Amodei, Altman và Musk hiếm hoi đồng thuận: AI tiền tuyến cần được phát triển chậm hơn

Sự việc tạo ra một liên minh công khai khá bất thường giữa các đối thủ trong ngành AI: Dario Amodei, CEO Anthropic, kêu gọi giảm có chủ đích tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI tiền tuyến; CEO OpenAI Sam Altman và nhà sáng lập xAI Elon Musk ủng hộ định hướng chung này. Tuy vậy, không có bằng chứng cho thấy các tác tử AI mất kiểm soát đã chiếm Internet, OpenAI đã chính thức hoãn IPO, hay một thỏa thuận quốc tế mang tính ràng buộc về việc tạm dừng AI đã được thông qua. 16

Cảnh báo của Amodei thực chất nói gì?

Amodei cảnh báo rằng nếu không giảm tốc, trong vòng 6 đến 12 tháng, AI có thể đủ năng lực điều hành một “bầy” tác tử để kiểm soát phần lớn Internet. Đây là một đánh giá rủi ro hướng tới tương lai, không phải thông báo rằng kịch bản đó đã diễn ra. 1

Ông không đề xuất dừng hoàn toàn nghiên cứu AI. Thay vào đó, Anthropic muốn dùng khoảng thời gian có được từ việc giảm tốc để tăng cường hàng rào bảo vệ, gồm giám sát từ bên ngoài, các thực hành an toàn dùng chung trong ngành và phối hợp quốc tế. 16

Một điểm đáng chú ý trong lộ trình là cho các tổ chức đánh giá độc lập quyền tiếp cận ở mức đủ sâu để kiểm tra cơ chế an toàn của công ty, theo dõi sự cố và đánh giá mức độ mô hình hoạt động đúng với mục tiêu an toàn trong quá trình huấn luyện.

Altman và Musk ủng hộ, nhưng chưa có quyết định hoãn IPO

Altman đồng tình với việc “điều tiết nhịp độ” tiến bộ ở tuyến AI tiền tuyến và ủng hộ các biện pháp an toàn bổ sung, trong đó có ý tưởng về các đơn vị đánh giá độc lập. 6

Một số bài báo mô tả khả năng OpenAI hoãn đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) để ưu tiên an toàn. Tuy nhiên, thông tin này được nêu như một khả năng hoặc đề xuất, không phải xác nhận về một quyết định hoãn IPO chính thức. 67

Musk cũng ủng hộ lời kêu gọi của Amodei, dù xAI của ông cạnh tranh trực tiếp trong cuộc đua phát triển AI. 6

Báo cáo về việc Claude bị lạm dụng làm nền cho lo ngại

Lời kêu gọi được đưa ra sau khi Anthropic công bố đã ngăn chặn các nỗ lực bị cáo buộc lạm dụng Claude cho nghiên cứu có thể liên quan đến vũ khí sinh học và hoạt động mạng đáng ngờ. Công ty cũng cáo buộc các đối thủ Trung Quốc tìm cách lấy hoặc tái tạo năng lực liên quan đến Claude. Đây là các cáo buộc của Anthropic, chưa phải kết luận được cơ quan độc lập phân xử. 23

Báo cáo của Anthropic giúp minh họa mối lo ngại trọng tâm: mô hình AI ngày càng có thể tự động hóa nhiều bước trong các hoạt động nguy hại, từ tấn công mạng đến nghiên cứu sinh học nhạy cảm. Nhưng điều đó không đồng nghĩa mọi hành vi được nhắc tới đã dẫn đến thiệt hại thực tế ở quy mô mà Amodei cảnh báo.

Trump chọn ưu tiên cạnh tranh với Trung Quốc

Tổng thống Donald Trump bác bỏ ý tưởng Mỹ cần giảm tốc đáng kể. Ông đặt AI trong khung cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc và phát biểu: “whoever wins AI, wins” (“ai thắng AI thì người đó thắng”). 10

Lập trường này thuộc nhóm quan điểm cho rằng việc Mỹ đơn phương chậm lại hoặc áp quy định quá nặng có thể làm nước này mất lợi thế công nghệ và an ninh quốc gia.

Tranh luận vẫn chia rẽ

• Các tiếng nói đặt an toàn lên trước, trong đó có Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, cho rằng việc doanh nghiệp tự nguyện giảm tốc là chưa đủ. Ông kêu gọi Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hướng tới một hiệp ước tạm dừng phát triển AI tiên tiến và cấm siêu trí tuệ nhân tạo. 5
• Nhóm theo đuổi tăng tốc và đặt nặng an ninh quốc gia lo ngại nhường lợi thế cho Trung Quốc, nên hoài nghi một lệnh tạm dừng đơn phương hoặc các quy định quá nghiêm. Phản ứng của Trump phù hợp với cách tiếp cận này. 10
• Vì thế, tranh luận tại Quốc hội Mỹ và trên thị trường tập trung vào ba câu hỏi: các cam kết tự nguyện của doanh nghiệp có đủ hiệu lực không; liệu Quốc hội có nên ban hành quy tắc bắt buộc cho AI tiền tuyến; và việc giảm tốc đột ngột có thể gây ra rủi ro cạnh tranh lẫn rủi ro thị trường ra sao.

Các nguồn được xem xét chưa cung cấp đủ bằng chứng để khẳng định các lập trường cụ thể được gán cho Mike Johnson, Hakeem Jeffries, David Sacks, Alex Karp, Josh Gottheimer hoặc các nhà đầu tư cụ thể. Tương tự, ngoài đề xuất của Sanders, chưa có cơ sở xác nhận một chương trình nghị sự Trump - Tập Cận Bình đã được thống nhất; chi tiết về việc Jacob Coxon từ chức cũng chưa được xác minh đầy đủ trong các nguồn này.