Nhiên liệu phản lực tăng vọt: vé máy bay và lợi nhuận hãng bay sẽ chịu sức ép ra sao?

Giá dầu Brent duy trì trên 100 USD/thùng cùng nhiên liệu phản lực quanh 4,04 USD/gallon sẽ gây sức ép đáng kể lên chi phí của các hãng hàng không. Hệ quả có khả năng là giá vé cao hơn, giảm số chuyến hoặc giảm công suất khai thác, và lợi nhuận bị bào mòn — đặc biệt đối với những hãng ít sử dụng hợp đồng phòng hộ giá nhiên liệu (fuel hedging).

Điểm quan trọng là giá nhiên liệu bay không chỉ phản ánh giá dầu thô. Chênh lệch giữa giá sản phẩm tinh chế và dầu thô, thường gọi là crack spread, cũng đã nới rộng. Vì vậy, chi phí nhiên liệu thực tế của hãng bay có thể tăng nhanh hơn mức biến động của dầu Brent.

Nhiên liệu phản lực đắt hơn nhiều so với giả định của hãng bay

Mức 4,04 USD/gallon cao hơn 62% so với thời điểm xung đột Iran bắt đầu và vượt vùng 3,15–3,80 USD/gallon mà các hãng hàng không Mỹ dự tính cho quý III. Quy đổi, mức này tương đương khoảng 170 USD/thùng nhiên liệu phản lực — cao hơn đáng kể giá dầu thô, cho thấy biên lợi nhuận lọc dầu đã tăng mạnh. 5

Nói cách khác, ngay cả khi Brent chỉ quanh 100 USD/thùng, hóa đơn nhiên liệu của hãng bay vẫn có thể bị đội lên mạnh vì họ mua nhiên liệu phản lực đã qua tinh chế, chứ không mua dầu thô.

Giá vé có thể tăng, nhưng không phải ngay lập tức ở mọi thị trường

Trong ngắn hạn, một số hãng có thể hấp thụ một phần cú sốc thay vì chuyển toàn bộ sang hành khách. Chris Sununu, CEO của Airlines for America — hiệp hội đại diện cho các hãng hàng không lớn của Mỹ — cho biết các hãng đang “gánh” một phần chi phí nhiên liệu và không dự báo giá vé sẽ tăng vọt ngay lập tức. 67

Tuy nhiên, đó chỉ là vùng đệm tạm thời. Nếu giá nhiên liệu giao ngay tiếp tục cao hơn các giả định lập kế hoạch, biên lợi nhuận sẽ suy giảm và lý do để tăng giá vé trong các giai đoạn sau sẽ mạnh hơn.

Dữ liệu giá vé đã phản ánh áp lực này: Hopper Technology Solutions ước tính giá vé nội địa trung bình tại Mỹ trong mùa thu là 326 USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. 16

Cắt giảm chuyến bay là phương án thay thế cho việc tăng giá vé

Khi nhu cầu đi lại không đủ mạnh để hãng bay chuyển hết chi phí sang khách hàng, họ có thể giảm số chuyến hoặc thu hẹp công suất. Đây là cách hạn chế bán ghế với mức giá không đủ bù chi phí nhiên liệu cao.

Ryanair đã hạ mục tiêu lưu lượng hành khách xuống 214 triệu, từ 216 triệu, với lý do cần giảm mức độ tiếp xúc với nhiên liệu mùa đông chưa được phòng hộ giá. 1415 Các đối thủ có tỷ lệ phòng hộ thấp hơn có thể chịu áp lực lớn hơn trong việc thu hẹp công suất; trong kịch bản nghiêm trọng, một số hãng yếu về tài chính có thể khó duy trì hoạt động. 15

Hợp đồng phòng hộ giúp trì hoãn cú sốc, không loại bỏ nó

Ryanair đã phòng hộ 80% nhu cầu nhiên liệu năm 2027 ở mức 67 USD/thùng, tạo lớp bảo vệ đáng kể trong ngắn hạn. 10 Nhưng mức bảo vệ này không kéo dài mãi: khi hợp đồng đáo hạn, hãng phải mua tỷ trọng nhiên liệu lớn hơn theo giá thị trường hiện hành.

CEO Michael O’Leary của Ryanair cho rằng nếu giá dầu vẫn cao sang năm 2027, giá vé sẽ có một đợt tăng “đáng kể”. Ông cũng nói triển vọng giá vé giai đoạn từ tháng 12 đến tháng 3 còn rất bất định, dù dự báo giá vé trong quý từ tháng 7 đến tháng 9 chỉ giảm nhẹ so với cùng kỳ. 12

Vì vậy, rủi ro chính không chỉ là một đợt tăng giá vé tức thời, mà là lạm phát giá vé bị trì hoãn sang năm 2027 khi các lớp phòng hộ mỏng đi.

Vì sao giá vé có thể vẫn cao ngay cả khi nhiên liệu hạ nhiệt?

Giá nhiên liệu giảm không đồng nghĩa giá vé giảm tương ứng. Khi công suất khai thác vẫn hạn chế và nhu cầu còn đủ vững, hãng bay có thể duy trì giá vé để bù phần chi phí đã phát sinh hoặc bảo vệ lợi nhuận. Reuters từng ghi nhận rằng công suất thắt chặt có thể giúp các hãng giữ giá vé cao dù nhiên liệu rẻ hơn. 4

Tại thị trường Vùng Vịnh, các nhà phân tích cũng cảnh báo giá vé có thể duy trì ở mức cao dù nhiên liệu tạm thời đi xuống, do nhu cầu, nguồn cung ghế hạn chế và chi phí vận hành vẫn lớn. 9

Điều hành khách cần theo dõi

Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài và giá dầu, crack spread nhiên liệu phản lực tiếp tục cao, các chặng bay dài, chuyến bay dịp lễ cao điểm và đường bay có ít lựa chọn cạnh tranh có thể chịu áp lực tăng giá rõ hơn. Ngược lại, nếu giá vé tăng quá nhanh làm nhu cầu du lịch tự túc suy yếu, các hãng sẽ phải cân bằng giữa ba lựa chọn: chấp nhận lợi nhuận thấp hơn, cắt chuyến bay hoặc chỉ tăng giá mạnh vào những ngày cao điểm. 112

Tóm lại, mức Brent trên 100 USD/thùng và nhiên liệu phản lực quanh 4,04 USD/gallon không nhất thiết lập tức khiến mọi vé máy bay tăng vọt. Nhưng nếu mặt bằng này kéo dài, ngành hàng không khó tránh khỏi chi phí cao hơn, công suất chặt hơn và áp lực tăng giá vé ngày càng lớn — rõ nét nhất khi các hợp đồng phòng hộ hết hiệu lực trong năm 2027. 1415