Iraq mở lại từng phần các cửa khẩu với Iran sau vụ tấn công bằng drone

Iraq bắt đầu mở lại theo từng giai đoạn ba cửa khẩu với Iran sau thời gian đóng ngắn để phục vụ điều tra an ninh. Baghdad và Riyadh đều cho biết các drone tấn công đường ống dầu East-West của Saudi Arabia đã được phóng từ lãnh thổ Iraq. Cách xử lý này nhằm vừa ngăn nguy cơ xảy ra thêm các vụ tấn công và giảm leo thang ngoại giao, vừa tránh làm gián đoạn quá lâu việc đi lại cùng thương mại quan trọng giữa Iraq và Iran. 211

Lịch mở lại các cửa khẩu

• Shalamcheh và Al-Shib: Lưu thông hành khách được khôi phục lúc 6 giờ sáng Chủ nhật, 13/9.
• Shalamcheh: Hoạt động thương mại dự kiến trở lại lúc 6 giờ sáng thứ Hai, 14/9.
• Mandali: Hoạt động thương mại dự kiến trở lại lúc 6 giờ sáng thứ Ba, 15/9.
• Al-Shib: Hoạt động thương mại dự kiến trở lại lúc 6 giờ sáng thứ Năm, 17/9. 11

Trong lúc ba cửa khẩu này bị rà soát, các cửa khẩu Zurbatiyah và Al-Mundhariyah vẫn tiếp nhận cả hành khách lẫn hàng hóa 24/24 giờ. Cửa khẩu Bashmakh tại Khu vực Kurdistan cũng tiếp tục hoạt động. 11

Vì sao Iraq phải đóng cửa và siết an ninh?

Giới chức Iraq phát hiện thiết bị phóng drone gần Al-Shib, thuộc tỉnh Maysan, sát biên giới Iran. Sau đó, Baghdad tăng cường thu thập tình báo, kiểm tra và rà soát cơ chế kiểm soát biên giới.

Thủ tướng Ali al-Zaidi đã cách chức Chỉ huy Chiến dịch Maysan và yêu cầu điều tra đơn vị này. Sau đó, người đứng đầu cảnh sát tỉnh cũng bị miễn nhiệm, còn một số quan chức an ninh cấp cao bị chuyển hồ sơ để điều tra. 118

Tuy nhiên, danh tính thủ phạm vẫn chưa được xác định công khai. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm. Phong trào Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, tên gọi chung thường dùng cho các nhóm vũ trang Iraq thân Iran, đã phủ nhận liên quan. Vì vậy, thông tin hiện có xác lập địa điểm phóng drone, nhưng chưa phải bằng chứng công khai về bên thực hiện vụ tấn công. 11

Phản ứng của Iraq, Iran và Saudi Arabia

Iran đề nghị tiến hành điều tra chung về các bệ phóng drone gần biên giới chung, và Iraq đã chấp thuận. Về phía Saudi Arabia, Riyadh đồng ý với đề nghị của Baghdad là tạm hoãn phản ứng quân sự tức thời, để Iraq có thời gian truy tìm thủ phạm và ngăn các vụ phóng tiếp theo. 511

Ông al-Zaidi khẳng định Iraq sẽ không trở thành “đấu trường cho các cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia”, cũng không để lãnh thổ nước này bị dùng làm bàn đạp tấn công các nước láng giềng. Thông điệp của Baghdad là đồng thời tái khẳng định quyền kiểm soát của nhà nước, tăng cường an ninh biên giới và duy trì luồng đi lại dân sự, thương mại với Iran. 11

Áp lực tăng cao vì vai trò của đường ống East-West

Saudi Arabia đã tạm ngừng vận hành đường ống East-West sau vụ tấn công. Tuyến này đặc biệt quan trọng vì có thể giúp Saudi Arabia giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, nơi hoạt động vận chuyển bị gián đoạn. Điều đó khiến Iraq chịu sức ép lớn hơn trong việc chứng minh rằng lãnh thổ của mình sẽ không làm xung đột khu vực lan rộng. 13