Meta Muse: AI làm thay việc cho bạn, nhưng đổi lại là mức truy cập dữ liệu rất sâu

Muse là tác nhân AI cá nhân (personal AI agent) của Meta, được ra mắt tại Mỹ ngày 8/9. Khác với chatbot chủ yếu trả lời câu hỏi, Muse được thiết kế để sử dụng ứng dụng và trang web thay người dùng sau khi họ kết nối các dịch vụ liên quan. Nó có thể nhận yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên, rồi thực hiện những việc như gửi email, đặt chuyến đi, mua hàng hoặc đăng bán một món đồ. 23

Muse làm được gì và có những gói nào?

Muse có thể kết nối với các nhóm dịch vụ gồm email, lịch, thanh toán, sức khỏe, mua sắm và nhà thông minh. Meta cho biết công cụ này cũng có thể liên kết với các ứng dụng của chính hãng như Instagram và Facebook để hiểu thêm về người dùng, cùng những dịch vụ bên thứ ba như Gmail, Spotify, Ticketmaster, Shopify và OpenTable. 316

Một số tác vụ mà Muse có thể hỗ trợ gồm:

• soạn và gửi email;
• quản lý lịch, lên kế hoạch và nhắc việc;
• mua sắm hoặc bán đồ;
• đặt chỗ du lịch;
• thực hiện các quy trình kéo dài qua nhiều bước trên những dịch vụ đã được kết nối. 23

Sản phẩm ban đầu chỉ có tại Mỹ, thông qua ứng dụng Muse riêng và WhatsApp. Meta cung cấp bản cơ bản miễn phí; các gói trả phí được công bố ở mức 20 USD/tháng và 100 USD/tháng, tùy nhu cầu sử dụng. 213

Vì sao việc kết nối Gmail và Amazon gây lo ngại?

Điểm mạnh của Muse cũng chính là điểm làm nhiều người dè chừng: tác nhân này có thể ghép nối dữ liệu từ nhiều nơi vốn tách biệt. Một bài đánh giá sau khi kết nối Gmail và Amazon cho biết Muse tổng hợp được lượng thông tin cá nhân “đáng ngại”, bao gồm suy luận về vị trí từ hoạt động Amazon và rút ra sở thích từ dữ liệu Instagram. 13

Vấn đề không chỉ là AI được phép đọc dữ liệu mà người dùng đã cấp quyền. Khi email, lịch, lịch sử mua sắm và mạng xã hội được đặt trong cùng một hệ thống suy luận, AI có thể tạo ra bức tranh chi tiết hơn nhiều so với dữ liệu mà người dùng từng chủ động cung cấp ở bất cứ dịch vụ đơn lẻ nào.

Meta nói bảo vệ dữ liệu ra sao?

Meta cho biết Muse chạy trong Muse Secure VM — một môi trường máy tính chuyên biệt, có trình duyệt riêng. Công ty nói hệ thống không nhìn thấy mật khẩu hay thông tin thanh toán thực tế của người dùng, đồng thời sẽ hỏi lại trước khi làm các việc nhạy cảm. 1119

Những cơ chế này có thể giảm bớt một phần rủi ro, nhưng không xóa bỏ các vấn đề như cấp quyền quá rộng, AI thao tác sai, lộ dữ liệu hoặc suy luận nhạy cảm từ dữ liệu mà nó được phép truy cập. Reuters cho biết các thử nghiệm nội bộ từng phát hiện Muse bị treo và có những trường hợp để lộ dữ liệu nhạy cảm trái phép. 2

Cần tách bạch với tranh cãi Instagram trước đó

Tranh cãi liên quan đến quyền riêng tư trên Instagram trong tháng 7 là một sự việc khác với Muse, tác nhân AI ra mắt ngày 8/9. Khi đó, Meta đã tung ra rồi nhanh chóng ngừng một tính năng tạo ảnh AI cho phép sử dụng các tài khoản Instagram công khai làm cơ sở tạo hình ảnh. Tính năng bị chỉ trích vì người dùng có thể bị dùng hình ảnh hoặc diện mạo mà không hay biết, và Meta thừa nhận tính năng này đã “không đạt kỳ vọng”. 568

Bộ nguồn được cung cấp ở đây không xác nhận độc lập các cáo buộc cụ thể về việc Muse truy xuất ảnh đã xóa hay dữ liệu của trẻ em. Vì vậy, không nên xem các cáo buộc dạng này là kết luận đã được kiểm chứng công khai.

Có nên cấp quyền rộng cho Muse?

Muse có thể hữu ích nếu chỉ được cấp các quyền hẹp, có thể thu hồi và mọi hành động đối ngoại — đặc biệt là gửi thư, thanh toán hoặc chia sẻ dữ liệu — đều cần xác nhận rõ ràng. Người dùng nên cân nhắc kỹ trước khi liên kết email chính, dữ liệu tài chính, hồ sơ sức khỏe hoặc thông tin liên quan đến trẻ em.

Yếu tố quyết định sẽ là niềm tin. Meta vừa đạt thỏa thuận trị giá tối đa 18 tỷ USD với gần như toàn bộ các bang của Mỹ trong các vụ kiện liên quan đến cáo buộc thiết kế Facebook và Instagram gây nghiện cho trẻ vị thành niên. 1 Trong bối cảnh đó, việc trao cho một tác nhân AI quyền truy cập lâu dài vào nhiều dịch vụ cá nhân là lựa chọn cần được cân nhắc thận trọng, thay vì bật toàn bộ kết nối ngay từ đầu.