GE Aerospace đã đi đến đâu với lỗi gioăng GE9X của Boeing 777X?

Tình trạng hiện nay: đã khoanh vùng, nhưng chưa thể coi là khép lại hoàn toàn

Đến ngày 14/9, GE Aerospace dường như đã chuyển từ giai đoạn truy tìm nguyên nhân sang triển khai khắc phục vấn đề gioăng tua-bin giữa (mid-seal) trên động cơ GE9X. Tháng 4, GE cho biết đã xác định được nguyên nhân gốc rễ của vấn đề độ bền và đang hoàn tất giải pháp; sau đó Boeing nói GE đang hoàn tất sửa đổi cùng Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). 9

Đây là bước tiến đáng kể, nhưng chưa đồng nghĩa đã hoàn thành một cột mốc chứng nhận. Phần việc còn lại là chứng minh cấu hình đã sửa đổi đạt độ bền cần thiết, bảo đảm động cơ phù hợp với cấu hình được phê duyệt, đưa thay đổi vào hệ thống sản xuất một cách ổn định và nhận chấp thuận cần thiết từ FAA. Vì thế, mục tiêu bàn giao đầu tiên năm 2027 của Boeing vẫn được giữ nguyên, nhưng còn phụ thuộc vào năng lực thực thi. 9

Vết nứt trên GE9X được phát hiện ở đâu?

Mối lo ngại nằm ở gioăng giữa trong lõi động cơ GE9X, đặt giữa các tầng tua-bin. Một vết nứt được phát hiện trong đợt kiểm tra tại xưởng vào tháng 1/2026, liên quan đến động cơ lắp trên một chiếc 777-9 dùng cho chương trình bay thử. 210

Các thông tin ban đầu mô tả đây là vấn đề độ bền tiềm tàng, và GE khi đó lưu ý còn quá sớm để đánh giá mức độ nghiêm trọng. 1 Các báo cáo sau này cho rằng nguyên nhân thuộc về dung sai thiết kế, thay vì là dấu hiệu của một lỗi mang tính hệ thống trên diện rộng. 3

GE9X là lựa chọn động cơ duy nhất cho 777X. Do đó, dù vấn đề có vẻ cục bộ, cấu hình động cơ mới vẫn phải đáp ứng yêu cầu chứng nhận của máy bay và không làm trượt lịch bàn giao.

Thiết kế lại, kiểm tra và việc tạm dừng giao động cơ

Theo thông tin được công bố tháng 9, GE bắt đầu kiểm tra các gioăng giữa thuộc cấu hình cũ từ tháng 2, đồng thời thực hiện biện pháp khắc phục dưới sự giám sát của FAA. 2 Cuối tháng 7, Boeing cho biết GE đã tạm dừng giao động cơ GE9X trong lúc hoàn tất sửa đổi; Boeing kỳ vọng hoạt động giao động cơ sẽ nối lại trong quý III/2026. 9

Boeing cũng nói thay đổi này đã được đưa vào hệ thống sản xuất của GE. 9 Điều đó cho thấy công việc đã đi từ phân tích kỹ thuật sang triển khai công nghiệp, gồm cả công cụ sản xuất và mức độ sẵn sàng của nhà cung ứng. Tuy nhiên, tính đến 14/9, thông tin hiện có chưa xác nhận độc lập rằng việc giao động cơ ở nhịp độ bình thường đã thực sự nối lại.

Bay thử vẫn tiếp tục, nhưng năm 2027 vẫn là mục tiêu chứ không phải cam kết

Các báo cáo cùng thời kỳ cho thấy chương trình bay thử 777X vẫn tiếp diễn trong lúc xử lý vấn đề gioăng. 25 Boeing tiếp tục đặt mục tiêu bàn giao 777-9 đầu tiên vào năm 2027 — lịch trình được công bố vào tháng 10/2025, khi hãng ghi nhận khoản chi phí gần 5 tỷ USD cho chương trình bị chậm trễ này.

Lufthansa vẫn được nhắc đến như khách hàng khai thác đầu tiên. Tuy vậy, bằng chứng hiện có chỉ xác nhận mốc bàn giao đầu tiên trong năm 2027, chứ chưa xác nhận tháng giao máy bay hoặc ngày bàn giao cụ thể. 13

Tóm lại, thiết kế lại gioăng chưa được công bố như một đợt trì hoãn chính thức mới. Nhưng để mốc 2027 thành hiện thực, động cơ sửa đổi phải vượt qua các bước xác nhận còn lại và hòa nhịp với toàn bộ chiến dịch chứng nhận 777X mà không phát sinh thêm vấn đề.

Không nên nhầm việc sửa động cơ với tái cấu hình thân máy bay 777X

Các động cơ thuộc cấu hình trước khi sửa đổi, nếu dự kiến lắp cho máy bay giao khách hàng, sẽ phải đáp ứng cấu hình sửa đổi đã được phê duyệt. Tuy nhiên, các nguồn hiện có không xác lập số lượng GE9X cụ thể phải retrofit, cũng không xác nhận một nghĩa vụ sửa động cơ riêng cho khoảng 20 khung thân 777X đã hoàn thiện.

Sự phân biệt này rất quan trọng. Báo cáo về khoảng 30 chiếc 777X hoàn thiện cần được sửa đổi đề cập đến các cập nhật thiết kế và chứng nhận tích lũy trong quá trình phát triển kéo dài, không phải riêng sửa đổi gioăng giữa của GE9X. Việc tái cấu hình khung thân và khắc phục động cơ đều có thể tác động đến khả năng sẵn sàng bàn giao, nhưng không nên gộp chúng thành cùng một vấn đề.

Những rủi ro còn lại

Rủi ro lớn nhất trước mắt là triển khai kỹ thuật và thủ tục quản lý: xác nhận độ bền, bảo đảm tính phù hợp của động cơ đã cập nhật và hoàn tất quy trình khắc phục dưới sự xem xét của FAA. Mục tiêu 2027 của Boeing vẫn là mục tiêu, không phải bảo đảm. 9

Rủi ro sản xuất cũng chưa biến mất. GE Aerospace đang đối mặt với các hạn chế nguồn cung rộng hơn khi muốn tăng sản lượng động cơ. Thỏa thuận mua nhà cung cấp chi tiết đúc Consolidated Precision Products với giá 11,75 tỷ USD nhằm đưa năng lực then chốt vào nội bộ khi GE mở rộng sản xuất; thương vụ dự kiến hoàn tất trong nửa cuối năm 2027. 17 Động thái này cho thấy tầm quan trọng của chuỗi cung ứng bền vững, nhưng không chứng minh GE đã chính thức ưu tiên sản lượng GE9X hơn các chương trình động cơ khác.

Với các hãng hàng không, việc 777X chậm gần bảy năm so với kế hoạch ban đầu gây khó cho lập kế hoạch đội bay và mở ra lợi thế cạnh tranh lớn hơn cho Airbus A350-1000. Air Canada đã công bố đặt chắc chắn 8 chiếc A350-1000 và có quyền mua thêm 8 chiếc để thay thế 777-300ER. Tuy nhiên, không nên diễn giải thông tin hiện có thành bằng chứng rằng riêng lỗi gioăng GE9X là nguyên nhân dẫn đến quyết định này.

Kết luận

Đến giữa tháng 9/2026, vấn đề gioăng giữa GE9X đã chuyển từ phát hiện lỗi sang triển khai biện pháp khắc phục. GE đã xác định nguyên nhân, đang hoàn tất thiết kế lại với FAA, còn Boeing kỳ vọng giao GE9X nối lại trong quý III và vẫn giữ mốc bàn giao 777-9 năm 2027. 9

Điểm cần lưu ý là thiết kế lại chỉ là một chặng đường. Tiến độ cuối cùng phụ thuộc vào việc động cơ mới đạt độ bền, đúng cấu hình khi đi qua dây chuyền sản xuất, cũng như toàn bộ nỗ lực chứng nhận và sửa đổi 777X được hoàn tất mà không có thêm gián đoạn.