Vì sao ECB theo dõi tiền lương trước khi quyết định tăng lãi suất tiếp?

Điều Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cần phân biệt là giá năng lượng tăng làm lạm phát nhảy vọt với lạm phát bắt đầu lan rộng và kéo dài. Thước đo quan trọng nằm ở tiền lương, cách doanh nghiệp định giá và kỳ vọng lạm phát — chứ không chỉ ở giá dầu, khí đốt.18

Vì sao ECB nhìn vào tiền lương?

Tháng 8/2026, lạm phát tại khu vực sử dụng đồng euro tăng lên 3,3%, gần như hoàn toàn do chi phí năng lượng; áp lực tăng giá ở các nhóm hàng khác vẫn tương đối khiêm tốn.6 ECB gọi tình huống giá năng lượng ban đầu dẫn tới đòi hỏi tăng lương, doanh nghiệp tăng giá hoặc thay đổi biên lợi nhuận là tác động vòng hai. Khi đó, lạm phát có thể trở nên phổ biến và khó hạ hơn.18

Thành viên Hội đồng Thống đốc Olli Rehn nhận định tăng trưởng tiền lương còn vừa phải và tác động vòng hai chưa xuất hiện cho đến nay. Nhà kinh tế trưởng Philip Lane cũng cho biết chưa thấy phản ứng tăng lương mạnh: người lao động biết chi phí sinh hoạt đang tăng, nhưng nhiều doanh nghiệp có ít khả năng đáp ứng yêu cầu tăng lương để bù đắp. Điều đó giúp giải thích vì sao tiền lương chưa tăng mạnh, chứ không bảo đảm tình hình sẽ luôn như vậy.

Rủi ro từ khí đốt chưa qua đi

Theo Lane, đợt tăng giá thứ hai của cả dầu lẫn khí đốt khiến cú sốc năng lượng có thể kéo dài hơn dự kiến của ECB hồi tháng 3. Ông cho rằng lạm phát sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn trước khi bắt đầu trở về gần mục tiêu từ giữa năm 2027.17 Trong khi đó, dự trữ khí đốt thấp hơn nhiều so với mức thường thấy khiến hoạt động bổ sung nguồn cung góp phần đẩy giá khí đốt lên, có thể ảnh hưởng tới chi phí sưởi ấm và điện.8

Cú sốc kéo dài làm tăng nguy cơ giá năng lượng lan sang các chi phí khác. Nhưng chỉ riêng giá khí đốt cao chưa chứng minh được tiền lương hay giá cả nói chung sẽ tăng dai dẳng.1718

Điều gì có thể khiến ECB tăng lãi suất lần nữa?

ECB đã tăng các lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản trong tháng 9, sau một lần tăng tương tự vào tháng 6; lãi suất tiền gửi lên 2,50%. Dự báo của ECB đặt lạm phát bình quân ở mức 3,0% năm 2026, 2,5% năm 2027 và 2,1% năm 2028.3912

Nhà đầu tư đặt cược nhiều hơn vào khả năng ECB tiếp tục tăng lãi suất khi năng lượng đắt lên. Tuy nhiên, Phó chủ tịch Boris Vujčić lưu ý rằng kỳ vọng trên thị trường hiện chủ yếu bị giá năng lượng chi phối; ECB sẽ xem xét nhiều chỉ báo kinh tế hơn trước khi quyết định.17

Tăng trưởng khu vực đồng euro cũng khả quan hơn dự kiến: GDP quý II vượt dự báo, còn khảo sát doanh nghiệp tháng 9 ghi nhận hoạt động tăng tốc bất ngờ. Nền kinh tế vững hơn có thể cho ECB thêm dư địa hành động, nhưng không tự nó quyết định một đợt tăng lãi suất mới. Câu hỏi then chốt vẫn là liệu cú sốc năng lượng có thực sự chuyển thành tăng lương và tăng giá trên diện rộng, kéo dài hay không.187