ECB cảnh báo rủi ro điều chỉnh mạnh khi cổ phiếu AI Mỹ được định giá quá cao

ECB đang phát đi cảnh báo về mức độ dễ tổn thương của thị trường, chứ không đưa ra dự báo về một ngày sụp đổ cụ thể. Sự hưng phấn quanh AI đã tập trung phần lớn mức tăng của cổ phiếu vào một số doanh nghiệp Mỹ có định giá rất cao. Vì vậy, chỉ cần nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về lợi nhuận hoặc lãi suất cũng có thể dẫn tới một đợt điều chỉnh mạnh và lan tác động sang châu Âu. 16

ECB đã cảnh báo điều gì?

Phó Chủ tịch ECB Boris Vujčić nhận định các chỉ số giá trên lợi nhuận (P/E) hiện tại và P/E dự phóng đang ở những mức đã lâu không thấy. Điều đó khiến các cổ phiếu hưởng lợi từ làn sóng AI dễ bị điều chỉnh. 6

Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng cảnh báo rằng định giá cao kéo dài, đi cùng mức độ tập trung rủi ro lớn, khiến thị trường dễ xảy ra những điều chỉnh đột ngột. 11

Nói cách khác, rủi ro không nhất thiết là AI thất bại. Vấn đề là giá cổ phiếu đã phản ánh những kỳ vọng đặc biệt lạc quan về lợi nhuận tương lai từ AI; khi kỳ vọng ấy giảm bớt, giá có thể hạ nhanh.

Những công ty nào liên quan, và châu Âu tiếp xúc ra sao?

Nhóm được gọi là “Magnificent Seven” gồm Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia và Tesla. Đây là các cổ phiếu công nghệ Mỹ có tỷ trọng lớn trong nhiều chỉ số toàn cầu và là tâm điểm của đợt tăng giá gắn với AI. 19

Theo các số liệu được đề cập, hộ gia đình khu vực đồng euro có khoảng 440 tỷ euro tiếp xúc với cổ phiếu công nghệ Mỹ. Phần lớn khoản tiếp xúc này không nhất thiết là mua trực tiếp từng cổ phiếu, mà đến thông qua quỹ đầu tư, ETF và các sản phẩm bám theo chỉ số. 19

Điều này có nghĩa một cú giảm giá tại Phố Wall có thể ảnh hưởng đến tài sản tài chính, niềm tin và chi tiêu của người dân châu Âu, ngay cả khi họ không trực tiếp sở hữu cổ phiếu Nvidia hay Tesla.

Có phải đang lặp lại bong bóng dot-com?

Các nhà kinh tế ECB cho rằng định giá cổ phiếu công nghệ Mỹ đang ở vùng từng xuất hiện quanh thời kỳ dot-com. Tuy nhiên, so sánh này không có nghĩa mọi công ty hiện nay giống các startup internet thua lỗ vào năm 2000. 115

Khác với nhiều doanh nghiệp của thời dot-com, các công ty dẫn đầu hiện tại có doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền đáng kể. Nhưng giá cổ phiếu của họ vẫn hàm chứa giả định rất cao về tốc độ AI sẽ biến thành lợi nhuận trong tương lai.

Vì vậy, một đợt điều chỉnh là điều có thể xảy ra, song không đồng nghĩa với việc một vụ sụp đổ là tất yếu hoặc sắp diễn ra. Nhu cầu AI thực tế, kết quả kinh doanh mạnh và việc chưa xuất hiện một tác nhân kích hoạt rõ ràng đều là lý do không thể gắn cảnh báo này với một mốc thời gian cụ thể. 111

Vì sao lãi suất, nợ công và địa chính trị làm rủi ro nặng hơn?

Lãi suất cao khiến chi phí trả nợ tăng đối với hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ. Nếu lạm phát vẫn là mối lo, ngân hàng trung ương cũng có ít dư địa hơn để nhanh chóng hạ lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế khi thị trường biến động. 16

ECB cũng lưu ý rằng căng thẳng địa chính trị leo thang và lo ngại về tính bền vững của tài chính công có thể làm suy yếu tâm lý thị trường, từ đó kích hoạt bán tháo đột ngột. Những nước có nợ công cao đặc biệt dễ chịu tác động khuếch đại. 11314

Trong bối cảnh đó, năng lực hỗ trợ khẩn cấp của chính phủ, tính linh hoạt của chính sách tiền tệ và không gian chính trị để triển khai cứu trợ có thể bị hạn chế hơn so với các cuộc khủng hoảng trước đây. 11314