HSBC nhìn thấy một “siêu cú siết” trên thị trường hàng hóa

HSBC cho rằng thị trường hàng hóa đang rơi vào trạng thái “siêu cú siết” (super-squeeze): nhiều cú sốc nguồn cung xảy ra đồng thời, trong lúc nhu cầu dài hạn mạnh hơn và lượng hàng dự trữ sẵn sàng dùng không còn dồi dào. Đây là nền tảng để ngân hàng này đánh giá thị trường đã bước vào pha “siêu tăng giá” (super-bull). Tuy vậy, đó không đồng nghĩa một siêu chu kỳ kéo dài chắc chắn sẽ xảy ra. 1011

Những bằng chứng chính đằng sau nhận định của HSBC

Đà tăng lan rộng ở nhiều nhóm hàng hóa

Tín hiệu đáng chú ý nhất là giá không tăng riêng lẻ ở một mặt hàng. Ngày 9/9, đồng kỳ hạn 3 tháng trên Sàn Kim loại London (LME) được ghi nhận ở mức 14.767,50 USD/tấn; trước đó, giá đã liên tiếp lập đỉnh do nguồn cung ngắn hạn thắt chặt và kỳ vọng Mỹ áp thuế với đồng tinh luyện nhập khẩu. 54

Các tường thuật về quan điểm của HSBC cũng cho biết dầu Brent đã vượt 100 USD/thùng, còn Bloomberg Commodity Index lên mức cao nhất 14 năm. Khi năng lượng, kim loại và một phần hàng hóa nông nghiệp cùng chịu áp lực, lập luận về một đợt tăng giá mang tính toàn thị trường có cơ sở hơn so với trường hợp chỉ một kim loại tăng nóng. 816

COCCLES: tín hiệu chu kỳ từ dữ liệu giá

HSBC sử dụng COCCLES, một mô hình thống kê dựa trên học máy nhằm nhận diện các mẫu hình trong dữ liệu giá hàng hóa. Theo các báo cáo về mô hình này, COCCLES hiện cho thấy thị trường đã đi vào pha “super-bull”; pha này thường có xu hướng kéo dài hơn các pha chu kỳ khác. 1014

Điểm cần lưu ý là COCCLES là mô hình nhận dạng mẫu hình giá, không phải mô hình giải thích nguyên nhân. Nó không thể tự dự báo chiến tranh, bão lũ, gián đoạn mỏ hay thay đổi chính sách thuế. Vì thế, tín hiệu này nên được hiểu là sự củng cố về mặt thống kê cho luận điểm của HSBC, chứ không phải bằng chứng quyết định rằng giá sẽ tăng mãi.

Vì sao nguồn cung có thể bị siết mạnh hơn

HSBC nhìn thấy nhiều điểm nghẽn cùng lúc: rủi ro tại eo biển Hormuz, tuyến Biển Đỏ/Bab el-Mandeb và Biển Đen. Những gián đoạn này có thể ảnh hưởng đến vận chuyển dầu, khí tự nhiên hóa lỏng, sản phẩm tinh chế, hàng rời, kim loại và ngũ cốc. 617

Trong kịch bản Hormuz tiếp tục bị đóng hoặc hoạt động rất hạn chế, vấn đề không chỉ là chi phí vận tải tăng. Khi dòng hàng vật chất bị cản trở trong thời gian dài, thị trường phải rút dần vào kho dự trữ. HSBC cảnh báo rằng càng kéo dài, tồn kho càng hao hụt và nguy cơ chạm các “điểm bùng phát” giá ở một số mặt hàng càng lớn. 6

Cú sốc còn có thể lan truyền giữa các thị trường. Dầu thô, khí đốt, diesel và cước vận tải đắt hơn làm tăng chi phí khai thác, luyện kim, vận chuyển và sản xuất nông nghiệp. Điều này khiến một cú gián đoạn năng lượng có thể truyền sang nhôm, phân bón, chuỗi ngũ cốc và các hàng hóa công nghiệp khác. Thời tiết cực đoan liên quan El Niño tiếp tục làm rủi ro sản lượng và logistics nông nghiệp thêm lớn. 811

Tồn kho mỏng khiến giá dễ tăng đột biến

Tồn kho là bộ giảm xóc của thị trường. Khi hàng thương mại, dự trữ chiến lược hoặc kho khí đốt bị rút xuống, người mua khó bù cho lượng giao thiếu bằng hàng có sẵn; họ phải cạnh tranh để mua nguồn cung giao ngay. Đây là lý do HSBC nhấn mạnh rủi ro giá tăng theo kiểu phi tuyến: có thể tương đối ổn định khi vẫn còn bộ đệm, rồi tăng nhanh khi bộ đệm vận hành không còn đủ. 617

Các báo cáo khác cũng nhắc tới việc dự trữ dầu chiến lược bị sử dụng và mức tồn kho suy giảm, dù các mức cụ thể cần được đối chiếu với số liệu chính thức từ cơ quan quản lý kho dự trữ. 916

Nhu cầu từ AI và điện khí hóa không chỉ mang tính chu kỳ

Ở phía cầu, HSBC nêu AI và chuyển dịch năng lượng là hai lực đỡ có tính cơ cấu. Trung tâm dữ liệu AI cần điện, hệ thống làm mát, thiết bị lưới điện và đường truyền tải. Xe điện, năng lượng tái tạo và mở rộng lưới điện cũng tiêu tốn nhiều vật liệu, đặc biệt là đồng và nhôm. 811

Đồng vì vậy trở thành chỉ dấu quan trọng. Mỏ mới và công suất chế biến thường mất nhiều năm để xin phép, xây dựng và đi vào vận hành. Khi nguồn cung phản ứng chậm, một thay đổi vừa phải trong triển vọng nhu cầu cũng có thể khiến giá biến động mạnh; giá đồng kỷ lục gần đây phản ánh cả tình trạng nguồn cung căng và kỳ vọng thuế quan. 4

HSBC đã thay đổi dự báo thế nào?

Theo các báo cáo được công bố, HSBC nâng dự báo mức tăng giá hàng hóa bình quân năm 2026 từ 16% lên 22%, với lý do gián đoạn nguồn cung kéo dài và nhu cầu mạnh hơn giả định trước đó. 811

Thông tin về năm 2027 có điểm chưa thống nhất. Một nguồn nói dự báo chuyển từ giảm 7% sang đi ngang, tương đương cải thiện 7 điểm phần trăm. 8 Trong khi một số báo cáo khác diễn đạt rằng dự báo 2027 được nâng thêm 14%. 1415 Vì không có bảng dự báo gốc đầy đủ để đối chiếu, không nên khẳng định chắc chắn con số 14 điểm phần trăm đề cập đúng cùng một thước đo.

Điều gì có thể xảy ra với lạm phát và thị trường?

• Lạm phát: Giá năng lượng, cước vận tải, phân bón và lương thực cao hơn có thể quay lại đẩy lạm phát toàn phần, sau đó lan sang giá hàng hóa và dịch vụ. Điều này làm các ngân hàng trung ương khó nới lỏng chính sách hơn.
• Dầu mỏ: Nếu các hạn chế ở Hormuz kéo dài và tồn kho tiếp tục giảm, rủi ro lớn là những đợt tăng giá đột biến do thiếu hàng vật chất, chi phí bảo hiểm, vận tải và nút thắt lọc dầu — thay vì chỉ là một mặt bằng dầu ổn định quanh 100 USD/thùng. 617
• Cổ phiếu: Doanh nghiệp dầu khí, khai khoáng, thiết bị mỏ và một số nhà cung cấp đầu vào phân bón có thể hưởng lợi từ giá bán cao hơn. Ngược lại, hàng không, vận tải, hóa chất và các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng có nguy cơ chịu áp lực biên lợi nhuận.
• Kinh tế toàn cầu: Các nước xuất khẩu hàng hóa có thể được cải thiện thu nhập thương mại, còn các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu sẽ đối mặt hóa đơn nhập khẩu cao hơn và sức mua hộ gia đình suy yếu. Rủi ro xấu nhất là đình lạm: tăng trưởng chậm đi trong khi lạm phát vẫn cao.

Tóm lại, trường hợp HSBC đưa ra không dựa vào một chỉ báo duy nhất. Đó là sự kết hợp của giá tăng trên diện rộng, tín hiệu chu kỳ từ COCCLES, các điểm nghẽn vận tải và nguồn cung, tồn kho giảm, cùng nhu cầu vật liệu từ AI và điện khí hóa. Nhưng mức độ kéo dài của pha “siêu tăng giá” vẫn phụ thuộc vào việc xung đột, logistics, thời tiết và đầu tư nguồn cung diễn biến ra sao.