Vì sao giá dầu giảm giữa chiến sự Mỹ–Iran, nhưng Hormuz vẫn là điểm nóng?

Trong một thời điểm giao dịch được ghi nhận, dầu Brent ở quanh 102 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ ở quanh 91 USD/thùng. Giá giảm không có nghĩa chiến sự Mỹ–Iran sắp kết thúc. Điều thị trường đang đánh giá lại là nguy cơ thiếu dầu trong ngắn hạn: xuất khẩu từ Saudi Arabia có dấu hiệu phục hồi, hàng dầu vẫn đi qua eo biển Hormuz và ngoại giao có thể mở đường giảm căng thẳng.23

Hy vọng đàm phán chưa phải là thỏa thuận

Triển vọng tiếp xúc bên lề các cuộc họp Liên Hợp Quốc đã góp phần kéo giá dầu xuống, cùng lúc thị trường theo dõi lượng dầu Saudi Arabia đưa ra xuất khẩu.28 Nhưng kỳ vọng ngoại giao có thể đổi chiều nhanh. Một tàu chở dầu được báo cáo là đã bị tấn công tại Hormuz, cho thấy rủi ro đối với nguồn cung vẫn hiện hữu.7

Có đường vòng, nhưng chưa thể thay thế Hormuz

Các tuyến xuất khẩu thay thế và việc tàu tiếp tục qua Hormuz đang giúp thêm dầu rời Trung Đông. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo sản lượng khu vực sẽ tăng dần nhờ hai yếu tố này. Tuy vậy, EIA vẫn dự kiến hoạt động xuất khẩu bị hạn chế đến hết năm 2026, khiến sản lượng dầu thô chưa trở lại mức trung bình trước xung đột cho đến quý II/2027.1 Nói cách khác, thêm dầu được bốc lên tàu có thể giảm áp lực thiếu hàng trước mắt, chứ chưa xóa được sự phụ thuộc vào các hành trình dễ bị gián đoạn.27

Châu Á nhận thêm dầu, song vẫn thiếu so với trước chiến sự

Theo dữ liệu Kpler được Reuters dẫn lại, châu Á dự kiến nhập 23,96 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 9, tăng từ 23,38 triệu thùng/ngày trong tháng 8 và là mức cao nhất kể từ khi chiến sự bắt đầu. Dù vậy, con số này vẫn thấp hơn khoảng 13% so với trước xung đột.17

Vì thế, giá dầu có thể tiếp tục hạ nếu xuất khẩu ổn định hơn và đàm phán có tiến triển đáng tin cậy. Ở chiều ngược lại, các vụ tấn công tàu thuyền hồi đầu tháng 9 từng đi kèm một đợt tăng giá dầu mạnh.18 Hành trình nguy hiểm hoặc phải đi đường vòng cũng có thể giữ chi phí đưa năng lượng tới người mua ở mức cao ngay cả khi giá dầu chuẩn giảm. Nếu chi phí ấy lan sang lạm phát, việc quyết định lãi suất có thể trở nên khó khăn hơn — đó là một rủi ro, không phải dự báo về động thái cụ thể của ngân hàng trung ương.17