứng dụng phim ngắn Trung Quốc cho thấy có một con đường đưa nội dung ra nước ngoài. Tuy vậy, nhu cầu với ứng dụng phim ngắn nói chung không thể được xem là bằng chứng rằng khán giả quốc tế đã đón nhận riêng phim do AI tạo ra. 12

Bài toán: sản xuất rẻ nhưng giá trị có thể giảm

Khi chi phí làm phim giảm mạnh, nhiều đối thủ có thể tung nội dung lên nền tảng, khiến thị trường ngập những tác phẩm tương tự và tạo áp lực giảm giá. Chênh lệch lớn giữa số chương trình mới trên Douyin và số chương trình đạt lượng xem cao khiến nguy cơ dư cung đã hiện hữu, chứ không chỉ là giả định. Tương tự, được cấp phép chiếu rạp không đồng nghĩa với có khán giả hay doanh thu tốt. 17

Bản quyền, hình ảnh và việc làm

Bên cạnh nỗi lo phim lặp lại hoặc thiếu tính nguyên bản, ngành này còn đối mặt với câu hỏi về việc sao chép chất liệu có sẵn, sử dụng gương mặt hoặc giọng nói của diễn viên khi chưa có sự đồng ý, và nguy cơ thay thế một số công việc diễn xuất, sản xuất. Quy định về quyền sở hữu bản quyền và hành vi vi phạm vẫn chưa được làm rõ đầy đủ, khiến việc định giá và cấp phép sử dụng tác phẩm AI trở nên phức tạp. 216

Vì vậy, triển vọng của ngành không chỉ phụ thuộc vào khả năng tạo ra bao nhiêu video với giá rẻ. Điều quan trọng hơn là liệu các nhà sản xuất có thể làm ra nội dung đủ riêng biệt, bảo đảm quyền sử dụng rõ ràng và tạo được nguồn thu xứng đáng cho người sáng tạo hay không.