Giao tranh Yemen lan sang Saudi Arabia, đe dọa tuyến hàng hải Biển Đỏ

Tính đến ngày 24/9/2026, đợt giao tranh mới ở Yemen không còn giới hạn trong nước này. Houthi giành thêm địa bàn ven Biển Đỏ, trong khi lực lượng chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn tìm cách đẩy lùi họ. Saudi Arabia không kích các vị trí Houthi; ngược lại, tên lửa và máy bay không người lái của nhóm này nhắm vào lãnh thổ Saudi Arabia. Với người dân Yemen, hệ quả trước mắt là làn sóng di dời lớn. Với khu vực, câu hỏi là liệu giao tranh có tiếp tục đe dọa tuyến hàng hải và cơ sở năng lượng hay không. 39118

Từ bờ biển Yemen đến các thành phố Saudi Arabia

Theo tường thuật về những tổn thất mà phía chính phủ Yemen thừa nhận, Houthi đã chiếm cảng Mokha và một đảo gần Bab al-Mandab, eo biển ở cửa ngõ phía nam Biển Đỏ. Lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn sau đó giao tranh nhằm chặn hoặc đảo ngược bước tiến này; các cuộc không kích vào vị trí Houthi cũng được ghi nhận. 93

Houthi nói Saudi Arabia đã thực hiện 54 cuộc không kích trong 24 giờ, sau khi nhóm phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các cơ sở quân sự Saudi Arabia. Đây là con số do một bên tham chiến đưa ra, chưa được xác minh độc lập. Những vụ tấn công qua lại khác tại khu vực biên giới Saudi Arabia–Yemen cũng tiếp tục được đưa tin. 51

Thương vong và hơn 100.000 người phải rời nhà

Nhà chức trách Saudi Arabia cho biết các vụ tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự và kinh tế ở nước này khiến 73 người bị thương vào đầu tháng 9. Họ báo cáo thêm 13 người bị thương trong các vụ tấn công tại Khamis Mushait, Abha và Taif ngày 15/9. Đến ngày 17/9, Saudi Arabia thông báo mảnh vỡ từ một máy bay không người lái Houthi bị đánh chặn đã khiến một cư dân người Yemen thiệt mạng ở Taif. Các số liệu theo từng vụ việc này không phải tổng số thương vong của giao tranh bên trong Yemen. 1371

Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) ước tính đến ngày 17/9, đợt giao tranh mới đã khiến hơn 100.000 người Yemen phải rời nơi ở, phần lớn vẫn ở trong nước. Reuters cũng ghi nhận người dân rời các vùng ven biển bằng thuyền. 1

Vì sao Bab al-Mandab và cơ sở dầu khí đáng lo ngại?

Bab al-Mandab nối Biển Đỏ với vùng biển ở phía nam, nên giao tranh tiến gần eo biển này làm tăng lo ngại về an toàn tàu thuyền. Các lời đe dọa và vụ tấn công của Houthi nhằm vào tàu có liên hệ với Saudi Arabia càng làm rủi ro rõ hơn. Tuy vậy, thông tin hiện có không cho thấy toàn bộ tàu thương mại qua eo biển đã ngừng hoạt động. 91420

Hạ tầng năng lượng Saudi Arabia cũng chịu sức ép. Theo nhà chức trách nước này, các vụ tấn công đầu tháng 9 gây cháy tại cơ sở dầu khí và khiến hoạt động tại một số nơi tạm dừng. Sau đó, Houthi tuyên bố đã tấn công Riyadh và các cơ sở năng lượng gần Yanbu, trên bờ Biển Đỏ, bằng tên lửa và máy bay không người lái. Saudi Arabia xác nhận đánh chặn một tên lửa hướng đến Riyadh, nhưng không xác nhận mọi vụ tấn công mà Houthi tuyên bố thực hiện. Vì thế, thiệt hại mới hoặc gián đoạn xuất khẩu từ những tuyên bố sau này vẫn là nguy cơ, chưa phải kết quả đã được xác nhận. 1310

Đợt leo thang diễn ra trong lúc xung đột Mỹ–Iran gây sức ép lên các tuyến vận tải và nguồn cung năng lượng trong khu vực. Điều đó làm tăng tầm quan trọng của Biển Đỏ và cơ sở dầu khí Saudi Arabia, nhưng không có nghĩa mọi vụ tấn công hay gián đoạn hàng hải được đưa tin đều thuộc cùng một chiến dịch. 118

Phản ứng quốc tế đến đâu?

Ngoại trưởng các nước G7, trong đó có Pháp, kêu gọi Houthi chấm dứt hoạt động quân sự cùng các lời đe dọa và vụ tấn công nhằm vào tàu dân sự; họ cũng yêu cầu Iran ngừng hỗ trợ nhóm này. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu tham gia lập trường chung đó. Anh mô tả hỗ trợ dành cho Saudi Arabia là có thời hạn và mang tính phòng thủ; một bản theo dõi xung đột cho biết kế hoạch này gồm tiếp nhiên liệu cho máy bay Saudi Arabia tham gia phòng vệ trước các vụ tấn công của Houthi. 192015

Mỹ đã đề nghị hỗ trợ Saudi Arabia về tình báo và xác định mục tiêu, nhưng theo thông tin được công bố vào thời điểm đó, chưa sẵn sàng trực tiếp tấn công Houthi. Pháp tham gia tuyên bố G7; các nguồn được sử dụng ở đây không đủ căn cứ để khẳng định một cam kết tác chiến riêng của Pháp, hay một phản ứng quân sự cụ thể của Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đối với đợt leo thang này. 1719

Điều đã được ghi nhận rõ là các cuộc tấn công qua biên giới, thương vong được báo cáo và làn sóng di dời quy mô lớn. Liệu giao tranh có gây gián đoạn kéo dài cho vận tải qua Bab al-Mandab hoặc xuất khẩu dầu Saudi Arabia hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. 11020