Dewar và McGetchin hé lộ điều gì về Mặt Trăng?

Hai địa điểm trên Mặt Trăng trả lời hai câu hỏi rất khác nhau. Dewar, ở phía xa luôn quay khỏi Trái Đất, giúp tìm hiểu bên trong Mặt Trăng thời kỳ đầu. McGetchin là một hố va chạm mới, cho phép theo dõi điều gì xảy ra với bề mặt sau một cú đâm đã xác định được khoảng thời gian hình thành.

Dewar: Dấu vết từ trường nằm dưới bề mặt

Thay vì phân tích mẫu đá được mang về, các nhà nghiên cứu đối chiếu dữ liệu trọng lực và từ trường do tàu quỹ đạo thu thập tại Dewar. Hai dị thường trùng vị trí được họ diễn giải là dấu hiệu của một khối đá núi lửa đặc hơn lớp vỏ xung quanh, bị chôn vùi và còn lưu giữ từ tính. Cách giải thích này ủng hộ giả thuyết Mặt Trăng từng có từ trường do hoạt động bên trong tạo ra, vào khoảng 4,2 tỷ năm trước.

Tuy nhiên, đó là kết luận dựa trên mô hình, không phải phép đo trực tiếp từ trường ở thời điểm ấy. Dữ liệu được cung cấp cũng không xác lập một con số cường độ đáng tin cậy cho riêng Dewar; không nên lấy các ước tính từ mẫu đá ở nơi khác để gán cho khối đá này. Các nghiên cứu mẫu Apollo từng cho những cách nhìn khác nhau về độ mạnh và thời gian tồn tại của từ trường Mặt Trăng; một phân tích gần đây cho rằng những giai đoạn từ trường rất mạnh có thể ngắn và hiếm. Vì thế, Dewar bổ sung một dòng chứng cứ độc lập, nhưng chưa thể quyết định từ trường cổ tồn tại liên tục hay mạnh lên theo từng đợt. 171819

McGetchin: Một miệng hố, vùng xáo trộn rộng hơn nhiều

Cú va chạm tạo ra McGetchin xảy ra trong khoảng 11/4–22/5/2024. Khi kiểm tra ảnh của tàu Lunar Reconnaissance Orbiter vào năm 2025, nhà nghiên cứu Robert Wagner nhận thấy một vùng sáng có quầng tối. So sánh ảnh trước và sau cho thấy một hố mới rộng khoảng 222 m, sâu 43 m — hố va chạm mới hình thành lớn nhất từng được xác định trong Hệ Mặt Trời. Vùng sáng là vật chất bị bắn ra, không phải bản thân miệng hố. 237810

Quan sát nhiệt còn phát hiện vùng đất quanh McGetchin lạnh bất thường, vượt xa phạm vi phần đất bị khoét thành hố. Một cách giải thích là va chạm đã làm lớp đất đá vụn trên bề mặt tơi xốp hơn, khiến nó giữ nhiệt kém hơn. Nhưng cơ chế chính xác và vùng lạnh sẽ tồn tại bao lâu vẫn cần được kiểm chứng. Ảnh chụp và phép đo nhiệt tiếp theo có thể theo dõi sự thay đổi ấy; còn miệng hố cùng vật chất bắn ra là cơ hội nghiên cứu lớp vật liệu mới lộ từ bên dưới. Với Dewar, phép đo bổ sung và mẫu đá phía xa Mặt Trăng được xác định tuổi rõ ràng sẽ giúp kiểm tra khối đá thực sự là gì và từ tính của nó hình thành khi nào. 1215