Nga tập kích bằng UAV vào cửa khẩu Starokozache giáp Moldova: Điều gì đã xảy ra?

Vụ tấn công ban đêm bằng UAV vào cửa khẩu đường bộ quốc tế Starokozache, thuộc tỉnh Odesa của Ukraine và giáp Moldova, đã làm 2 dân thường thiệt mạng, 3 người khác bị thương, theo giới chức Ukraine. Cửa khẩu phải tạm ngừng hoạt động sau khi UAV đánh trúng hạ tầng tại đây và khu vực lân cận. 6

Diễn biến tại cửa khẩu Starokozache

Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine cho biết UAV tấn công đã đánh trúng hạ tầng cửa khẩu cùng vùng xung quanh, gây ra các đám cháy. Chính quyền tỉnh Odesa nói những người chết và bị thương đang ở gần cửa khẩu khi vụ tấn công xảy ra. 16

Những hậu quả được phía Ukraine công bố gồm:

• 2 dân thường thiệt mạng, 3 người bị thương. 6
• Hạ tầng cửa khẩu bị hư hại, xảy ra hỏa hoạn lớn và nhiều phương tiện bị phá hủy. Cơ quan Tình trạng khẩn cấp Ukraine cho biết một xe buýt chở khách cùng một số xe khác đã bị phá hủy. 10
• 16 người được sơ tán khỏi khu vực trong lúc lực lượng khẩn cấp xử lý hiện trường. 6
• Tạm dừng thủ tục qua lại đối với người đi bộ và phương tiện tại cửa khẩu; Ukraine cho biết đã thông báo cho phía Moldova. 67

Các số liệu thương vong được mô tả là sơ bộ trong báo cáo của địa phương. Những thông tin hiện có cũng chưa thể xác định độc lập chính xác điểm ngắm hay mục tiêu dự kiến của từng UAV. 12

Phản ứng của Ukraine, Moldova và Nga

Giới chức Ukraine khẳng định những người thương vong là dân thường. Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận vụ tấn công, trong khi lực lượng biên phòng tập trung vào các biện pháp ứng phó như đóng cửa khẩu, đưa người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm và xử lý cháy nổ, thiệt hại. 6

Bộ Ngoại giao Moldova lên án các đợt tấn công của Nga vào Ukraine, trong đó có vụ việc gần cửa khẩu Tudora–Starokozache, và nhấn mạnh địa điểm bị đánh nằm ngay sát biên giới Moldova.

Theo các bản tin dẫn truyền thông nhà nước Nga, Bộ Quốc phòng Nga thừa nhận đã tấn công khu vực này nhưng đưa ra cách diễn giải khác về công năng của cửa khẩu. Moscow nói cửa khẩu được sử dụng để chuyển hàng quân sự vào Ukraine từ Romania, qua Moldova. Đây là lập luận do Nga nêu ra và chưa được các báo cáo được cung cấp kiểm chứng độc lập. 15

Vì sao Moldova và Romania lo ngại?

Vụ tấn công diễn ra sau sự cố ngày 8/9, khi giới chức Moldova nói một UAV nghi thuộc loại Shahed đã xâm nhập không phận nước này, khiến nhà chức trách phải triển khai các biện pháp khẩn cấp. UAV này sau đó được cho là đã bay về hướng Romania; tiêm kích đã được điều động và cảnh báo địa phương được ban hành.

Bối cảnh này đáng chú ý vì Starokozache là một phần của mạng lưới giao thông ở tỉnh Odesa, gần cả Moldova lẫn Romania. Trước đó, ngày 1/9, Nga cũng đã tấn công cửa khẩu phà Orlivka trên biên giới Ukraine–Romania, khiến tuyến này tạm thời bị gián đoạn.

Ukraine cho rằng tăng cường phòng không ở các khu vực phía nam không chỉ bảo vệ lãnh thổ Ukraine mà còn giúp giảm rủi ro cho các nước láng giềng, nhờ đánh chặn UAV và tên lửa trước khi chúng áp sát hạ tầng biên giới hoặc bay sang không phận nước khác. Các thông tin hiện có cho thấy mối lo an toàn xuyên biên giới là trực tiếp, nhưng chưa đủ để kết luận Nga có chủ ý tạo ra rủi ro lan sang ngoài lãnh thổ Ukraine trong vụ Starokozache hay không.

Bối cảnh rộng hơn: không kích và nỗ lực ngoại giao

Vụ việc ở biên giới xảy ra trong đợt leo thang mới của chiến tranh trên không. Ngày 8/9, Nga nối lại các đòn tập kích lớn bằng UAV và tên lửa vào Kyiv sau một quãng gián đoạn ngắn trong chuyến thăm của các nhà đàm phán hòa bình Mỹ; theo thị trưởng Kyiv, 5 người đã thiệt mạng. Nga nói họ nhắm vào các mục tiêu quân sự và hậu cần tại Kyiv, vùng phụ cận và khu vực cảng ven Biển Đen.

Trước đó, Reuters đưa tin các đợt không kích của Nga đã làm 12 người thiệt mạng tại Kyiv và vùng lân cận, trong ngày thứ sáu liên tiếp thủ đô Ukraine hứng chịu các cuộc tấn công dữ dội.

Các báo cáo cũng đề cập đến hoạt động UAV tầm xa của Ukraine bên trong lãnh thổ Nga, trong đó có những tuyên bố về hoạt động gần Sochi. Tuy nhiên, tài liệu được cung cấp không có đủ bằng chứng đã được kiểm chứng độc lập để đưa ra nhận định cụ thể về mục tiêu hoặc kết quả của các vụ tấn công được báo cáo này. Kết luận rõ ràng nhất từ vụ Starokozache là: một cửa khẩu quốc tế được người dân sử dụng đã bị tấn công, có người thiệt mạng và một tuyến liên kết đường bộ quan trọng giữa Ukraine với Moldova bị gián đoạn tạm thời.