Dọn sạch nhà chưa đủ để ngăn tình trạng tích trữ tái diễn

Một căn nhà thông thoáng sau đợt tổng dọn dẹp vẫn có thể lại chất đầy đồ. Lý do là việc chuyển đồ ra ngoài không nhất thiết làm thay đổi nguyên nhân khiến người sống trong nhà giữ chúng, hay sự khó khăn họ gặp phải khi phải bỏ đi một món đồ. Tại Singapore, các tổ chức thiện nguyện và chuyên gia xem dọn dẹp là một bước trong quá trình hỗ trợ liên tục, không phải điểm kết thúc. 13

Dọn nhà giải quyết được gì — và chưa giải quyết được gì?

Dọn bớt đồ có thể xử lý nguy cơ về an toàn, vệ sinh trước mắt. Nhưng một nghiên cứu tại Singapore về trải nghiệm của người có hành vi tích trữ cho thấy nhiều yếu tố đan xen, từ lý do giữ đồ đến trải nghiệm khi dọn dẹp và việc tìm kiếm trợ giúp. Vì thế, nhà đã sạch không đồng nghĩa vấn đề đã được giải quyết lâu dài. 1

Montfort Care cho biết khoảng 60% số trường hợp tích trữ mà ba trung tâm dịch vụ gia đình của tổ chức này tiếp nhận có tình trạng tái diễn. Đây là số liệu của các trung tâm đó, không phải tỷ lệ chung của Singapore. 3

Muốn giúp, trước hết cần được chủ nhà tin tưởng

Trường hợp bà Lee Poh Chen cho thấy vì sao sự hợp tác không thể có ngay lập tức. Theo thông tin được đưa về căn nhà nhiều đồ đạc và có rệp của bà, bà đã không chấp nhận giúp đỡ ngay từ đầu. Câu chuyện này minh họa tầm quan trọng của việc tạo lòng tin trước khi dọn nhà; không có cơ sở từ đó để nói bà đã tích trữ trở lại. 3

Thay vì coi mọi món đồ đều phải bỏ cùng lúc, người hỗ trợ có thể cùng chủ nhà xác định khu vực và việc nào cần làm trước. Các chuyên gia, tổ chức thiện nguyện ở Singapore nhấn mạnh sự kiên nhẫn và dọn dẹp từng bước. Habitat for Humanity Singapore cũng từng mô tả việc chia quá trình này thành nhiều buổi để phù hợp với nhịp độ mà chủ nhà cảm thấy thoải mái. 714

Sau buổi dọn dẹp, ai sẽ tiếp tục đồng hành?

Nhân viên xã hội và các nhóm thiện nguyện có thể giữ liên lạc, hỗ trợ sớm khi đồ đạc bắt đầu chất lên trở lại. Nếu hành vi tích trữ gây tổn hại, hoặc khiến người đó đau khổ hay suy giảm đáng kể khả năng sinh hoạt, họ có thể cần được khám và đánh giá sức khỏe tâm thần để xem có cần điều trị hay không. Hỗ trợ cộng đồng không thay thế việc đánh giá chuyên môn; ngược lại, chăm sóc lâm sàng cũng không tự dọn sạch căn nhà. 39

Một tổ chức thiện nguyện khác báo cáo tỷ lệ tái diễn của mình giảm từ khoảng 50% xuống dưới 5% trong sáu năm, trong thời gian có hỗ trợ cộng đồng và theo dõi thường xuyên. Kết quả này đáng chú ý, nhưng không thể so sánh trực tiếp với số liệu của Montfort Care, cũng không chứng minh riêng việc theo dõi đã tạo ra mức giảm ấy. 37

Với hàng xóm và các nhóm cộng đồng, điều hữu ích hơn sự trách móc hay một lời thúc giục “vứt hết đi” là sự quan tâm tôn trọng, đều đặn. Singapore cũng nhấn mạnh việc phối hợp giữa các cơ quan dịch vụ xã hội, nhóm cộng đồng và những bên liên quan để hạn chế tình trạng tái diễn. 312