Việt Nam có thể trở lại thị trường trái phiếu USD với đợt phát hành 500 triệu–1 tỷ USD

Việt Nam đang cân nhắc, chứ chưa phê duyệt, việc phát hành trái phiếu Chính phủ bằng đô la Mỹ ra thị trường quốc tế lần đầu tiên kể từ năm 2014. Phương án đang được trao đổi với các ngân hàng đầu tư là trái phiếu USD kỳ hạn 10 năm, quy mô khoảng 500 triệu đến 1 tỷ USD. Một ngân hàng đề xuất quy mô 1 tỷ USD, trong khi một tổ chức khác đưa ra mức coupon tham chiếu gần 7%. 2

Các điều khoản dự kiến và tình trạng hiện nay

Bộ Tài chính đang thảo luận với các ngân hàng đầu tư về những điều khoản có thể áp dụng. Đề xuất nổi bật là trái phiếu kỳ hạn 10 năm bằng USD, quy mô từ 500 triệu đến 1 tỷ USD, với coupon khoảng 7%. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc có tiến hành phát hành hay không. 2

Tiền huy động sẽ được dùng vào đâu?

Theo các nguồn tin, vốn thu được có thể dành cho đầu tư hạ tầng và những dự án khác. Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân ít nhất 10%/năm đến năm 2030, nên nhu cầu vốn cho các công trình và chương trình đầu tư là rất lớn. 2

Việc vay trên thị trường quốc tế cũng có thể giúp đa dạng hóa nguồn vốn, thay vì để các ngân hàng trong nước tiếp tục gánh phần lớn nhu cầu tín dụng cho đầu tư nội địa. 2

Vì sao có thể hoãn hoặc không phát hành?

Yếu tố then chốt là chi phí vốn bằng USD. Khi lợi suất quốc tế tăng trong bối cảnh giá dầu cao và lạm phát, giới chức đang đánh giá liệu mức chi phí này có xứng đáng với lợi ích của việc mở rộng nguồn tài trợ hay không. 2

Mức coupon gần 7% của trái phiếu USD dự kiến sẽ cao hơn đáng kể so với chi phí vay trong nước. Từ đầu năm, Việt Nam đã phát hành hơn 9 tỷ USD trái phiếu Chính phủ trên thị trường nội địa; coupon bình quân của trái phiếu kỳ hạn 10 năm là 4,2%, tăng từ 3,1% một năm trước đó. 2

So với đợt phát hành năm 2014

Lần phát hành trái phiếu Chính phủ ra quốc tế gần nhất của Việt Nam là năm 2014: quy mô 1 tỷ USD, kỳ hạn 10 năm, coupon 4,8%. Việt Nam cũng từng phát hành trái phiếu quốc tế vào các năm 2010 và 2005. 2

Nếu coupon hiện nay ở quanh 7%, điều đó cho thấy điều kiện vay vốn toàn cầu đã kém thuận lợi hơn đáng kể so với năm 2014. 2

Bức tranh huy động vốn từ nước ngoài đang thay đổi

Đề xuất này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam có dấu hiệu cởi mở hơn với các nguồn vốn nước ngoài. Dù nợ công được ước tính tương đương khoảng 37% GDP năm trước, Việt Nam vốn thận trọng với vay nợ nước ngoài. Dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm, định hướng này phần nào nới lỏng để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng nhanh trong lúc thương mại toàn cầu còn nhiều bất định — một yếu tố đặc biệt quan trọng với nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu. 2

Một số diễn biến cùng chiều gồm:

• Ngân hàng Nhà nước nâng trần vay nước ngoài hằng năm của khu vực tư nhân lên 6,1 tỷ USD trong năm 2026, từ 5,5 tỷ USD năm 2025; đồng thời đang cân nhắc khả năng tăng thêm. 2
• VPBank ký khoản vay nước ngoài trị giá 1,44 tỷ USD vào tháng 6. 2
• Vingroup phát hành trái phiếu 5 năm niêm yết tại Vienna trị giá 350 triệu USD với coupon 5,75% vào tháng 4, và có kế hoạch phát hành riêng một lô trái phiếu Hàn Quốc kỳ hạn 3 năm, quy mô tương đương 338 triệu USD, với coupon 8%. 2
• Chính phủ cũng đã đồng ý tiếp nhận các khoản vay phát triển từ Nhật Bản và Đức, sau giai đoạn để chưa sử dụng hàng tỷ USD nguồn tài chính phát triển sẵn có. 2

Tóm lại, đây không nhất thiết là phản ứng trước một thiếu hụt vốn tức thời. Đợt phát hành, nếu được thông qua, chủ yếu nhằm mở rộng nền tảng huy động vốn cho chương trình tăng trưởng và đầu tư đến năm 2030. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào sự đánh đổi giữa lợi ích đa dạng hóa nguồn tài chính và chi phí vay USD cao hơn đáng kể. 2