Bản vẽ trong WhatsApp đã dẫn đường cho cuộc cứu hộ hầm thủy điện ở Nepal

Một “bộ chỉ huy kỹ thuật” từ xa

Sau trận lũ quét ngày 26/8/2026 ở thung lũng Trishuli của Nepal, nhóm WhatsApp quy tụ hơn 500 kỹ sư, cựu nhân viên các dự án thủy điện, quan chức và chuyên gia đã trở thành một đầu mối hỗ trợ kỹ thuật khẩn cấp. Khi bùn đá, nước lũ và sạt lở làm thay đổi hoặc vùi lấp các hầm ngầm, nhóm này cung cấp những thông tin mà lực lượng tại hiện trường không thể tự quan sát được: bản vẽ bố trí, vị trí cửa hầm, các khoảng trống có thể tồn tại và những lối tiếp cận khác. 10

Mục tiêu là giúp đội cứu hộ phân bổ đúng các nguồn lực vốn rất hạn chế — từ máy xúc, trực thăng đến lực lượng quân đội — vào những điểm có triển vọng nhất, thay vì đào bới mù mịt trong một hệ thống hầm đã bị biến dạng.

Bản vẽ, kinh nghiệm vận hành và dữ liệu điện thoại được ghép lại

Các thành viên trong nhóm chia sẻ bản vẽ kỹ thuật của đường hầm và nhà máy, cũng như kiến thức thực tế từ những người từng làm việc tại các công trình. Chẳng hạn, khi đội tìm kiếm tại nhà máy thủy điện Chilime cần sơ đồ bố trí, một quan chức đã đề nghị gửi bản vẽ ngay trên nhóm. 10

Những thông tin này được dùng để:

• xác định cửa hầm, tuyến hầm và những không gian có thể chưa bị bùn đất bịt kín;
• chọn vị trí đưa ống oxy vào các đoạn hầm bị chặn;
• đánh giá nơi máy xúc có thể gạt bỏ đất đá mà không làm tăng nguy cơ sập tiếp;
• đối chiếu kiến thức của nhân viên cũ với dữ liệu vị trí điện thoại của những người mất tích nhằm ưu tiên khu vực tìm kiếm. 10

Vai trò của nhóm không phải thay thế lực lượng cứu hộ trực tiếp. Giá trị của nó là chuyển các hồ sơ kỹ thuật, ký ức vận hành rải rác và thông tin do gia đình cung cấp thành chỉ dẫn cụ thể cho quyết định đào bới, tiếp cận và cấp oxy. 210

Cuộc giải cứu sau 9 ngày củng cố hy vọng

Tại dự án Upper Trishuli 3A, hai công nhân đã được đưa ra khỏi một đường hầm trong tình trạng còn sống, 9 ngày sau thảm họa. 8 Kết quả này cho thấy các túi khí hoặc հատված hầm được che chắn có thể vẫn giúp người mắc kẹt sống sót, qua đó khiến lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm có mục tiêu thay vì chỉ chuyển sang hoạt động thu hồi thi thể.

Hy vọng đó cũng hướng sự chú ý tới các dự án như Chilime và Rasuwagadhi. Tuy nhiên, triển vọng sống sót vẫn rất mong manh: giới chức và lực lượng cứu hộ cho biết ít nhất khoảng 900 người có thể đã mắc kẹt trong các hầm liên quan đến 6 dự án thủy điện. 7 Bùn đặc, hạ tầng hư hại và điều kiện ngầm không ổn định khiến việc tiếp cận đặc biệt nguy hiểm. 9

Thảm họa vượt xa các nhà máy thủy điện

Nỗ lực tìm kiếm diễn ra trong bối cảnh một thảm họa quy mô lớn tại khu vực giáp Tây Tạng. Lũ quét liên quan đến vụ sụp đổ băng hà đã làm hơn 1.200 người thiệt mạng và khiến hàng nghìn người mất tích; số liệu thay đổi nhanh trong quá trình ứng phó nên chỉ phản ánh các ước tính tại thời điểm được báo cáo. 86

Dù WhatsApp chỉ là một ứng dụng nhắn tin, trong cuộc chạy đua cứu người ở Trishuli, nó đã trở thành cầu nối giữa hiểu biết kỹ thuật tích lũy và những quyết định sống còn dưới hiện trường.