Acer và Phison bất đồng về thời điểm chấm dứt khan hiếm bộ nhớ

Acer và Phison đưa ra những dự báo nghe có vẻ đối lập, nhưng thực tế không hoàn toàn nói về cùng một thứ. CEO Acer Jason Chen lạc quan hơn về nguồn cung linh kiện PC và cho rằng giá có thể bắt đầu hạ trong nửa cuối năm 2027. Trong khi đó, CEO Phison K.S. Pua cảnh báo riêng về NAND flash — loại bộ nhớ dùng trong thiết bị lưu trữ như SSD — và cho rằng nguồn cung có thể cần khoảng bốn năm mới bắt kịp nhu cầu. Những nhận định này cho thấy áp lực chi phí còn kéo dài, nhưng không xác định một mốc kết thúc chung cho mọi loại bộ nhớ hay giá PC, điện thoại.1718

Vì sao hai bên dự báo khác nhau?

Acer nhìn vào nguồn cung linh kiện cho PC

Chen cho rằng bộ nhớ phổ thông hiện có nguồn cung khá dồi dào hơn so với một số cảnh báo về tình trạng thiếu hụt, dù một số linh kiện cao cấp vẫn khan hiếm. Ông dự báo công suất mới, trong đó có nguồn cung từ các nhà sản xuất Trung Quốc, sẽ góp phần kéo giá linh kiện xuống trong nửa cuối năm 2027. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa giá thiết bị sẽ giảm ngay: các bài viết về phát biểu của ông cho biết giá PC vẫn có thể tăng trước khi xu hướng hạ nhiệt xuất hiện.17

Chen cũng cho rằng một số nhà sản xuất bộ nhớ có thể đang nói quá về thời gian thiếu hụt để bảo vệ biên lợi nhuận. Đây là cách lý giải của ông về sự khác biệt giữa các dự báo, chứ không phải bằng chứng độc lập xác nhận động cơ của các nhà cung cấp.3

Phison cảnh báo về NAND và nhu cầu lưu trữ

Cảnh báo dài hạn của Phison tập trung vào NAND flash. Pua cho rằng các trung tâm dữ liệu AI, hoạt động triển khai AI tại chỗ và máy tính AI sẽ tiếp tục làm nhu cầu lưu trữ tăng lên; ông nói công suất sản xuất mới có thể cần khoảng bốn năm mới theo kịp. Ông cũng dự báo tình trạng thiếu NAND có thể nghiêm trọng nhất vào năm 2027.781

Dự báo này có ý nghĩa với nguồn cung và chi phí SSD, nhưng không nên hiểu là dự báo thiếu hụt DRAM trên diện rộng trong bốn năm. NAND flash và DRAM là hai loại bộ nhớ khác nhau, nên triển vọng cung cầu của chúng cũng có thể khác nhau.18

Vì sao AI vẫn có thể gây sức ép lên bộ nhớ PC?

Việc phân biệt NAND với DRAM không có nghĩa các hãng PC đứng ngoài tác động của tình trạng khan hiếm. TrendForce cho biết nhu cầu mạnh từ máy chủ AI đang thúc đẩy nhu cầu đối với DRAM băng thông cao và dung lượng lớn. Theo tổ chức này, lượng hàng tồn kho của nhà cung cấp ở mức thấp kỷ lục, còn nguồn cung DRAM bổ sung chủ yếu được phân bổ cho máy chủ.

Khi nguồn cung được ưu tiên cho máy chủ, những nhóm khách hàng khác có thể còn ít hàng hơn. Reuters đưa tin các nhà sản xuất điện thoại và laptop quy mô nhỏ đang thiết kế lại sản phẩm, kiểm tra chip nhập về và chuyển một phần chi phí tăng thêm sang người mua, trong bối cảnh họ chuẩn bị cho tình trạng thiếu bộ nhớ được dự báo kéo dài đến hết năm 2027. Vì vậy, thiết bị tiêu dùng vẫn có thể chịu sức ép giá ngay cả khi mức độ khan hiếm khác nhau giữa từng loại bộ nhớ.

Vì sao khó dự đoán giá laptop?

Chi phí bộ nhớ tăng không khiến giá mọi mẫu laptop biến động giống nhau, cũng không nhất thiết kéo theo thay đổi ngay lập tức. Kedar Kondap, lãnh đạo Qualcomm, cho rằng rất khó dự đoán khi nào tình trạng thiếu hụt kết thúc; giá laptop còn phụ thuộc một phần vào thời điểm nhà sản xuất mua linh kiện. Hãng đã mua hàng từ sớm có thể chịu mức chi phí khác với hãng mua sau. Các nhà sản xuất cũng phải cân nhắc họ có thể tự gánh bao nhiêu chi phí và cần chuyển bao nhiêu sang người mua.

Bất định này đặc biệt đáng chú ý với thiết bị giá thấp, vì nhà sản xuất thường có ít dư địa hơn để hấp thụ chi phí linh kiện tăng. Reuters ghi nhận các hãng nhỏ đang ứng phó bằng cách thiết kế lại sản phẩm và điều chỉnh giá, chứ không cho thấy một lộ trình tăng giá giống nhau cho mọi thương hiệu hay thiết bị.

Các dự báo nói gì — và không nói gì — về năm 2028?

Các nguồn cho thấy thị trường còn nhiều bất định trong năm 2027: Acer kỳ vọng giá linh kiện có thể dịu lại trong nửa cuối năm, còn cảnh báo của Phison hàm ý nguồn cung NAND có thể tiếp tục bị hạn chế lâu hơn.8 Đây là dự báo của lãnh đạo doanh nghiệp, không phải đồng thuận chắc chắn của toàn ngành.

Với năm 2028, những thông tin hiện có chưa đủ để xác định một hướng đi chắc chắn cho giá PC hay smartphone trên toàn cầu. IDC dự báo thị trường smartphone sẽ phục hồi trong năm 2028, nhưng đó là triển vọng của thị trường — không phải dự báo rằng chi phí bộ nhớ hay giá bán thiết bị sẽ trở lại mức cũ. Bài học thực tế là nên thận trọng với những khẳng định chắc nịch về thời điểm “RAMageddon” kết thúc: câu trả lời còn tùy thuộc vào loại bộ nhớ, cách phân bổ nguồn cung và thời điểm các nhà sản xuất chốt giá linh kiện.