Kushner nói Mỹ đã dùng hệ quả vụ không kích Doha để ép tiến trình thỏa thuận Gaza

Jared Kushner cho biết chính quyền Trump đã coi hệ quả ngoại giao của vụ Israel không kích nhằm vào các lãnh đạo Hamas tại Doha, Qatar, là một đòn bẩy đàm phán. Theo cách kể của ông, chiến dịch không đạt mục tiêu quân sự, khiến Israel bị cô lập quốc tế và mở ra cơ hội để Washington thúc ép Jerusalem chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn cùng trao đổi con tin ở Gaza. 315

Kushner đã nói gì?

Kushner mô tả vụ không kích Doha là “một việc tồi tệ” và nói chiến dịch này “không thành công với tư cách một hoạt động quân sự”, dẫn đến việc Israel bị “cô lập trên toàn cầu”. Ông nói các nhà đàm phán Mỹ đã tận dụng hoàn cảnh đó “để thúc đẩy họ đạt một thỏa thuận mà đến hôm nay họ khá hài lòng”. 313

Lập luận của Kushner không phải rằng cuộc không kích tự nó tạo ra thỏa thuận nhờ thành công quân sự. Trái lại, ông cho rằng chính các hệ quả chính trị — sự lên án từ bên ngoài và vị thế ngoại giao suy yếu của Israel — đã tạo thêm đòn bẩy cho phía Mỹ đối với một thỏa thuận vốn đã được thảo luận từ trước. 915

Cuộc tấn công ngày 9/9/2025 nhắm vào các nhân vật Hamas ở thủ đô Doha. Hamas nói các lãnh đạo cấp cao của họ sống sót; theo thông tin được BBC dẫn lại, năm thành viên Hamas cấp thấp hơn và một sĩ quan an ninh Qatar đã thiệt mạng. Qatar lên án vụ tấn công là hành vi xâm phạm chủ quyền của nước này. 1719

Cuối tháng đó, theo tường thuật về thông tin từ Nhà Trắng, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã nói với Thủ tướng Qatar rằng ông lấy làm tiếc về cái chết của sĩ quan Qatar và việc xâm phạm chủ quyền Qatar, đồng thời cam kết Israel sẽ không tiến hành một cuộc tấn công như vậy lần nữa. 17

Likud giải thích theo hướng ngược lại

Đảng Likud của ông Netanyahu bác bỏ cách Kushner lý giải vai trò của chiến dịch Doha. Likud nói quyết định mở rộng chiến dịch tại Gaza City, tấn công các lãnh đạo Hamas ở Qatar và sức ép từ Tổng thống Donald Trump đã khiến Hamas từ bỏ các yêu sách và đồng ý thả những con tin còn lại.

Hai phía vì thế đưa ra hai cách nhìn khác nhau về quan hệ nhân quả:

• Theo Kushner: thất bại của cuộc không kích và sự cô lập sau đó đã giúp Mỹ có thêm sức ép với Israel. 313
• Theo Likud: sức ép quân sự của Israel, bao gồm cả chiến dịch Doha, phát đi tín hiệu rằng lãnh đạo Hamas không có nơi trú ẩn an toàn và làm gia tăng sức ép lên Hamas.

Đây là các đánh giá chính trị của những bên trực tiếp liên quan, không phải bằng chứng độc lập xác định rằng chỉ một hành động riêng lẻ đã buộc các bên đạt thỏa thuận.

Vì sao việc triển khai sau đó bế tắc?

Trọng tâm tranh cãi đã chuyển từ việc đạt thỏa thuận ngừng bắn ban đầu sang câu hỏi Gaza sẽ được quản lý và chuyển tiếp ra sao. Lộ trình được Mỹ hậu thuẫn dự kiến Hamas từ bỏ vũ khí và quyền điều hành, Israel rút lực lượng, quyền quản trị được chuyển sang một cơ cấu Palestine thay thế Hamas, đồng thời tính đến một lực lượng ổn định quốc tế.

Tuy nhiên, các bên bất đồng về trình tự. Reuters đưa tin tháng 8/2026 rằng đàm phán khép lại mà không có đột phá, khi Israel và Hamas vẫn giữ nguyên các yêu cầu cốt lõi. Khuôn khổ được đề cập gồm việc Hamas giải giáp theo từng giai đoạn song hành với việc Israel rút quân; Hamas nói việc thực hiện phụ thuộc vào việc Israel hoàn thành cam kết của mình trước.

Trong khi đó, Israel tuyên bố sẽ không tái bố trí hoặc rút quân thêm nếu Hamas chưa giải giáp toàn diện. Các quan chức Mỹ và Israel cũng gắn việc tái thiết với tiến trình phi quân sự hóa.

Câu hỏi then chốt vẫn chưa có lời giải

Phát biểu của Kushner cho thấy ông tin thỏa thuận tháng 10/2025 trở nên khả thi vì các nhà đàm phán Mỹ đã tận dụng thế yếu ngoại giao của Israel sau Doha để thúc đẩy nhượng bộ. Đảng cầm quyền của Israel lại cho rằng chính sự kiện đó nên được hiểu là một phần của chiến dịch gây sức ép lên Hamas.

Dù cách diễn giải nào đúng hơn, vấn đề lớn hơn vẫn là khâu triển khai: giải giáp có thể kiểm chứng, thời điểm và phạm vi Israel rút quân, tái thiết Gaza, cùng khả năng một cơ cấu hành chính không do Hamas kiểm soát có thể tiếp quản quyền điều hành tại đây.