Apple bị kiện 2 tỷ bảng tại Anh: Tranh chấp xoay quanh quyền riêng tư và lợi thế quảng cáo

Đơn kiện nộp ngày 3/9/2026 là một vụ kiện tập thể đề nghị bồi thường 2 tỷ bảng Anh (khoảng 2,7 tỷ USD), chứ chưa phải phán quyết xác định Apple đã vi phạm. Đơn kiện cáo buộc Apple đã tận dụng quyền kiểm soát hệ điều hành iOS để khiến khuôn khổ quyền riêng tư App Tracking Transparency (ATT), triển khai từ năm 2021, trở nên khắt khe hơn với các nhà phát hành ứng dụng cạnh tranh so với hoạt động quảng cáo của chính Apple. 1

Ai đứng ra khởi kiện?

Nguyên đơn là ATT Collective Action Limited, đại diện cho hàng nghìn nhà phát triển ứng dụng tại Anh, nộp đơn lên Competition Appeal Tribunal (CAT) ở London — cơ quan xét xử chuyên các tranh chấp cạnh tranh của Anh.

Giám đốc của tổ chức này là Ann Pope, cựu Giám đốc Cấp cao phụ trách Chống độc quyền tại Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Anh (CMA). Hãng luật Hausfeld đại diện cho nhóm nguyên đơn. 8

ATT bị cáo buộc gây bất lợi cho ứng dụng bên thứ ba như thế nào?

ATT yêu cầu các ứng dụng muốn theo dõi người dùng trên nhiều ứng dụng và website để phục vụ quảng cáo nhắm mục tiêu phải xin một sự đồng ý bổ sung qua cửa sổ bật lên do Apple kiểm soát.

Theo đơn kiện, cơ chế này làm giảm khả năng thu thập và sử dụng dữ liệu quảng cáo của các nhà phát triển bên thứ ba. Hệ quả được nêu ra là doanh thu quảng cáo có thể giảm và/hoặc chi phí thu hút người dùng tăng lên. Trong khi đó, Apple bị cho là áp dụng những sắp xếp ít nặng nề hơn đối với dịch vụ của mình. 18

Vì vậy, trọng tâm của vụ kiện không phải phản đối việc bảo vệ quyền riêng tư nói chung. Lập luận của nguyên đơn là Apple đã lạm dụng vị thế thị trường khi thiết kế và áp dụng cơ chế bảo mật theo cách tạo bất cân xứng cạnh tranh.

Tranh chấp về lợi thế quảng cáo của Apple

Các nhà phát triển cho rằng sự khác biệt trong cách xin phép đã trao cho mảng quảng cáo của Apple lợi thế không công bằng: năng lực quảng cáo nhắm mục tiêu của đối thủ bị hạn chế, còn Apple vẫn có khả năng tốt hơn trong việc khai thác dữ liệu bên trong hệ sinh thái của mình. Đây là cáo buộc vẫn cần được CAT xem xét và kiểm chứng. 110

Apple bác bỏ cách diễn giải đó. Công ty nói ATT là biện pháp về quyền riêng tư, giúp người dùng có lựa chọn rõ ràng, dễ hiểu về việc ứng dụng có được phép theo dõi họ hay không. Apple cũng khẳng định quy tắc được áp dụng nhất quán, bao gồm với chính Apple, và khuôn khổ này là hợp lý, hiệu quả thay vì mang tính phân biệt đối xử. 612

Vì sao diễn biến tại châu Âu đáng chú ý?

Vụ kiện ở Anh diễn ra giữa lúc ATT chịu sự giám sát cạnh tranh tại nhiều nơi ở châu Âu. Tháng 8/2026, cơ quan cạnh tranh Đức — Bundeskartellamt — đã khép lại cuộc điều tra sau khi Apple cam kết điều chỉnh các quy tắc liên quan.

Cơ quan này phản đối sự khác biệt trong thiết kế các lời nhắc xin đồng ý dành cho sản phẩm của Apple và ứng dụng bên thứ ba. Các thay đổi bao gồm điều chỉnh lời nhắc theo hướng ít có khả năng khiến người dùng nản lòng hơn, đồng thời cho nhà phát triển thêm không gian giải thích giá trị của quảng cáo cá nhân hóa. 6

Pháp, Italy, Ba Lan cùng Ủy ban châu Âu cũng là những nơi ATT từng chịu áp lực quản lý. Tuy nhiên, vụ kiện tại Anh là thủ tục độc lập: các diễn biến ở nước ngoài có thể cung cấp bối cảnh hoặc chứng cứ, nhưng không tự động quyết định liệu CAT có chấp thuận vụ kiện tập thể hay có buộc Apple bồi thường hay không. 16

Ý nghĩa của vụ kiện

Vụ việc đặt ra câu hỏi lớn cho các nền tảng số: một công ty có thể áp đặt cơ chế kiểm soát quyền riêng tư lên bên thứ ba đến mức nào nếu thiết kế và cách áp dụng cơ chế đó bị cho là mang lại lợi thế cho mảng kinh doanh liền kề của chính công ty — ở đây là quảng cáo?

Lý do bảo vệ quyền riêng tư của Apple và cáo buộc về sự bất cân xứng cạnh tranh sẽ là hai điểm tranh luận then chốt khi vụ việc được CAT xem xét. 16