Nợ cho AI có thể làm đảo chiều thị trường tín dụng doanh nghiệp

Việc xây dựng hạ tầng AI đang không chỉ là câu chuyện của cổ phiếu công nghệ, mà ngày càng trở thành câu chuyện của thị trường trái phiếu. BNP Paribas cảnh báo làn sóng vay nợ để đầu tư vào AI và trung tâm dữ liệu có thể chấm dứt đợt tăng giá kéo dài nhiều năm của tín dụng doanh nghiệp.

Điểm mấu chốt không phải các hãng công nghệ đám mây quy mô rất lớn — thường được gọi là hyperscaler — bỗng trở thành bên đi vay yếu. Rủi ro nằm ở quy mô phát hành: nếu lượng trái phiếu mới vượt quá sức hấp thụ của nhà đầu tư, thị trường sẽ phải điều chỉnh bằng lợi suất cao hơn và chênh lệch tín dụng rộng hơn. 3

Từ khan hiếm sang dư dả trái phiếu

BNP Paribas ước tính các hyperscaler có thể bán khoảng 400 tỷ USD trái phiếu vào năm tới. Cùng lúc đó, nguồn cung thuần trên toàn bộ thị trường thu nhập cố định được dự báo đạt mức kỷ lục 3,7 nghìn tỷ USD. 10

Trong nhiều năm, nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao tương đối hạn chế đã hỗ trợ định giá và giữ chênh lệch tín dụng ở mức hẹp. Nhưng khi chính phủ và doanh nghiệp cùng gia tăng vay nợ, lợi thế “khan hiếm” này suy giảm. Nhà đầu tư sẽ cần được trả thêm để mua lượng trái phiếu mới ngày một lớn.

Phần bù đó thể hiện qua chênh lệch tín dụng: mức lợi suất bổ sung mà doanh nghiệp phải trả so với trái phiếu chính phủ có kỳ hạn tương đương. BNP dự báo đến cuối năm 2026, chênh lệch trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư bằng euro có thể nới thêm khoảng 6 điểm cơ bản, còn chênh lệch của trái phiếu hạng đầu tư bằng USD nới khoảng 7 điểm cơ bản.

Vì sao đầu tư AI làm thay đổi bài toán tín dụng?

Trước đây, các tập đoàn công nghệ lớn có thể dùng phần lớn dòng tiền từ hoạt động kinh doanh để tài trợ đầu tư. Tuy nhiên, cuộc đua AI — bao gồm trung tâm dữ liệu, chip, điện năng và hạ tầng mạng — đã khiến trái phiếu trở thành một nguồn vốn quan trọng hơn.

JPMorgan Asset Management ước tính hyperscaler có thể phát hành 300 tỷ USD trái phiếu hạng đầu tư trong 12 tháng tới. Xa hơn, hệ sinh thái trung tâm dữ liệu có thể cần khoảng 5 nghìn tỷ USD đến năm 2030, trong đó xấp xỉ 2 nghìn tỷ USD được tài trợ qua thị trường tín dụng hạng đầu tư. 813

Quy mô này đủ lớn để tác động toàn thị trường. JPMorgan ước tính trái phiếu do hyperscaler phát hành có thể chiếm 9% tổng lượng phát hành trái phiếu hạng đầu tư bằng USD trong năm 2026, tăng mạnh từ tỷ trọng 2% giai đoạn 2022–2024.

Vì thế, câu hỏi của thị trường không còn đơn thuần là liệu có trái phiếu chất lượng cao để mua hay không, mà là: mức lợi suất nào mới đủ để nhà đầu tư hấp thụ lượng nợ mới này?

Nhà đầu tư đã bắt đầu đòi hỏi mức giá tốt hơn

Một số dấu hiệu cho thấy quá trình định giá lại đang diễn ra. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết nhu cầu mạnh đối với trái phiếu hyperscaler phát hành bằng euro đã suy yếu sau giữa năm 2026: tỷ lệ đăng ký mua so với quy mô thương vụ bắt đầu giảm, trong khi nhà đầu tư yêu cầu bù đắp cao hơn trước rủi ro chi tiêu vốn AI và phát hành nợ tăng lên.

Tại Mỹ, lượng nợ do hyperscaler AI phát hành đã đạt 220 tỷ USD tính đến ngày 10/8, theo dữ liệu BNP Paribas được Reuters dẫn lại. Reuters cũng ghi nhận dấu hiệu nhà đầu tư bắt đầu mệt mỏi khi phải hấp thụ làn sóng vay nợ phục vụ AI. 2

Theo JPMorgan Asset Management, chênh lệch tín dụng của hyperscaler đã nới khoảng 30 điểm cơ bản từ đầu năm đến nay, trong khi chỉ số trái phiếu hạng đầu tư USD nói chung chỉ nới 2 điểm cơ bản. Sau khi điều chỉnh theo kỳ hạn, chênh lệch của hyperscaler vào khoảng 105 điểm cơ bản, so với gần 80 điểm cơ bản của thị trường chung.

Các tổ chức khác cũng nhìn thấy áp lực nguồn cung

Dự báo về con số cụ thể có khác nhau, nhưng nhiều định chế lớn đều nhìn thấy một chu kỳ tài trợ đặc biệt lớn phía trước:

• Morgan Stanley ước tính tổng phát hành liên quan đến AI và hyperscaler có thể lên tới 400 tỷ USD trái phiếu hạng đầu tư, cộng thêm 65 tỷ USD nợ lợi suất cao và khoản vay. 11
• Goldman Sachs cho rằng hoạt động phát hành trái phiếu của các hyperscaler lớn sẽ tiếp tục tăng để tài trợ đầu tư AI; Reuters cho biết nhà đầu tư đang chọn lọc hơn trước lượng cung ngày càng lớn. 6
• JPMorgan Asset Management ước tính riêng hyperscaler có thể phát hành 300 tỷ USD trái phiếu hạng đầu tư trong năm tới, còn toàn bộ hệ sinh thái trung tâm dữ liệu có thể cần khoảng 2 nghìn tỷ USD tài trợ qua thị trường hạng đầu tư đến năm 2030. 813

Các ước tính này không đồng nghĩa một đợt suy giảm tín dụng là không thể tránh khỏi. Nhưng chúng cho thấy khối lượng phát hành — chứ không chỉ sức khỏe tài chính của từng doanh nghiệp — đã trở thành biến số then chốt đối với triển vọng trái phiếu doanh nghiệp.

Rủi ro chuyển sang giai đoạn “cuối chu kỳ”

Luận điểm của BNP có thể hiểu là nguy cơ dịch chuyển từ môi trường giữa chu kỳ sang cuối chu kỳ. Trong giai đoạn trước, nguồn cung hạn chế và chênh lệch hẹp nâng đỡ trái phiếu doanh nghiệp. Sang giai đoạn mới, nhu cầu vốn lớn hơn có thể buộc bên phát hành phải trả lợi suất cao hơn và mức bù rủi ro lớn hơn để thu hút người mua.

Tác động có thể không dừng ở các công ty công nghệ. Khi dòng vốn của nhà đầu tư bị hút vào những thương vụ trái phiếu khổng lồ từ các hyperscaler có xếp hạng tín nhiệm cao, doanh nghiệp nhỏ hơn hoặc có chất lượng tín dụng thấp hơn có thể phải đưa ra điều kiện hấp dẫn hơn để cạnh tranh. Chi phí vay do đó có thể tăng ở nhiều phân khúc của thị trường doanh nghiệp.

Đây là rủi ro định giá, không phải kết luận rằng hyperscaler là con nợ xấu

BNP không nói hyperscaler mặc nhiên là các bên đi vay rủi ro. Quy mô, lợi nhuận và khả năng tiếp cận vốn của họ vẫn có thể giúp thị trường hấp thụ lượng phát hành lớn. Ngân hàng này cũng nhận định nhà đầu tư vẫn có thể hấp thụ nguồn cung trong ngắn hạn, dù vấn đề sẽ trở nên đáng kể hơn nếu hoạt động vay nợ tiếp diễn. 3

Diễn biến cuối cùng sẽ phụ thuộc vào tốc độ phát hành mới, tính bền vững của lợi nhuận và chi tiêu AI, nhu cầu vay của chính phủ, cũng như liệu nhu cầu đầu tư trái phiếu có tăng tương ứng với nguồn cung hay không. Nếu cầu vẫn mạnh, thị trường có thể tự điều chỉnh mà không xảy ra xáo trộn nghiêm trọng. Nếu không, nợ AI có thể khép lại thời kỳ chênh lệch tín dụng cực hẹp và định giá được hỗ trợ bởi sự khan hiếm trái phiếu doanh nghiệp. 3