EU kiểm tra quyền từ chối AI Search của Google: Lựa chọn thực sự hay chỉ trên giấy?

Ủy ban châu Âu (EC) đang kiểm tra một câu hỏi then chốt: cơ chế Google đề xuất để nhà xuất bản loại nội dung của mình khỏi các tính năng AI Search có đem lại quyền lựa chọn thực sự và khả thi về mặt kinh doanh hay không, hay chỉ là một quyền từ chối trên danh nghĩa mà không xử lý được cáo buộc Google lạm dụng vị thế thống lĩnh trong tìm kiếm. Phản hồi của các nhà xuất bản sẽ là bằng chứng quan trọng trước khi EC quyết định có cần áp dụng biện pháp thực thi, thậm chí phạt Google thêm một khoản lớn, hay không. 2

Google đang đề xuất điều gì?

Theo đề xuất, chủ trang web có thể không cho nội dung của họ được dùng trong các tính năng tìm kiếm tạo sinh bằng AI, trong khi thứ hạng trên kết quả Google Search thông thường không bị ảnh hưởng. EC đang xem xét liệu việc tách bạch này có vận hành hiệu quả trong thực tế và có đủ để giải tỏa các lo ngại về cạnh tranh của giới xuất bản hay không. 2

Nói cách khác, vấn đề không chỉ là có một nút “từ chối” hay không. Điều quan trọng là nhà xuất bản có thể sử dụng nút đó mà không phải trả giá bằng lượng độc giả, doanh thu hoặc khả năng hiện diện thiết yếu trên công cụ tìm kiếm hay không.

EC đã hỏi các nhà xuất bản những gì?

Trong bảng câu hỏi gửi tới các nhà xuất bản, EC yêu cầu họ nêu rõ:

• có dự định sử dụng cơ chế từ chối hay không;
• vì sao họ sẽ dùng hoặc không dùng;
• cơ chế này có giúp họ kiểm soát một cách có ý nghĩa việc nội dung bị sử dụng trong kết quả tìm kiếm do AI tạo ra hay không;
• quan điểm của họ về ý định của Google đưa AI Overviews và AI Mode vào một sản phẩm AI Search thống nhất. 2

Câu hỏi về việc hợp nhất sản phẩm đặc biệt quan trọng. Nếu cơ chế từ chối chỉ áp dụng hẹp, áp dụng chưa đầy đủ, hoặc không còn bảo vệ được nội dung khi các tính năng AI được kết hợp, nội dung của nhà xuất bản vẫn có thể bị dùng để tạo câu trả lời AI. Khi đó, nhà xuất bản có thể rơi vào thế khó: hoặc chấp nhận nội dung bị dùng cho AI, hoặc đánh đổi sự hiện diện có giá trị trên tìm kiếm. Điều tra chính thức của EC tập trung vào khả năng Google lạm dụng vị thế thống lĩnh theo luật cạnh tranh của EU. 1

Vì sao lưu lượng truy cập và doanh thu là trọng tâm?

Mối lo chính của các nhà xuất bản mang tính kinh tế. Câu trả lời do AI tạo ngay trên trang kết quả Google có thể đáp ứng nhu cầu của người dùng mà họ không cần nhấp vào bài báo hoặc website gốc. Điều đó có nguy cơ làm giảm lượng truy cập giới thiệu, từ đó ảnh hưởng tới doanh thu quảng cáo, thuê bao và các nguồn thu phụ thuộc vào độc giả truy cập trang. Họ cũng cho rằng Google đang sử dụng nội dung của mình không công bằng để tạo các câu trả lời này. 14

Hội đồng Các nhà xuất bản châu Âu (European Publishers Council) đã nộp khiếu nại chính thức, cáo buộc AI Overviews và AI Mode lạm dụng vị thế thống lĩnh của Google trong dịch vụ tìm kiếm phổ thông. 14

Phản hồi có thể quyết định mức độ rủi ro pháp lý của Google

Nếu nhiều nhà xuất bản sử dụng cơ chế từ chối và có bằng chứng cho thấy thứ hạng lẫn lưu lượng truy cập của họ thực sự được bảo vệ, điều đó sẽ củng cố lập luận của Google. Ngược lại, nếu phản hồi cho thấy công cụ này khó dùng, không bao phủ đầy đủ hoặc khiến nhà xuất bản phải chịu sức ép thương mại, EC sẽ có thêm cơ sở để kết luận có hành vi vi phạm và áp dụng biện pháp khắc phục hoặc phạt tiền. 2

Google công bố cơ chế này vào tháng 6, cùng thời điểm cơ quan quản lý cạnh tranh của Anh đưa ra yêu cầu để các nhà xuất bản có thể ngăn nội dung của họ được sử dụng cho các tính năng AI của Google. Việc triển khai trên toàn cầu được cho là hoàn tất ngày 31/8. 313

Google đã chịu các khoản phạt chống độc quyền tại EU với tổng giá trị vượt 10 tỷ euro trong gần hai thập kỷ. Dù vậy, một khoản phạt mới không phải là điều tự động xảy ra: kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào những gì EC xác định sau điều tra. 2