Nhân viên ECB muốn bà Christine Lagarde làm rõ tương lai trước năm 2027

Christine Lagarde chưa xác nhận sẽ rời Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) trước thời hạn. Bà nói với Wall Street Journal rằng mình dự kiến hoàn thành nhiệm kỳ, kết thúc vào tháng 10/2027. Tuy nhiên, các thông tin về một vai trò có thể có tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), cùng những toan tính chính trị quanh người kế nhiệm, khiến ECB khó có thể gạt chủ đề này sang một bên. 35

Điều gì làm dấy lên đồn đoán?

Có hai diễn biến chồng lấn lên nhau.

Thứ nhất, một số thông tin đã liên hệ bà Lagarde với vị trí lãnh đạo cao nhất tại WEF — tổ chức đứng sau hội nghị thường niên ở Davos, Thụy Sĩ. Đây chưa phải là một quyết định bổ nhiệm được xác nhận, nhưng tạo ra một lý do có thể dẫn đến việc bà rời ECB trước khi nhiệm kỳ kết thúc. 5

Thứ hai, nếu bà rời chức sớm, tiến trình chọn người kế nhiệm ECB có thể diễn ra trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2027. Reuters cho biết thời điểm chính trị này là một phần lập luận được gán cho kịch bản rời chức sớm: Tổng thống Emmanuel Macron khi đó có thể tham gia lựa chọn Chủ tịch ECB kế tiếp trước cuộc bầu cử. 2

Nhưng điều đó không chứng minh bà Lagarde sẽ ra đi. Bằng chứng hiện có vẫn trái chiều: các báo cáo nêu khả năng rời chức trước hạn, trong khi chính bà Lagarde nói mình dự kiến phục vụ hết nhiệm kỳ. 23

Nhân viên ECB muốn Ban Điều hành làm rõ điều gì?

Ủy ban nhân viên ECB đã đề nghị Ban Điều hành đưa ra “sự rõ ràng phù hợp về các chuyển đổi lãnh đạo có thể xảy ra”. Mối quan tâm của họ mang tính thể chế, không phải cá nhân: nhân viên nhấn mạnh họ không kết luận về độ chính xác của các thông tin này, cũng không phản đối quyền của bất kỳ ai khi cân nhắc trách nhiệm nghề nghiệp hoặc công vụ trong tương lai. 4

Câu hỏi thực tế là ECB có dự kiến Chủ tịch của mình tiếp tục tại vị đến tháng 10/2027 hay không — và liệu các vị trí cấp cao khác có thể trống sớm, làm thay đổi lịch trình hay không. Truyền thông rõ ràng hơn sẽ giúp nhân viên cũng như tổ chức phân biệt giữa quyết định đã được xác nhận với các suy đoán từ truyền thông và chính trường.

Vì sao kéo dài bất định lại đáng lo?

Với một ngân hàng trung ương, bất định về lãnh đạo có thể gây hệ quả ngay cả khi chưa hề có vị trí nào chính thức bị khuyết. Ủy ban nhân viên cảnh báo việc bàn luận về các sự ra đi lớn có thể tác động đến chính sách tiền tệ và các cải cách nội bộ, đồng thời làm suy giảm niềm tin vào tổ chức. 4

Các rủi ro có liên hệ với nhau:

• Niềm tin vào thể chế: Những thông tin lặp đi lặp lại nhưng không được giải quyết có thể khiến các bên liên quan nghi ngờ ECB có kế hoạch lãnh đạo ổn định hay không.
• Tâm lý nhân viên: Người lao động cần biết ai sẽ bảo trợ các ưu tiên chiến lược và chương trình cải cách nội bộ.
• Truyền thông chính sách: Một cuộc đua kế nhiệm công khai có thể lấn át thông điệp chính sách của ECB, đồng thời kéo theo sự soi xét về ảnh hưởng chính trị đối với một thể chế được thiết kế để độc lập.
• Chuẩn bị kế nhiệm: Các chính phủ có thể bắt đầu mặc cả các vị trí trước khi thời điểm khuyết ghế được xác định, khiến quá trình chuyển giao trật tự trở nên khó hơn.

Đây là những rủi ro mà nhân viên nêu ra trước tình trạng bất định, không phải bằng chứng rằng việc hoạch định chính sách hay cải cách đã bị ảnh hưởng trên thực tế. 4

Schnabel và Lane có thể khiến việc kế nhiệm thành một cuộc cải tổ lớn hơn

Chức Chủ tịch không phải vị trí quan trọng duy nhất tại ECB sắp có biến động. Nhiệm kỳ trong Ban Điều hành của nhà kinh tế trưởng Philip Lane kết thúc năm 2027. Trong khi đó, các báo cáo cho biết Isabel Schnabel đang thảo luận với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về một vị trí cấp cao phụ trách thị trường và có thể rời ECB trước khi hết nhiệm kỳ. ECB và IMF đều từ chối bình luận về các cuộc thảo luận được đưa tin liên quan đến bà Schnabel. 1

Nếu bà Lagarde rời đi sớm và bà Schnabel cũng ra đi trước hạn, các chính phủ khu vực đồng euro sẽ phải xử lý nhiều vị trí cấp cao trống cùng lúc, bên cạnh việc nhiệm kỳ của ông Lane kết thúc theo lịch. Các báo cáo đề cập khả năng một thỏa thuận gói rộng hơn, bao gồm ghế Chủ tịch, vị trí nhà kinh tế trưởng và ghế của bà Schnabel. 17

Khi đó, đây không chỉ là bài toán chọn một Chủ tịch. Đó sẽ là cuộc thương lượng về chuyên môn chính sách, đại diện quốc gia và sự phân bổ trách nhiệm trong Ban Điều hành.

Góc độ chính trị Pháp và các ứng viên được nhắc tới

Vai trò của Pháp là trọng tâm vì bà Lagarde là người Pháp và thời điểm một cuộc rời chức sớm có thể quyết định chính quyền Pháp nào tham gia vào quá trình kế nhiệm. Reuters đưa tin Pháp có thể ủng hộ cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hà Lan Klaas Knot làm Chủ tịch ECB nếu vị trí nhà kinh tế trưởng được trao cho một ứng viên người Pháp. 17

Ông Knot và cựu Thống đốc Ngân hàng Tây Ban Nha Pablo Hernández de Cos đều được nhắc đến như những ứng viên kế nhiệm tiềm năng. 1718 Những thông tin này cho thấy vì sao ủy ban nhân viên muốn ECB làm rõ: khi nhiều vị trí bị xem là có thể đem ra thương lượng trong cùng một gói, sự chú ý của công chúng rất nhanh sẽ chuyển từ công việc chính sách của ECB sang mặc cả giữa các nước về bộ máy lãnh đạo.

Kết luận

Chưa có việc bà Lagarde, bà Schnabel hay ông Lane rời chức sớm nào được xác nhận. Mốc đã được kiểm chứng vẫn là nhiệm kỳ của bà Lagarde kết thúc vào tháng 10/2027, và bà nói mình dự kiến hoàn thành nhiệm kỳ. 3

Điều thay đổi là quy mô của việc chuẩn bị cho các kịch bản xoay quanh mốc thời gian đó. Khả năng chuyển sang WEF, các cuộc thảo luận được đưa tin giữa bà Schnabel với IMF, lịch bầu cử tại Pháp và những thương lượng kế nhiệm đã kết hợp thành một câu chuyện cải tổ có cơ sở để được theo dõi. Thông điệp của ủy ban nhân viên ECB là: tổ chức nên xử lý trực diện sự bất định này, trước khi đồn đoán — thay vì một quyết định chính thức — trở thành yếu tố chính chi phối niềm tin và công tác chuẩn bị. 145