Vụ Linqto: cáo buộc thổi giá cổ phần tiền IPO, lời nhận tội và tiến trình phá sản

Công tố liên bang Mỹ cáo buộc William Sarris, nhà sáng lập Linqto, đã điều hành một kế hoạch kéo dài nhiều năm, khiến hơn 13.000 khách hàng đầu tư trên 450 triệu USD vào các quyền lợi gắn với chứng khoán của doanh nghiệp tư nhân trước IPO. Theo cáo trạng, khách hàng đã bị tính giá cao đáng kể mà không được biết rõ mức chênh lệch. Đây là cáo buộc, chưa phải kết luận Sarris có tội. 1

Linqto bị cáo buộc đã làm gì?

Linqto là nền tảng cung cấp cho khách hàng quyền tiếp cận gián tiếp tới cổ phần của các công ty chưa niêm yết, thường được gọi là đầu tư “pre-IPO” (trước khi doanh nghiệp chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng). Công tố viên cho rằng trong giai đoạn 2020–2025, Sarris đã khiến khách hàng hiểu sai về giá Linqto mua chứng khoán và giá mà họ phải trả. 1

Trọng tâm cáo buộc là Linqto thể hiện giá bán cho khách hàng như giá thị trường hoặc mức định giá hiện hành, trong khi che giấu giá vốn và áp mức chênh lệch rất cao. Theo cáo trạng, một số mức chênh lệch vượt 200%. 1

Công tố viên cũng cho rằng Sarris tạo cảm giác khan hiếm giả tạo đối với cổ phần công ty tư nhân, làm chúng trông có vẻ vừa khó mua vừa có giá trị cao hơn thực tế. Thiệt hại bị nêu không chỉ nằm ở rủi ro vốn có của đầu tư vào công ty chưa niêm yết, mà là việc nhà đầu tư được cho là đã mua ở mức giá bị bóp méo bởi thông tin giá và mức chênh lệch không được tiết lộ. Con số hơn 450 triệu USD là số tiền mà công tố cho rằng đã được huy động từ khách hàng, không phải phán quyết cuối cùng về tổng thiệt hại hay tiền bồi hoàn. 1

Cáo buộc về việc dùng vị thế của khách hàng để đạt chỉ tiêu doanh thu

Theo cáo trạng, khi tài chính Linqto chịu áp lực vào khoảng tháng 1/2025, Sarris bị cho là đã bán số cổ phần được phân bổ cho các khoản nắm giữ của khách hàng để hỗ trợ việc đạt chỉ tiêu doanh thu của công ty, nhưng không thông báo cho khách hàng.

Về bản chất, cáo buộc xoay quanh việc Linqto kiểm soát các phương tiện đầu tư chuyên biệt và quyền lợi mà khách hàng mua vào. Công tố cho rằng quyền kiểm soát này đã bị sử dụng để tạo doanh thu hoặc phí từ chính các vị thế của khách hàng, trái với cách nền tảng được cho là đã mô tả về giá và quyền sở hữu. 1

Những công ty nào liên quan?

Các nguồn công khai xác nhận Linqto tiếp thị quyền tiếp cận cổ phần của các công ty tư nhân, chưa IPO. Tuy nhiên, các nguồn này không cung cấp một danh sách đầy đủ và đáng tin cậy về mọi doanh nghiệp phát hành hoặc công ty trong danh mục liên quan đến cáo buộc.

Ripple là một ví dụ được Reuters nêu trong đơn kiện của khách hàng sau khi Linqto phá sản, khi các nguyên đơn nói rằng họ tin mình đang mua quyền sở hữu đối với những công ty tư nhân khó tiếp cận như Ripple. Điều đó không đủ cơ sở để suy ra Ripple, hay bất kỳ công ty cụ thể nào khác, liên quan đến hành vi sai phạm bị cáo buộc.

Tình trạng hình sự của William Sarris và Joseph Endoso

Tháng 9/2026, Văn phòng Công tố Liên bang Mỹ tại Quận Nam New York công bố các cáo buộc gian lận hình sự đối với Sarris liên quan đến kế hoạch bị cho là đã diễn ra tại Linqto. 1

Joseph Endoso, người kế nhiệm Sarris làm CEO, đã nhận tội tham gia kế hoạch gian lận, theo thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ. Reuters đưa tin Endoso đang hợp tác với công tố viên. Luật sư của Sarris nói thân chủ vô tội và sẽ phản bác các cáo buộc. 1

Việc bị truy tố hoặc bị truy tố bằng cáo trạng không đồng nghĩa với có tội. Sarris vẫn được suy đoán vô tội cho đến khi tòa án kết luận tội trạng theo thủ tục pháp lý.

Mốc thời gian chính

• Năm 2020: Công tố xác định đây là thời điểm hoặc khoảng thời gian hành vi bị cáo buộc bắt đầu.
• 2020–2025: Theo công tố viên, Linqto tiếp thị cơ hội đầu tư vào cổ phần công ty tư nhân trong khi che giấu mức chênh lệch giá cao và trình bày sai lệch về giá. 1
• Tháng 7/2025: Linqto nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chapter 11 — cơ chế tái tổ chức doanh nghiệp dưới sự giám sát của tòa án tại Mỹ. Khách hàng nhanh chóng khởi kiện, cho rằng họ bị dẫn dắt sai lệch về các khoản đầu tư hứa hẹn tiếp cận vốn cổ phần công ty tư nhân.
• Ngày 6/2/2026: Tòa án phê chuẩn kế hoạch Chapter 11. Theo đơn vị tư vấn pháp lý tham gia tái cấu trúc, kế hoạch đưa ra hai lựa chọn thu hồi giá trị cho khách hàng: một quỹ thanh lý giữ các quyền lợi gián tiếp tại công ty tư nhân, hoặc quyền lợi trong một quỹ đóng niêm yết nắm giữ cổ phần tư nhân.
• Tháng 9/2026: Nhà chức trách liên bang công bố cáo buộc đối với Sarris; Endoso đã nhận tội. 1

Phá sản có ý nghĩa gì với nhà đầu tư?

Vụ phá sản Chapter 11 và vụ án hình sự là hai quy trình riêng biệt. Chapter 11 xử lý tài sản, nghĩa vụ, yêu cầu của khách hàng và phương án thu hồi giá trị của Linqto; còn vụ án hình sự tập trung xác định trách nhiệm hình sự cá nhân của các bị cáo.

Việc kế hoạch tái tổ chức được phê chuẩn không đồng nghĩa mọi nhà đầu tư sẽ được hoàn tiền đầy đủ. Mức thu hồi thực tế phụ thuộc vào tài sản của khối phá sản, cách phân loại và xử lý các yêu cầu trong kế hoạch, kết quả kiện tụng, cùng khả năng có lệnh bồi thường hoặc tịch thu tài sản sau này. Kế hoạch hướng tới bảo toàn hoặc thu hồi giá trị cho khách hàng, nhưng các nguồn được nêu không xác lập một tỷ lệ hoàn trả cố định.

Tóm lại, ban lãnh đạo Linqto sau thời Sarris và khối tài sản phá sản đang đi theo lộ trình tái cấu trúc dưới giám sát của tòa. Endoso đã thừa nhận tội trạng, trong khi Sarris phủ nhận cáo buộc và dự kiến tranh tụng tại tòa.