Vì sao thị trường dự báo ECB sẽ tăng lãi suất thêm trong tháng 12

Đợt tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) trong tháng 9 đã làm thay đổi đáng kể cách thị trường nhìn về giai đoạn kế tiếp. Thay vì cho rằng chu kỳ tăng lãi suất đã kết thúc, Goldman Sachs, Citigroup và Barclays bắt đầu dự báo ECB sẽ tăng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 12. Cơ sở không chỉ nằm ở quyết định tăng lãi suất, mà còn ở cảnh báo cứng rắn rằng lạm phát có thể duy trì trên mục tiêu trong thời gian dài do áp lực giá năng lượng trở lại. 134

ECB đã làm gì trong tháng 9?

Ngày 10/9/2026, Hội đồng Thống đốc ECB quyết định nâng cả ba lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản. Lãi suất tiền gửi — công cụ mà ECB dùng để định hướng lập trường chính sách tiền tệ — được ấn định ở mức 2,50% từ ngày 16/9. Lãi suất tái cấp vốn chính là 2,65%, còn lãi suất cho vay cận biên là 2,90%. 12

Đây là lần tăng 0,25 điểm phần trăm thứ hai kể từ tháng 6. Các thông tin khi đó liên hệ sự thay đổi trong triển vọng lạm phát với xung đột tại Trung Đông và giá năng lượng cao hơn. 45

Vì sao một số ngân hàng coi tăng lãi suất tháng 12 là kịch bản cơ sở?

Reuters cho biết Goldman Sachs, Citigroup và Barclays đều kỳ vọng ECB sẽ tiếp tục nâng lãi suất sau quyết định tháng 9. Mối lo chính của họ là lạm phát có thể duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến trước đó. 3

Nếu ECB tăng thêm 25 điểm cơ bản, lãi suất tiền gửi sẽ từ 2,50% lên 2,75%. Tóm tắt nghiên cứu của Goldman Sachs cũng dự báo mức tăng này trong tháng 12, đồng thời nhận định lãi suất đỉnh có thể lên 3,00% nếu áp lực lạm phát dai dẳng. 6

Điểm thay đổi quan trọng vì thế là thời gian duy trì chính sách thắt chặt. Kỳ vọng trước đây rằng lãi suất đã đạt đỉnh được thay bằng kịch bản “cao hơn trong thời gian lâu hơn”: lãi suất sẽ phải duy trì ở vùng kiềm chế, và có thể còn tăng thêm, cho tới khi ECB tin tưởng hơn rằng lạm phát đang quay về bền vững với mục tiêu 2%. 34

Giá năng lượng là chất xúc tác trước mắt

Lãi suất cao hơn không thể tạo thêm nguồn cung dầu hay khí đốt. Tuy vậy, ECB vẫn phải cân nhắc nguy cơ cú sốc năng lượng bên ngoài lan sang mặt bằng giá chung, tiền lương và kỳ vọng lạm phát.

ECB cho biết xung đột Trung Đông tiếp tục tạo áp lực lạm phát, và lạm phát được dự báo sẽ cao hơn đáng kể so với mục tiêu trong một thời gian dài. 4 Điều này đặc biệt quan trọng vì một đợt tăng giá dầu hoặc khí đốt ngắn hạn có thể tự hạ nhiệt; ngược lại, tác động kéo dài lên việc định giá hàng hóa, dịch vụ và tiền lương sẽ khó đảo ngược hơn.

Do đó, triển vọng lãi suất phụ thuộc nhiều vào việc giá năng lượng có ổn định hay không và lạm phát cơ bản có giảm rõ rệt hay không. Nếu các áp lực này hạ nhiệt bền vững, lý do để ECB tiếp tục thắt chặt sẽ yếu đi. Nếu chúng kéo dài và lan rộng, lập luận cho một đợt tăng lãi suất nữa sẽ mạnh hơn.

Dự báo của các ngân hàng nói lên điều gì — và không nói lên điều gì?

Các thông tin hiện có xác nhận dự báo tăng lãi suất tháng 12 từ Goldman Sachs, Citi và Barclays. Reuters cũng cho biết Citi tính đến khả năng có thêm một lần tăng vào tháng 3/2027. 3

Tuy nhiên, tài liệu được cung cấp không xác minh độc lập các dự báo cụ thể gán cho Commerzbank hoặc Morgan Stanley, trong đó có nhận định chỉ có một lần cắt giảm lãi suất trong năm 2027. Vì vậy, các nhận định này không nên được xem là đã được chứng thực bởi nguồn hiện có.

Cần phân biệt rõ: dự báo của ngân hàng là các kịch bản thị trường, không phải cam kết chính sách của ECB. Theo đánh giá về cuộc họp tháng 9 của BBVA Research, ECB không đưa ra định hướng trước về quyết định tiếp theo. 8

Sức chống chịu của kinh tế hỗ trợ phe “diều hâu”, nhưng có giới hạn

Lập luận cho một đợt tăng lãi suất nữa sẽ thuyết phục hơn nếu khu vực đồng euro có thể chịu được điều kiện tài chính chặt hơn mà không rơi vào suy giảm nặng. Khảo sát ZEW tháng 9 tại Đức — nền kinh tế lớn nhất khu vực — cho thấy một số tín hiệu chống chịu: chỉ số kỳ vọng kinh tế tăng nhẹ từ 34,2 lên 34,7; đánh giá về điều kiện hiện tại cải thiện mạnh từ -61,1 lên -47,1.

Dù vậy, các con số này vẫn phản ánh điều kiện hiện tại yếu, chứ không phải một đợt bứt tốc trên diện rộng. Chúng phù hợp hơn với nhận định rằng kinh tế chưa có dấu hiệu sụp đổ tức thời, thay vì là cơ sở để ECB thắt chặt mạnh tay.

Rủi ro ECB thắt chặt quá mức

Lập luận đối nghịch là cú sốc hiện nay chủ yếu đến từ phía cung. Nâng lãi suất có thể kìm hãm cầu và hạn chế hiệu ứng vòng hai của lạm phát, nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí vay của hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ.

ECB vì thế đứng trước một đánh đổi khó:

• Thắt chặt quá ít: lạm phát cao có thể trở nên dai dẳng hơn.
• Thắt chặt quá nhiều: ECB có thể làm trầm trọng thêm tình trạng yếu kém của nền kinh tế vốn đã chịu giá năng lượng cao và điều kiện vay vốn khắt khe.

Quyết định tháng 9 cho thấy ECB đánh giá rủi ro lạm phát đủ nghiêm trọng để hành động. Việc có tăng tiếp trong tháng 12 hay không sẽ phụ thuộc vào dữ liệu mới — không chỉ giá năng lượng, mà còn lạm phát diện rộng, hoạt động kinh tế và dấu hiệu áp lực giá trong nước kéo dài.

Kết luận

Dự báo ECB tăng 25 điểm cơ bản trong tháng 12 trở nên nổi bật vì quyết định tháng 9 đi kèm thông điệp lạm phát rất cứng rắn. Cú sốc năng lượng làm tăng nguy cơ lạm phát vượt mục tiêu 2% lâu hơn, trong khi một số dấu hiệu ổn định của kinh tế khiến các nhà phân tích cho rằng ECB vẫn có dư địa siết thêm chính sách. 134

Tuy nhiên, mức 2,75% vẫn chỉ là dự báo, không phải điều chắc chắn. Giá năng lượng và lạm phát cơ bản càng sớm hạ nhiệt, lý do kéo dài chu kỳ thắt chặt sang năm 2027 càng suy yếu.