Vì sao airBaltic nộp đơn phá sản Chapter 11 tại Mỹ và kế hoạch xử lý khoản nợ 583 triệu USD

Việc airBaltic nộp đơn bảo hộ phá sản theo Chapter 11 tại Tòa Phá sản liên bang khu vực Southern District of New York không đồng nghĩa hãng ngừng bay. Đây là cơ chế tái tổ chức dưới sự giám sát của tòa án Mỹ, cho phép doanh nghiệp tiếp tục vận hành trong khi thương lượng lại các khoản nợ và nghĩa vụ hợp đồng.

Với airBaltic, cú sốc giá nhiên liệu bay liên quan đến chiến sự Iran đã đẩy một vấn đề tài chính vốn tồn tại từ trước đến ngưỡng không thể duy trì: thanh khoản yếu, đòn bẩy nợ cao, các thị trường trung chuyển ở phía đông bị thu hẹp và quy mô đội bay được xây dựng cho một chiến lược tăng trưởng không còn phù hợp. 25

Áp lực tài chính đã tích tụ từ trước

Năm 2025, airBaltic đạt doanh thu khoảng 779,3 triệu euro nhưng vẫn lỗ ròng 44,3 triệu euro. Khoản lỗ quý I/2026 được báo cáo ở mức xấp xỉ 70 triệu euro. Trong bối cảnh đó, chi phí nhiên liệu tăng mạnh làm suy giảm thêm dòng tiền, khiến khoảng 583 triệu USD nợ vay và nghĩa vụ thuê tài chính ngày càng khó phục vụ. 25

Hãng cũng chịu hệ quả từ việc mất lưu lượng khách nối chuyến qua Nga, Belarus và Ukraine. Đội bay đồng nhất Airbus A220-300 vẫn có lợi thế về vận hành, nhưng quy mô 54 chiếc đã trở nên quá lớn so với nhu cầu và điều kiện kinh tế mới. 58

Vì sao không đạt được thỏa thuận ngoài tòa án?

Trước khi nộp đơn Chapter 11, airBaltic từng tìm cách huy động tối đa 257 triệu euro qua khoản nợ siêu ưu tiên, đáo hạn năm 2027. Khoản vay mới này sẽ được ưu tiên hoàn trả trước các trái phiếu hiện hữu đáo hạn năm 2029, vì vậy làm gia tăng lo ngại của các trái chủ hiện tại. Các bên không đạt được sự đồng thuận cần thiết. 14

Fitch Ratings nhận định lựa chọn của hãng sẽ “khá hạn chế” nếu không có nguồn vốn bên ngoài và ước tính airBaltic cần 156 triệu euro tài trợ trong ngắn hạn để tiếp tục hoạt động. Các trái phiếu hiện hữu trị giá 380 triệu euro, với lãi suất cao, cũng đã làm thu hẹp đáng kể dư địa tài chính; hãng còn nhận 30 triệu euro hỗ trợ khẩn cấp từ nhà nước. 14

Gói 350 triệu euro để duy trì hoạt động

Trong hồ sơ Chapter 11, airBaltic có cam kết 350 triệu euro tài trợ cho doanh nghiệp đang tái tổ chức, thường gọi là DIP financing. Đây là nguồn tiền giúp hãng thanh toán lương nhân viên, tiền nhiên liệu, nhà cung ứng, phí sân bay và nghĩa vụ với bên cho thuê máy bay trong thời gian tái cấu trúc. 27

Lãi suất của khoản DIP được báo cáo vào khoảng 12%, nên đây là vốn đắt đỏ. Tuy nhiên, mục tiêu là ngăn một kịch bản cạn tiền và dừng khai thác hỗn loạn, đồng thời tạo thời gian để hãng đàm phán với chủ nợ và bên cho thuê. 27

Kế hoạch xử lý khoản nghĩa vụ khoảng 583 triệu USD

Chapter 11 tạo khuôn khổ pháp lý để airBaltic thương lượng lại cấu trúc nghĩa vụ khoảng 583 triệu USD. Các phương án có thể bao gồm:

• hoán đổi hoặc điều chỉnh các khoản nợ;
• gia hạn kỳ hạn thanh toán;
• đàm phán lại hợp đồng thuê máy bay;
• hoàn trả một số máy bay cho bên cho thuê;
• chuyển đổi một phần nợ thành vốn cổ phần.

Chưa có phương án cuối cùng được bảo đảm. Một nhóm chủ nợ được cho là thiên về thanh lý, trong khi hồ sơ tín nhiệm CCC- của hãng cho thấy rủi ro thực hiện tái cơ cấu vẫn rất lớn. airBaltic đặt mục tiêu hoàn tất và thoát khỏi Chapter 11 vào tháng 6/2027. 14

Thu nhỏ đội bay và mạng bay để giảm chi phí

Kế hoạch vận hành dự kiến mang lại khoảng 44 triệu euro cải thiện lợi nhuận mỗi năm thông qua thu hẹp mạng bay, giảm chi phí cố định và nâng hiệu quả hoạt động. Trọng tâm là giảm đội bay Airbus A220-300 từ 54 xuống khoảng 36 chiếc vào cuối năm 2026. 58

Việc thu hẹp này phản ánh thay đổi về nhu cầu và kinh tế khai thác, hơn là vấn đề về tính đồng nhất của đội bay. Một đội bay một loại máy bay vốn giúp tiết kiệm chi phí đào tạo, bảo dưỡng và điều hành, nhưng vẫn có thể trở thành gánh nặng khi quy mô vượt quá mạng bay có thể tạo lợi nhuận.

Hành khách có bị ảnh hưởng không?

Theo airBaltic, các chuyến bay, vé đã mua, dịch vụ khách hàng và hoạt động thường nhật sẽ tiếp tục trong quá trình tái cơ cấu. 713

Về sở hữu, Chính phủ Latvia hiện giữ 88,37% cổ phần, còn Lufthansa nắm 10%. Quá trình tái tổ chức có thể mở đường cho vốn mới, sự tham gia lớn hơn của Lufthansa, một nhà đầu tư chiến lược khác, hoặc việc pha loãng tỷ lệ sở hữu của nhà nước. Tuy nhiên, chưa có lựa chọn nào được xác nhận; việc huy động vốn mới nhiều khả năng sẽ đi kèm thay đổi đáng kể về quyền lợi của chủ nợ và cổ đông. 5

Tóm lại, airBaltic đang đổi nguy cơ thiếu tiền mặt và xung đột với chủ nợ trong ngắn hạn lấy nguồn vốn DIP đắt đỏ cùng sự bảo vệ của tòa án. Thành công của kế hoạch phụ thuộc vào khả năng cắt giảm đội bay và chi phí đủ nhanh, khôi phục biên lợi nhuận bền vững, đồng thời thuyết phục chủ nợ rằng tái tổ chức mang lại giá trị tốt hơn thanh lý.