Điện đàm Trump–Putin về Ukraine chưa tạo đột phá hòa bình

Cuộc điện đàm ngày 8/9 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã mở lại trao đổi ngoại giao về Ukraine, nhưng chưa tạo ra lệnh ngừng bắn, khuôn khổ dàn xếp hay nhượng bộ công khai từ bất kỳ bên nào. Theo thông tin do Điện Kremlin công bố, ông Trump thúc giục chấm dứt chiến sự sớm và gắn điều này với việc khôi phục quan hệ Mỹ–Nga; ông Putin bày tỏ ủng hộ mục tiêu chấm dứt xung đột nhưng vẫn nhấn mạnh các mục tiêu quân sự của Nga. 115

Cuộc điện đàm đã bàn những gì?

Điện Kremlin cho biết cuộc gọi kéo dài đúng một giờ, diễn ra theo tinh thần “mang tính xây dựng” và thẳng thắn. Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về chuyến đi gần đây tới Moskva và Kyiv của hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, nhằm khởi động lại nỗ lực đàm phán vốn bị đình trệ để chấm dứt giao tranh. 15

Theo tường thuật của Điện Kremlin, ông Trump muốn chiến sự kết thúc sớm. Tuy nhiên, cùng tường thuật đó cho thấy ông Putin đã trình bày quan điểm của Nga về tình hình chiến trường và các mục tiêu quân sự dự kiến. Đồng thuận rằng chiến tranh nên kết thúc không đồng nghĩa với đồng thuận về điều kiện để kết thúc nó. 111

Điều kiện của Nga vẫn là nút thắt

Moskva tiếp tục gắn tiến triển ngoại giao với yêu cầu Mỹ chấm dứt hỗ trợ quân sự, tài chính, tình báo và các hỗ trợ khác cho Ukraine. Đây là điều kiện do phía Nga nêu ra; chưa có dấu hiệu công khai cho thấy Washington chấp nhận yêu cầu này. 1

Nga cũng duy trì các mục tiêu rộng hơn, trong khi Ukraine tiếp tục bác bỏ một thỏa thuận công nhận các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát hoặc làm suy giảm việc theo đuổi các bảo đảm an ninh bền vững. Chính những bất đồng chưa được giải quyết này, thay vì chỉ là việc có tổ chức thêm một cuộc gặp hay không, vẫn là rào cản lớn nhất đối với một thỏa thuận chính trị.

Có thể họp ba bên, nhưng chưa phải thỏa thuận

Điện Kremlin nói không loại trừ khả năng nối lại đàm phán ba bên Mỹ–Nga–Ukraine. Một số thông tin nêu Abu Dhabi có thể là địa điểm, nhưng giới chức Nga nói còn quá sớm để chốt các chi tiết như thời gian và nơi tổ chức. 46

Vì vậy, đây mới là một cánh cửa về thủ tục, chưa phải bước đột phá về nội dung. Đàm phán ba bên, nếu được nối lại, có thể tạo kênh để các bên trao đổi đề xuất; nhưng sau cuộc gọi Trump–Putin, không có thông báo nào cho thấy khoảng cách về lãnh thổ, an ninh hay định hướng tương lai đã được thu hẹp.

Chuyến đi của Witkoff và Kushner có ý tưởng, chưa có đột phá

Trước cuộc điện đàm, Witkoff và Kushner đã gặp ông Putin tại Moskva hơn ba giờ, sau đó gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy ở Kyiv. Ông Zelenskyy cho biết hai đặc phái viên trình bày một số “ý tưởng khá tốt”, nhưng các cuộc gặp không dẫn đến một thỏa thuận được công bố.

Ông Zelenskyy cũng nói Ukraine đang chuẩn bị cho khả năng chiến sự kéo dài sang thêm một mùa đông và tìm kiếm một gói hỗ trợ về phòng không lẫn năng lượng.

Các thông tin về một cuộc gặp giữa ông Trump và ông Zelenskyy vào cuối tháng 9 phản ánh ý định gặp ông Trump do nhà lãnh đạo Ukraine nêu ra, chứ chưa phải một thỏa thuận cuối cùng đã được công khai xác nhận.

Đợt tập kích Kyiv phơi bày giới hạn của ngoại giao

Các cuộc tiếp xúc diễn ra cùng lúc với một quãng tạm dừng ngắn các đợt tấn công vào Kyiv và Moskva. Khi thời gian tạm dừng kết thúc, Nga nối lại tập kích Kyiv bằng máy bay không người lái và tên lửa. Reuters đưa tin đợt tấn công ngày 8/9 khiến 5 người thiệt mạng, 35 người bị thương, đồng thời gây hư hại các tòa nhà dân cư và địa điểm dân sự trên khắp thủ đô Ukraine.

Chuỗi sự kiện này không chứng minh ngoại giao là nguyên nhân khiến bạo lực tái diễn, nhưng cho thấy sự kiềm chế tạm thời không phải một lệnh ngừng bắn rộng hơn. Đàm phán vẫn tiếp diễn song song với các hoạt động quân sự.

Sức ép chiến trường không bảo đảm một thỏa thuận nhanh chóng

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá lực lượng Nga giành thêm lãnh thổ với tốc độ trung bình 2,91 km² mỗi ngày trên toàn chiến trường trong tháng 8/2026. Với tốc độ thấp hơn tại hướng ưu tiên ở tỉnh Donetsk, ISW ước tính Nga sẽ cần tới tháng 10/2032 để kiểm soát phần còn lại chưa bị chiếm đóng của tỉnh này — nếu điều đó có thể xảy ra.

Đây là ước tính phân tích dựa trên tốc độ tiến quân, không phải dự báo về kết cục chiến tranh. Dù vậy, nó cho thấy vì sao không bên nào chắc đã nhìn thấy động lực tức thời để từ bỏ các điều kiện cốt lõi của mình.

Kết luận

Cuộc gọi Trump–Putin tạo thêm dư địa cho ngoại giao nhưng chưa đưa cuộc xung đột đến gần một dàn xếp được xác định công khai. Moskva tỏ ý sẵn sàng xem xét nối lại đàm phán, song vẫn giữ các điều kiện và mục tiêu chiến sự mà Kyiv bác bỏ; các cuộc gặp của đặc phái viên Mỹ tạo ra đề xuất nhưng chưa có bước ngoặt; còn giao tranh lại tiếp diễn sau một quãng lắng dịu ngắn. Hiện tại, tiến trình này dường như chủ yếu nhằm khôi phục liên lạc, hơn là giải quyết các vấn đề có thể chấm dứt chiến tranh. 14