Gói đầu tư năng lượng Hàn Quốc–Mỹ: Nhà máy điện khí Texas đi trước, 8 lò hạt nhân vẫn là đề xuất

Gói được đưa tin là đợt dự án đầu tiên trong cam kết đầu tư rộng hơn của Hàn Quốc tại Mỹ, tập trung vào việc cung ứng điện cho quá trình mở rộng hạ tầng AI của Mỹ. Đây chưa phải thỏa thuận dự án cuối cùng mang tính ràng buộc: thiết kế lò phản ứng, cấu trúc tài chính, địa điểm, quyền sở hữu và các thủ tục phê duyệt vẫn chưa được chốt. 12

Phần nào đã cụ thể hơn?

Nhà máy điện khí tại Texas

Seoul và Washington được cho là đã thống nhất mức đầu tư khoảng 22,3 tỷ USD cho một nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp công suất 6,3 gigawatt (GW) gần Encinal, bang Texas. Nhà máy được định hướng cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI ở khu vực lân cận và có thể là dự án đầu tiên được chỉ định trong chương trình đầu tư chiến lược. 13

Một số thông tin cho biết dự án có thể triển khai theo hai giai đoạn: 1,4 GW công suất tua-bin khí trước, sau đó thêm 4,9 GW công suất chu trình hỗn hợp hiệu suất cao. Cách làm theo giai đoạn sẽ giúp giảm áp lực vốn ban đầu, đồng thời cho phép đánh giá nhu cầu điện và hiệu quả kinh tế thực tế. 14

Đề xuất xây tối đa 8 lò phản ứng hạt nhân

Phần lớn hơn nhưng còn ít chi tiết hơn là phương án để Hàn Quốc hỗ trợ tài chính cho tối đa 8 lò phản ứng hạt nhân cỡ lớn tại Mỹ, có khả năng đặt trên đất do chính phủ liên bang Mỹ sở hữu. Truyền thông ước tính riêng ý tưởng hạt nhân này vào khoảng 120 tỷ USD; cộng với dự án Texas, tổng quy mô gói năng lượng sẽ vượt 100 tỷ USD. 24

Tuy vậy, không nên hiểu đây là quyết định xây dựng đã hoàn tất. Các nguồn tin nhấn mạnh rằng quy mô, phương thức đầu tư và loại lò phản ứng vẫn đang được thương lượng. 415

Công nghệ nào có thể được sử dụng?

Các cuộc trao đổi được cho là có liên quan tới mẫu AP1000 của Westinghouse (Mỹ) và APR1400 của KEPCO (Hàn Quốc). Theo một số báo cáo từ Hàn Quốc, ít nhất hai tổ máy có thể dùng APR1400, còn các tổ máy khác có thể kết hợp sự tham gia của Hàn Quốc trong cung ứng thiết bị và thi công với Westinghouse. Song các thông tin khác cho thấy lựa chọn công nghệ, tỷ trọng vốn và mô hình triển khai vẫn chưa có thỏa thuận cuối cùng. 456

Khả năng Hàn Quốc nắm cổ phần tại Westinghouse cũng được cho là đang được đàm phán, nhưng quy mô cổ phần và quyền biểu quyết chưa rõ. 12

Thời điểm ký và khoản giải ngân đầu tiên

Các báo cáo nói hai chính phủ hướng tới việc công bố hoặc ký biên bản ghi nhớ đầu tư sớm nhất vào ngày 18/9, đồng thời có thể giải ngân đợt đầu trên 2 tỷ USD trước khi tháng 9 kết thúc. Đây là mốc mục tiêu được đưa tin, chưa phải cam kết chính thức và có thể thay đổi do đàm phán chưa hoàn tất. 25

Liên hệ với thỏa thuận thương mại 350 tỷ USD

Nền tảng của gói này là thỏa thuận thương mại được công bố hồi tháng 7 và làm rõ vào tháng 10/2025. Theo đó, Mỹ áp thuế 15% đối với hàng nhập khẩu từ Hàn Quốc, gồm ô tô và phụ tùng ô tô, thay cho mức 25%; đổi lại, Seoul cam kết 350 tỷ USD đầu tư chiến lược tại Mỹ và 100 tỷ USD mua sản phẩm năng lượng của Mỹ. Các lĩnh vực đầu tư ban đầu được nêu gồm đóng tàu, chip bán dẫn và pin. 78

Cấu trúc của cam kết 350 tỷ USD gồm 200 tỷ USD đầu tư chiến lược trực tiếp và 150 tỷ USD hợp tác đóng tàu. Hàn Quốc đã thương lượng mức trần giải ngân hằng năm 20 tỷ USD, nhằm hạn chế áp lực trước mắt lên ngân sách và thị trường ngoại hối. 9

Vì vậy, nhà máy điện khí Texas và chương trình hạt nhân nếu triển khai chủ yếu sẽ được tính vào phần 200 tỷ USD đầu tư chiến lược, thay vì tạo thêm một nghĩa vụ độc lập. Seoul nhấn mạnh mức độ tiếp xúc đầu tư trực tiếp không nên vượt trần 200 tỷ USD, dù giá trị danh nghĩa của các dự án mà phía Mỹ mong muốn có thể lớn hơn đáng kể. 9

Khoản cam kết 100 tỷ USD mua năng lượng Mỹ là nội dung khác: đây là hoạt động mua các sản phẩm năng lượng của Mỹ, không phải vốn xây dựng nhà máy điện khí hay lò phản ứng. 78

Vì sao thỏa thuận vẫn nhạy cảm về chính trị?

Tranh cãi kéo dài xoay quanh các câu hỏi: dự án nào đủ điều kiện, vốn phải được rót nhanh đến đâu, ai kiểm soát lợi ích thu được và doanh nghiệp Hàn Quốc có nhận được lợi ích thương mại tương xứng hay không. Cơ chế thuế quan tạo đòn bẩy cho Washington, trong khi Seoul muốn các giới hạn có thể thực thi về dòng tiền ra và rủi ro đầu tư. Việc áp dụng thuế ô tô 15% cũng gắn với tiến trình hoàn tất khung pháp lý cho gói đầu tư. 10

Nội các Hàn Quốc đã thông qua nghị định vào tháng 6 để mở đường cho kế hoạch đầu tư chiến lược 350 tỷ USD. Nhưng từng dự án vẫn cần đi qua các bước pháp lý, ngân sách, doanh nghiệp và quản lý chuyên ngành; trong trường hợp cần thiết, còn có các quy trình tại cơ quan lập pháp. Riêng dự án lò phản ứng tại Mỹ sẽ phải vượt qua các yêu cầu về địa điểm, cấp phép, kết nối lưới điện, môi trường và tài chính. 116

Điểm cần lưu ý: chưa có đủ bằng chứng trong các tài liệu được xem xét để liên hệ trực tiếp bất kỳ bất đồng quân sự gần đây nào giữa Mỹ và Hàn Quốc với điều khoản hoặc tiến độ của gói năng lượng này.

Tóm lại, nhà máy điện khí Texas là hạng mục gần với một dự án cụ thể nhất. Trong khi đó, kế hoạch tối đa 8 lò phản ứng là một khuôn khổ đầu tư giá trị rất lớn, chứ chưa phải chương trình xây dựng đã được chốt toàn bộ.