Ông Trump không muốn thêm rào chắn AI trước cuộc gặp ông Tập

Phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình làm rõ một khác biệt quan trọng: dựa vào thực thi pháp luật hiện hành không đồng nghĩa với đặt ra quy tắc phòng ngừa riêng cho AI. Ông Trump nói muốn giữ nguyên chính sách về “siêu trí tuệ”, cho rằng Trung Quốc cũng muốn như vậy và gọi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) là “hàng rào” kiểm soát.10 Đó là cách ông mô tả lập trường của Bắc Kinh, không phải bằng chứng độc lập rằng Trung Quốc đã cam kết bác bỏ mọi biện pháp bảo vệ mới.10

Vì sao lời kêu gọi siết an toàn vẫn gia tăng?

Tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc — cơ quan phụ trách hòa bình và an ninh quốc tế — lãnh đạo OpenAI và Anthropic kêu gọi các chính phủ phối hợp ứng phó với rủi ro từ AI ngày càng mạnh. Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei cảnh báo AI có thể gây rủi ro cho toàn nhân loại nếu bị quản lý kém; ông cũng nói sẵn sàng làm chậm quá trình phát triển khi cần để bảo đảm an toàn cho các hệ thống mới. Lãnh đạo OpenAI Sam Altman kêu gọi sự thận trọng đặc biệt.214

Điểm khác biệt nằm ở thời điểm can thiệp: các cảnh báo này hướng tới việc đánh giá và kiểm soát rủi ro trước khi hệ thống nguy hiểm được triển khai, thay vì chỉ trông vào xử lý vi phạm theo luật hiện có.

Có thể hợp tác đến mức nào?

Trong các cuộc trao đổi trước cuộc gặp thượng đỉnh, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đề xuất với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong một cơ chế thông báo về an toàn AI và an ninh quốc gia để lãnh đạo hai nước xem xét. Một kênh như vậy có thể giúp hai bên trao đổi thông tin khi xảy ra sự cố hoặc hiểu lầm. Tuy nhiên, thông báo không đồng nghĩa với cam kết bắt buộc về thử nghiệm an toàn, giám sát độc lập hay hạn chế triển khai AI; thông tin hiện có chưa xác nhận một khuôn khổ như thế đã được thống nhất.4

Áp lực cạnh tranh cũng hiện diện ở một mặt trận khác. Các thượng nghị sĩ Dân chủ, trong đó có Chuck Schumer và Elizabeth Warren, thúc đẩy kiểm soát chặt hơn việc xuất khẩu chip AI tiên tiến và thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc. Chủ tịch ủy ban chuyên trách về Trung Quốc của Hạ viện, nghị sĩ Cộng hòa John Moolenaar, cũng kêu gọi ông Trump không nhượng bộ về hạn chế công nghệ.11125 Kiểm soát xuất khẩu nhằm vào khả năng tiếp cận công nghệ để phát triển AI; nó không thay thế các tiêu chuẩn an toàn áp dụng cho chính hệ thống AI.

Cả Washington lẫn Bắc Kinh đều coi AI là yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh kinh tế và quân sự, đồng thời vẫn bất đồng về quyền tiếp cận công nghệ then chốt.3 Vì thế, trên cơ sở những gì đã được công bố, kênh thông báo là dấu hiệu của khả năng quản lý rủi ro trong cạnh tranh, chứ chưa phải bằng chứng hai bên chấp nhận các giới hạn an toàn chung.3410